Barut, yaptığı yazılı açıklamada, bilhassa 0-6 yaş ortasındaki çocukların ekran başında geçirdikleri vaktin artmasının gelişimsel açıdan kritik riskler taşıdığını vurguladı. Çocukların erken yaşta telefonla tanışmasının gelişimlerinde olumsuz tesirler doğuracağını lisana getiren Barut, “Çocukların erken yaşta telefonla tanışması, bilhassa beyin gelişiminin en süratli olduğu 0-6 yaş periyodunda olumsuz tesirler yaratabilir. 0-6 yaş kümesindeki çocuklar için deneyimsel öğrenme, oyun ve insan etkileşimi kritik kıymettedir. Telefon üzere pasif ekranlar, lisanı manaya, hisleri tanıma ve söz etme üzere gelişim alanlarında gecikmelere neden olabilir.” ikazında bulundu.
Telefon ve tablet üzere dijital aygıtların uzun periyodik kullanımının, çocuklarda dikkat eksikliği, uyku bozuklukları ve toplumsal marifetlerde zayıflık üzere problemlere yol açabildiğine dikkati çeken Barut, şunları kaydetti:
“Bilimsel araştırmalar, uzun müddetli ekrana maruz kalan çocuklarda dikkat eksikliği, hiperaktivite belirtileri, uyku sorunları ve toplumsal etkileşimlerde zayıflık ile ilişkilendirildiğini ortaya koyuyor. Bilhassa süratli görsel geçişler içeren dijital içerikler, çocukların dikkat müddetlerini kısaltabiliyor. Ayrıyeten mavi ışık, uyku hormonlarını baskılayarak çocukların uykuya geçişini zorlaştırabiliyor. Toplumsal gelişim açısından da yüz yüze etkileşimlerin yerini ekranın alması, empati gelişimini ve toplumsal ipuçlarını okuma marifetlerini olumsuz etkiliyor.
Birçok ebeveyn, çocuklarını sakinleştirmek ya da oyalamak için dijital aygıtlara başvuruyor. Bu yanlış. Telefonun bir ‘sakinleştirici’ ya da ‘ödül-ceza aracı’ olarak kullanılması, çocukların duygusal düzenleme marifetlerinin gelişmesini engelleyebilir. Çocuklar zorlayıcı hislerle başa çıkmayı öğrenmek yerine bu hisleri bastırmak için dışsal araçlara bağımlı hale gelebilir. Telefonun bir sakinleştirici olarak kullanılması, ilerleyen yaşlarda gerilim, korku yahut öfke üzere hislerle başa çıkmakta zorluk yaşamalarına neden olabilir.”
Çocukların teknolojiyle sağlıklı münasebet kurabilmeleri için ailelere ve öğretmenlere büyük sorumluluk düştüğünü belirten Barut, anne babaların çocuklarına teknoloji kullanımı konusunda güzel rol model olması gerektiğini vurguladı.
Özellikle okul öncesi periyotta ekran mühletinin günde 1 saati geçmemesi gerektiğini anlatan Doç. Dr. Yaşar Barut, şu tavsiyelerde bulundu:
“Bunun yerine çocukları kitap okumaya, açık havada oyun oynamaya ve yaratıcı etkinliklerle meşgul olmaya teşvik etmek çok daha yararlı olacaktır. Çocuğunuzla birlikte dijital içerikleri izlemek ve sonrasında bu içerikler hakkında konuşmak, onun dijital dünyayı anlamasını ve medya okuryazarlığını geliştirmesini sağlar. Ayrıyeten, günlük hayatta ekranlardan uzak kalınacak vakit dilimleri planlamak; örneğin yemek saatlerinde ya da yatmadan evvel dijital molalar vermek, sağlıklı bir kullanım alışkanlığı kazandırmada hayli tesirlidir.
Devlet siyasetleri, çocukların sağlıklı dijital medya kullanımı konusunda şuurlu bireyler olarak yetişmeleri için medya okuryazarlığını okul müfredatlarına entegre etmeli. Ailelere rehberlik hizmetleri sunulmalı ve ekran yerine faal öğrenme desteklenmeli. İskandinav ülkelerinde uygulanan ‘ekran detoksu günleri’ yahut Japonya’daki sonlu ekran siyasetleri, çocukların teknolojiyle sağlıklı bağlar kurmasına yardımcı olan başarılı örnekler ortasında yer alıyor.”
