Batı Anadolu kabuğunun yılda 40 milimetre güneybatıya yanlışsız ilerlediğine dikkati çeken Sözbilir, “Bu kabuğun içinde 200’e yakın fay muhakkak periyotlarda sarsıntı üretme potansiyeline sahip. Bunların 6 ve 7 büyüklüğünde zelzele üretme gücü var. Bu fayların son yüzyılda 8 tanesi kırılmış durumda. Geri kalan fayların tümü kırılmayı bekliyor. Vakti geldiğinde bunlar muhakkak ölçeklerde, belirli büyüklüklerde zelzele üretecekler” diye konuştu.
Prof. Dr. Sözbilir, Batı Anadolu’nun iç kısımlarında da sarsıntı hareketliliğinin sürdüğünü belirterek, “Batı Anadolu jeotermal potansiyeli yüksek bir bölge. Faylar zelzele üretmeye başladığı vakit jeotermal sistemin varlığı nedeniyle sarsıntılar çabucak bitmiyor. Simav ve Sındırgı faylarında da bu türlü bir durum yaşanıyor” tabirini kullandı.
“Simav Fay Zonu yaklaşık 200 kilometre uzunluğunda ve kendi içinde farklı 7 segmente ayrılıyor. Her biri 6 ila 7,2 ortasında sarsıntı potansiyeline sahip. Bu fay üzerindeki en büyük sarsıntı 1970 yılındaki Gediz sarsıntısıydı, can ve mal kaybı yaşanmış. Şu anda Simav’ın kuzeyinde zelzeleler oluyor. Fayın orta kesitlerinde çok fazla bir hareket yok. Yalnız Simav Fayı’na dik gelişen bir fay var. Gelenbe Fayı… Bu fayın özelliği transfer fayı niteliğinde çalışması. Yani üzerine gelen gerilimi kendi doğrultusu boyunca kuzeye ya da güneye transfer ediyor. Yani kendisinin kırılması yerine bu türlü bir sistem sunabiliyor. Elbette kırılabilirdi ancak daha çok tansiyonu transfer ediyor. Münasebetiyle kuzeye transfer ederse Balıkesir fayına gerçek ilerleyebilir. Güneye transfer ederse bu sefer de Akhisar ve Soma tarafları külfete girebilir.”
Sözbilir, İzmir özelinde ise Ege Denizi’ndekilerle birlikte 40 fay bulunduğunu, bunların 17’sinin karada yer aldığını lisana getirdi.
“O periyotta 10 bine yakın can kaybedilmiş. Yaklaşık 337 yıldır bu bölgede yıkıcı sarsıntı olmuyor. En son hatırlarsanız 30 Ekim 2020’de 6,6 büyüklüğünde zelzele oldu. Sisam merkezli bir sarsıntıydı. Yani o fay bizim kendi kara sularımızda olan bir fay değildi. Hasebiyle bizim kendi faylarımız şimdi kırılma sınıfına girmiş değil. 17 fayın her biri canlı fay sınıfında değerlendirildiği için bunların bir sarsıntı üretme potansiyeli var. Bir sarsıntı üretme aralığı var. En son ürettiği zelzeleler var ancak bunlar bilinmiyordu. Bizim son üç yıldır yaptığımız çalışmada İzmir’deki bütün fayların kaç yılda bir sarsıntı ürettiğini, en son sarsıntısı ne vakit yaptığını, o sarsıntıdan sonra ne kadar mühlet geçtiğini saptamış durumdayız. İzmir genelindeki faylar sismik manada etkin. İzmir’de bilhassa Tuzla Fayı, Gülbahçe Fayı, Seferihisar Fayı üzere fayların kıymetli ölçüde sarsıntı üretme vakitlerinin geldiğini söyleyebiliyoruz, yaptığımız çalışmalar bunu gösteriyor. Hasebiyle bizim İzmir’i zelzeleye hazır bir kent pozisyonuna sokmamız gerekiyor.”
