
Türk Standardları Enstitüsü yapay zekaya standart koyuyor
TSE Başkanı Mahmut Sami Şahin, AA muhabirine, 14 Ekim Dünya Standartlar Günü aktifliğini bu yıl birinci kere Ankara’da düzenleyeceklerini söyledi.
Dünya Standartlar Günü’nün standartların insan ömrüne kattığı inancı, kaliteyi ve sürdürülebilir kalkınmadaki değerini hatırlatmak için belirlenmiş özel bir gün olduğunu vurgulayan Şahin, “Bu fikrin doğuşunda Türkiye’nin imzası var. Dönemin TSE Başkanı Faruk Sünter, bu kutlamanın başlatılması için Memleketler arası Standartlar Örgütüne (ISO Kurulu ) bir teklif sunuyor. Bu teklif kabul ediliyor ve 1970’ten itibaren dünyada ‘Dünya Standartlar Günü’ kutlanmaya başlanıyor. Hasebiyle, bu gün TSE için hem tarihi bir anıyı hem de memleketler arası alandaki öncü rolümüzü temsil ediyor.” diye konuştu.
Şahin, bu yılın temasının “dijital inanç ve yapay zeka” olduğu bilgisini vererek, dijital dönüşümün artık yalnızca teknoloji sıkıntısı olmadığını, hayatın tüm alanlarını dönüştüren bir süreç niteliği taşıdığını lisana getirdi.
Yapay zeka sistemlerinin artık üretimden ulaştırmaya, sağlıktan kamu idaresine kadar birçok alanda karar verici rol üstlendiğine dikkati çeken Şahin, şöyle devam etti:
“Bu da beraberinde büyük bir sorumluluk getiriyor. Bu sistemlerin şeffaf, etik, hesap verebilir ve bilgi güvenliği unsurlarına uygun olması gerekiyor. İşte burada standartlar devreye giriyor. Standartlar, bilginin nasıl işleneceğini, algoritmaların nasıl test edileceğini ve yapay zekada önyargıların nasıl önleneceğini belirleyen inançlı bir çerçeve sunuyor. ISO ve Milletlerarası Elektroteknik Kurulu, geliştirdiği ‘Smart Standards’ yaklaşımıyla standartlar artık dijital, makine tarafından okunabilir hale geliyor yani direkt sistemlere uygulanabiliyor. Bu da dijital itimat ve yapay zeka konusunu sadece teknik bir problem olmaktan çıkarıp, etik ve toplumsal boyutuyla da ele almamızı sağlıyor.”
“KAMU PROJELERİNDE TSE ONAYLI SIZMA TESTİ SERTİFİKASI ARANABİLİYOR”
Şahin, TSE olarak, yapay zeka ve dijital güvenlik alanlarında çok taraflı çalışmalar yürüttüklerine işaret ederek, 2022’de kurdukları Yapay Zeka Ayna Komitesi ile hem Avrupa Birliği (AB) hem de milletlerarası alandaki standart taslaklarını yakından takip ettiklerini anlattı.
Bu alanda Türkiye’nin görüşlerini ilgili platformlara ilettiklerini, bilhassa AB’nin Yapay Zeka Tüzüğü ile uyumlu bir altyapı oluşturmak için çalıştıklarını vurgulayan Şahin, “Ayrıca, ISO/IEC 42001 Standardı çerçevesinde yapay zeka idare sistemi belgelendirmelerini uygulamaya başladık. Bu doküman, yapay zeka sistemlerinin etik, muteber ve hesap verebilir biçimde çalıştığını kanıtlayan memleketler arası bir itimat göstergesi niteliğinde. Eğitim ve insan kaynağı istikameti de bizim için kıymetli. Orta Doğu Teknik Üniversitesinde açılan yapay zeka mühendisliği yüksek lisans programı TSE’nin bu alandaki teknik altyapısını destekliyor. Ayrıyeten, Ankara Kalite Yerleşkesi Projemiz ile yapay zeka, siber güvenlik ve yazılım testleri için yeni laboratuvar merkezleri kuruyoruz. Siber güvenlik tarafında ise ortak kriterler, data merkezi belgelendirmesi, bilgi güvenliği kontrolleri, sızma testi uzmanı ve beyaz şapkalı hacker eğitimleri üzere uygulamalar yürütüyoruz. Kamu projelerinde TSE onaylı sızma testi sertifikası aranabiliyor. Bu, ülkemizin dijital altyapısının güvenliğini güçlendiren somut bir adım.” değerlendirmesinde bulundu.
Şahin, yaptıkları bu çalışmaların Türkiye’ye rekabet gücü, inanç ve prestij, risk idaresi üzere önemli katkılar sağladığını söyledi.
TSE dokümanlı eser ve sistemlerin, milletlerarası standartlara uygun hale geldiğini ve bunun da ihracatçı firmalara büyük avantaj kazandırdığını vurgulayan Şahin, şöyle konuştu:
“Dijital itimat ve siber güvenlik alanında TSE’den evrak alan kurumlar, hem müşterileri hem de iş ortakları nezdinde itimat kazanıyor. Standartlara dayalı kontrollerle kurumlar, siber tehditleri erken tespit edebiliyor ve muhtemel ziyanları en aza indiriyor. Ayrıyeten, AB’nin yapay zeka ve bilgi müdafaa düzenlemelerine ahenk kolaylaşıyor. Böylelikle Türk firmaları global pazarda daha rahat yer buluyor. En değerlisi, bu süreç akademi, sanayi ve kamu ortasında güçlü bir ekosistem işbirliği oluşturuyor.”
“TSE, ÜRETİCİYLE TÜKETİCİ ORTASINDA İNANÇ KÖPRÜSÜ KURUYOR”
Şahin, Enstitünün, Türkiye’nin ulusal standardizasyon kuruluşu olduğunu hatırlatarak, ülkedeki tüm dallarda standardizasyon, belgelendirme, test, kalibrasyon ve muayene faaliyetleri yürüttüklerini lisana getirdi.
Sanayiden tarıma, bilişimden güce kadar çok geniş alanda çalıştıklarını belirten Şahin, “Temel vazifemiz, ülkemizin gereksinimlerine uygun standartlar hazırlamak, memleketler arası standartları Türk endüstrisine uyarlamak ve üreticilerimizin global ticarette rekabet gücünü artırmak. TSE, üreticiyle tüketici ortasında inanç köprüsü kuruyor. Bu sayede hem eserlerin güvenliği hem de Türkiye’nin kalite altyapısı güçleniyor.” dedi.
Şahin, Ankara Kalite Yerleşkesi’nin, TSE’nin geleceğe dönük en kıymetli yatırımlarından biri olduğunu bildirdi.
Proje tamamlandığında test, muayene, kalibrasyon ve belgelendirme hizmetlerinin tamamının tek bir yerleşkede toplanacağını vurgulayan Şahin, şunları kaydetti:
“Yüksek teknolojili laboratuvarlar kurulacak. Bilhassa savunma, güç, otomotiv, yazılım, yapay zeka ve dijital güvenlik üzere stratejik kesimlere hizmet vereceğiz. Yerleşke birebir vakitte bir eğitim ve AR-GE merkezi olacak. Nitelikli mühendisler, araştırmacılar ve uzmanlar burada yetişecek. Bu yatırım, yalnızca TSE’nin kapasitesini artırmakla kalmayacak, Türkiye’nin kalite altyapısını da global ölçekte rekabetçi hale getirecek. Yerleşke tamamlandığında Türkiye’nin ihracatında ‘güven ve kalite’ vurgusu daha güçlü hissedilecek.”







