IATA, idare danışmanlığı şirketi Oliver Wyman ile işbirliğine giderek havacılık bölümündeki tedarik zinciri zorluklarını ve hava yolu şirketleri üzerindeki tesirlerini ele alan “Ticari Uçak Tedarik Zincirini Canlandırmak” başlıklı raporunu yayınladı.
Rapora nazaran, uçak üreticilerinin ve kesim üreticilerinin tedarik sıkıntıları, hava yolu şirketlerine değerliye mal oluyor. Bu sıkıntıların sadece bu yıl dünya çapında hava yolu şirketlerine 11 milyar dolardan fazla maliyete yol açacağı hesaplanıyor.
Maliyetlerin en büyük hissesi hava yolu şirketlerinin eski uçaklarını hizmette tutması nedeniyle 4,2 milyar dolar ile artan yakıt tüketimi alıyor. Ek bakım çalışmaları 3,1 milyar dolara, bakım kuyruklarda kalan motorların kiralanması ise 2,6 milyar dolara mal oluyor.
Gecikmeleri hafifletmek için daha fazla yedek modül bulundurmanın hava yolu şirketlerine 1,4 milyar dolara mal olacağı hesaplandı.
IATA’ya nazaran, tamir ve bakıma yapılan toplam harcamalar bu yılki 120 milyar dolarlık düzeyinden 2030’a kadar 150 milyar dolara yükselecek.
YEDEK KESİM PAZARINDA EK REKABET ÇAĞRISI
Raporda görüşlerine yer verilen IATA Genel Yöneticisi Willie Walsh, hava yolu şirketlerinin, filolarını verimli bir biçimde işletmek ve büyütmek için muteber tedarik zincirine muhtaçlık duyduğunu belirterek, “Şimdi ise uçak, motor ve yedek modül için eşi gibisi görülmemiş bekleme müddetleri ve öngörülemeyen teslimat programları yaşıyoruz. Tüm bunlar, maliyetleri bu yıl en az 11 milyar dolar artırdı ve hava yolu şirketlerinin tüketici talebini karşılama kapasitesini kısıtladı.” tabirlerini kullandı.
Bunun da bölümü gelecekteki talep şoklarına yahut vergilere karşı savunmasız bırakabileceğini aktaran Walsh, “Küresel ekonomik faaliyetlerin yüzde 3,9’unu destekleyen ve 86,5 milyon bireye istihdam sağlayan kıymet zincirinin çekirdeği olarak hava yolu şirketlerine güvenen siyaset yapıcılar, bu durumu net bir formda odak noktasında tutmalıdır.” değerlendirmesinde bulundu.
Walsh, tedarikçilerin fiyatlandırma siyasetlerini eleştirerek, yedek kesim pazarında “ek rekabet” davetinde bulundu.
Öte yandan, dünyanın önde gelen uçak üreticileri Airbus ve Boeing ile tedarikçileri, beş yıl evvel Kovid-19 salgınından beri iş gücü, materyal ve modül ıstırabıyla karşı karşıya bulunuyor.
