Gıda Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Manavoğlu, bakır kapların Türk mutfağında değerli yere sahip olduğunu lakin yanlışsız kullanılmadığında sıhhat açısından risk oluşturduğunu söyledi. Manavoğlu, “Baktığımızda aslında bizim uzun yıllardır klasik pişirme yollarımızdan biri, bakır kaplarda yemek yapmaktır. Birçok bakırcılar çarşısında bu sanat hala yaşatılıyor. Bilhassa cezve, sahanda yumurta pişirme tavaları üzere eserlerde bakır çok sık kullanılıyor. Lakin beşerler besinlerle temas eden unsurlar konusunda dikkatli olmalı. Avrupa Birliği’nin belirlediği limitlere nazaran kilogram başına 0,5 miligram, 70 kiloluk bir birey için ise günlük azamî 5 miligram bakır alınabilir” diye konuştu.
Bakırın ısı iletkenliği açısından avantajlı olduğunu belirten Manavoğlu, direkt temasın ise tehlikeli olduğunu vurguladı. Kalaylanmamış ya da hakikat süreçlerden geçmemiş bakırın tehlikeli olabileceğini söyleyen Manavoğlu, “Bakır çok güzel bir ısı iletkenidir, besinlerin homojen pişmesini sağlar lakin direkt besinle temas etmemelidir. Kesinlikle kalay yahut paslanmaz çelik bir bariyer kullanılmalıdır. Bilhassa asidik besinlerde bakırla direkt pişirme ya da depolama yapılırsa, besine bakır geçişi olur. ABD’de pH pahası 6’nın altındaki besinlerin bakırla direkt temas etmesi yasaklanmıştır” dedi. Vakitle bakır kaplarda oluşan yeşil tabakanın önemli sıhhat riskine yol açtığını söyleyen Manavoğlu, “Bazı bakır eserlerin üzerinde yeşil katman oluşur. Bu, bakır asetattır ve toksik tesire sahiptir. Konutlarda bu usul eserlerin kesinlikle elden geçirilmesi yahut kullanılmaması gerekir. Zira fazla ölçüde bakır alımı kusma, ishal, bulantı üzere zehirlenme belirtilerine yol açabilir” diye konuştu.
Bakır kapların bakımının sistemli yapılması gerektiğini vurgulayan Manavoğlu, “Evlerde kullandığımız bakır kaplarda çizilme, yıpranma yahut deformasyon varsa kesinlikle kalaylatılmalı ya da onarılmalıdır. Aksi takdirde toksik husus geçişi artar” dedi.
Gıda kaynaklı risklerin bilhassa çocuklar ve bebeklerde çok daha güçlü tesirler gösterebileceğini belirten Manavoğlu, “Bebeklerin ve çocukların teneffüs sayısı yetişkinlere nazaran iki kat daha süratli. Çevresel faktörlerden ve toksik unsurlardan daha fazla etkileniyorlar. Yakın vakitte bir besin zehirlenmesi kuşkusunda çocuk hayatını kaybederken, ebeveynlere bir şey olmadı. Bu da bağışıklık sisteminin ne kadar değerli olduğunu gösteriyor” diye konuştu.
Toplumda besine dair birçok hurafe bulunduğunu söz eden Manavoğlu, yanlışsız bilgiye ulaşmanın ehemmiyetine dikkati çekti. Manavoğlu, “Biz geleneklerimize bağlı bir toplumuz ve bu hoş bir şey lakin birtakım alışkanlıklarımızı da gözden geçirmemiz gerekiyor. Çizilmiş, deforme olmuş eserleri ‘Bir şey olmaz’ diyerek kullanmaya devam ediyoruz. Tahminen yıllarca sorun yaşamayabiliriz fakat bir gün toksik tesir ortaya çıkarsa sonuç ölümcül olabilir. Emniyetli gıdayı herkes için geliştirmemiz, besin okuryazarlığımızı artırmamız gerekiyor” dedi.
Tarım ve Orman Bakanlığı ile sivil toplum kuruluşlarının bilgilendirme çalışmalarının takip edilmesi gerektiğini vurgulayan Manavoğlu, “Gıda Mühendisleri Odası olarak bizler de bu hususta daima bilgilendirme yapıyoruz. Tüketicilerimiz hem bakanlık hem de bizlerin toplumsal medya kanallarını takip ederek yanlışsız bilgiye ulaşabilir. Bakır yanlışsız kullanıldığında klâsik kültürümüzün hoş bir kesimi olabilir lakin yanlış kullanıldığında sıhhatimiz için tehlikeli bir dijital uyuşturucu üzere davranır; farkında olmadan bedeni yavaş yavaş zehirler” diye konuştu.
