Üniversiteden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Külli, 1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü hasebiyle değerlendirmelerde bulundu. Düşmelerin tek bir sebepten değil, bir ortaya gelen biyolojik, çevresel ve davranışsal etkenlerden kaynaklandığını belirten Külli, kas gücü ve istikrar azalması, görme-işitme problemleri, çoklu ilaç kullanımı (özellikle tansiyon ve uyku ilaçları), yürüme alışkanlıklarındaki değişiklikler, nörolojik-bilişsel etkilenmeler ve kırılganlık tablosunun riski artırdığını vurguladı. Külli, konutta gevşek halılar, yetersiz aydınlatma, tutunma barlarının olmaması üzere düzenlenebilir faktörler de tabloya eklenince düşme mümkünlüğünün yükseldiğini belirtti.
Yaşlı bireylerde düşmelerin sadece o anki yaralanmayla sonlu kalmadığını, gelecekte yeni düşmelerin habercisi olabileceğini tabir eden Külli, bu nedenle profesyonel kıymetlendirme ve önleyici programların ehemmiyet taşıdığını vurguladı. Külli, fizyoterapistlerin şahsa özel kuvvet-denge-koordinasyon odaklı idman programlarıyla riski azaltılabileceğini belirterek buna eşlik eden mesken içi güvenlik düzenlemeleri ve uygun ayakkabı seçiminin de etkiyi artıracağına dikkati çekti.
“Düşmenin kemiklerin zayıflaması sonucu mu ortaya çıktığı yoksa düşmenin mi kırığa neden olduğu” istikametindeki tartışmaya da değinen Külli, her iki durumun da geçerli olduğunu belirterek, kemiğin kalitesinin düşük olması halinde kolay bir düşmenin bile kalça, el bileği ya da omurga kırığına yol açabileceğini aktardı.
Düşmenin, kırığı başlatan dış olay olduğunu aktaran Kulli, şu değerlendirmede bulundu:
“Kemik kalitesi (osteoporoz/osteopeni) ise birebir düşmenin kırığa dönüşme mümkünlüğünü besbelli biçimde artırır. Yani düşük şiddetli bir düşme, sağlam kemikte birçok defa küçük sıyrıkla atlatılırken, kırılgan kemikte kalça-el bileği-omurga kırıkları görülebilir. Bu nedenle müdafaa stratejileri çift istikametli olmalıdır. Düşmeyi önlemek için fizyoterapist eşliğinde zorluk düzeyi kademeli artırılan kas-denge-yürüme eğitimleri, mesken güvenliği, uygun ayakkabı, yardımcı aygıtlar, görme-işitme denetimleri yapılırken, öbür yandan kemiği güçlendirmek için nizamlı yüklenmeli-dirençli idman, kâfi beslenme ve hayat üslubu değişikliklerine gidilmelidir. Sizi temin edebilirim ki ‘Bu yaştan sonra olmaz kuvvetlenemem’ diye düşünen her yaşlı, gerçek idman programıyla güçlenmiş ve daha güzel işlevsel düzeye ulaşmıştır.”
Düşmeleri önlemenin tek bir yaşa bağlı değil, ömür uzunluğu süren bir hazırlık süreci üzere kıymetlendirilmesi gerektiğini belirten Külli, “Genç ve orta yaşlarda edinilen sistemli idman alışkanlıkları, ilerleyen yıllarda adeta bir ‘kas ve kemik bankası’ üzere çalışarak kişiyi korur. Yürüyüş, direnç antrenmanları ve istikrar çalışmaları hem diyabet ve kalp-damar hastalıkları riskini azaltır hem de ileride düşmeye karşı güçlü bir taban hazırlar.” sözlerini kullandı.
Özellikle 65 yaş ve sonrasında bireylerin, fizyoterapistler tarafından kas gücü, istikrar, yürüme, esneklik, bilişsel fonksiyonlar ve mesken ortamındaki riskler açısından kıymetlendirilmesi gerektiğine işaret eden Denizoğlu Külli, bu devirde kolay görünen konut kazalarının bile önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
Günlük hayatı taklit eden oturup kalkma, çömelme, farklı yerlerde yürüme ve yerden kalkma antrenmanlarının kıymetine dikkati çeken Külli, şunları kaydetti:
“Gerekirse ‘tai chi’ yahut temel yöresel danslarımız üzere istikrara odaklı aktiviteler ömür içine dahil edilebilir. Ayrıyeten görme ve işitme denetimleri, kullanılan ilaçların gözden geçirilmesi, doğru ayakkabı seçimi ve meskende banyo yahut merdivenlerde tutunma barlarının yerleştirilmesi üzere küçük dokunuşlar büyük fark yaratır. Bilhassa kırılganlık riski taşıyan yaşlı bireylerde idmandan kaçınmak yerine, inançlı halde kademeli artırılan direnç ve aerobik programlarla kas kaybını durdurmak ve dayanıklılığı artırmak mümkündür. Bilimsel datalar gösteriyor ki yaşlı yetişkinler de kuvvetlenmeye gençler kadar olumlu cevap verebilir. Velhasıl düşmeleri önlemek için tedbirler, erken yaşlardan başlar fakat 65 yaş sonrasında fizyoterapist ile kapsamlı ve çok boyutlu bir planlama koşuldur.”
