Dünyada mevt sebeplerinin başında gelen kardiyovasküler hastalıklar, yapay zeka takviyeli aygıt sayesinde birkaç dakika içinde tespit edilebiliyor. Vektör kardiyografi temelli teknolojiyle hastaya rastgele bir ilaç yahut teşebbüs uygulanmadan klasik EKG çekimine benzeri sistemle yaklaşık 4 dakikada tarama yapılıyor. Yapay zeka dayanaklı aygıt, 2-3 dakikada 7 sayfalık rapor sunarak, hastadaki damar tıkanıklığı ihtimali, ritim bozuklukları ve yapısal kalp anomalileri üzere riskleri gözler önüne seriliyor.
Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Serhat Sığırcı, AA muhabirine, dünyada vefat sebeplerinin başında kardiyovasküler hastalıklarını geldiğini, usullerin yaygınlaşmasıyla pek çok hastanın daha kolay teşhis aldığını söyledi. Doç. Dr. Sığırcı, en önemli konunun kollayıcı hekimlik olduğuna dikkati çekerek, şöyle devam etti:
“Kalp hastalığı geçiren 3 şahıstan biri o anda hayatını kaybedebiliyor. En kritik nokta erken teşhis koymak. Artık erken teşhis koymak çok kolay. Elimizde çok fazla malzeme var. Evvelden bu kadar çok yoktu, bir efor testiyle teşhis koymaya çalışıyorduk. Non-invaziv yani hastaya hiçbir teşebbüs yapmadan gerçekleştirdiğimiz testler var. Yapay zekayla hastaları değerlendirebiliyoruz yahut biraz daha şüphelendiğimiz, risk faktörleri daha fazla olan hastalarda da sanal anjiyo dediğimiz bir sürecimiz var. Hastanın 2 dakika içerisinde damarlarını görebiliyoruz. Erken teşhis koyduğumuzda tedavi de çok kolay olabiliyor. Hastalar hiçbir hasar almadan hayatlarına devam edebiliyorlar. Yapay zeka işimizi artık epey kolaylaştırdı, bence gelecekte daha çok kolaylaştıracak. Dakikalar içerisinde hastaya hiçbir hazırlık gerektirmeden düz yatıp EKG çeker üzere, kalpte bir hasar var mı, ritim bozukluğu ya da damar tıkanıklığı var mı, yok mu görebiliyoruz. Bu harikulade bir kolaylık.”
Kalp hastalıklarında en kıymetli risk faktörünün ailesel olduğuna, beslenme tipiyle alakalı olan risk faktörlerinin de bulunduğuna dikkati çeken Sığırcı, kolesterol yüksekliği, sigara içiciliği, şeker, tansiyon ve gerilimin de bunlar ortasında yer aldığını vurguladı. Doç. Dr. Sığırcı, kalp hastalıklarını artık biraz daha genç yaşta görmeye başladıklarının altını çizerek, dünyada ortalama kalp hastalığı yaşı 60’lardayken artık 50’li yaşlara kadar düştüğüne işaret etti.
Hastalığın belirti vermeden gelmediğini, birtakım sebeplerle insanların anlayamadığını lisana getiren Sığırcı, “Herkesin eşiği farklıdır. Kiminin eşiği düşük ve en ufak bir ağrıda doktora koşarken kimi de ağrıyı çok daha az hisseder ve doktora gitmeyebilir. Neredeyse hastaların yüzde 95’inde kesinlikle bulgu görüyoruz. En sık karşılaştığımız belirti göğüs ağrısı bulgusu.” dedi. Sığırcı, göğüs ağrısının tipinin kıymetine değinerek, şöyle devam etti: “Bu göğüs ağrısı şayet eforla geliyorsa, dinlenmekle geçiyorsa, istirahat halinde olmuyorsa ya da istirahat halinde olan ağrı eforla birlikte daha da şiddetleniyorsa göğüs ortasında yaygın baskı, yanma, ezilme biçiminde oluyorsa, sırta, kola, çeneye, dişlere vuruyorsa burada uyanık olması lazım. Tek başına nefes darlığıyla da bazen hastalar gelebiliyor, bazen yalnızca bayılmayla gelebiliyor ancak kesinlikle bir bulgu oluyor.”
Bazı hastaların göğüs ağrısını hissetmeyebildiğini aktaran Sığırcı, “sessiz kalp krizi”ni üç başlıkta incelediklerini lisana getirdi.
Doç. Dr. Sığırcı, şeker hastalarında hudut uçları harabiyeti görüldüğü için ağrıyı yeteri kadar hissetmeyebildiklerine dikkati çekerek, “İkincisi ileri yaş hastalar. Bunlarda da hudut uçları yaşlandığı için ağrıyı hissetmeyebiliyorlar. Bir de kemoterapi alan ileri onkolojik hastalarda göğüs ağrısı net olarak tanım edilemeyebiliyor. Bunun dışındaki hastalarda genelde göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma, çarpıntı üzere şikayetlerle kalp hastalığı kendini gösterebiliyor.” diye konuştu.
Hızlı tarama aygıtıyla hayata tekrar tutunan 60 yaşındaki Ali Genç, birinci başta kalbiyle ilgili bir sorunu olduğunu düşünmediğini belirtti. Bir anda meskende baygınlık geçirdiğini aktaran Genç, “Bazı hastanelere gittim, ‘kalbinde sorunun var’ denildi. Özel bir hastanede bu yapay zeka aygıtıyla süreçlerim yapıldı. İki şah damarımda problemlerim olduğu ortaya çıktı. Akabinde stent takıldı. Daha evvel şah damarımda sorun olduğu hiç anlaşılmamıştı. Bu aygıt sayesinde teşhis net bir biçimde konuldu, sonrasında ameliyat oldum. Artık pek düzgünüm, denetimlerimi de hiç aksatmıyorum. Bu çok hoş bir buluş. Baygınlık geçirme evremden evvel senede bir de olsa denetimlerimi yaptırmış olsaydım daha evvelden tespit edilmiş olurdu, baygınlığı da geçirmezdim. Direkten döndüm, sıkıntı günlerdi.” sözlerini kullandı.
Geçirdiği kalp rahatsızlığının akabinde yaptığı araştırmalar sonucunda Almanya merkezli süratli kalp tarama aygıtını bulan ve Türkiye’ye gelmesini destekleyen medikal kesimi çalışanı Turabi Aydemir ise yaşadıklarını anlattı. Aydemir, yapay zeka takviyeli ve üç boyutlu aygıtın 4 dakikada tarama yaptığına işaret ederek, “Yaklaşık 2-3 dakikada da 7 sayfalık bir rapor veriyor. Bu rapor içerisinde damar tıkanıklığı riski, yapısal kalp bozukluğu ve ritim bozukluğunuz olup olmadığını veriyor. Tam tarama testi yapıyor. Bütün insanların kullanması gereken bir aygıt.” dedi.
Cihazın raporladığı bilgilere olağan kurallarda 4-5 gün içerisinde ulaşılabileceğini tabir eden Aydemir, şunları kaydetti:
“Bu aygıtla birlikte toplam 10 dakikada bu sonuçları alabilirsiniz. Türkiye’deki bütün vilayetlerde çabucak hemen mevcut. Rastgele bir ilaç, iğne yok. Olağan EKG çeker üzere denetim edilebiliyor. Aygıt taşınabiliyor. Bu nedenle meskenlerde ve iş yerlerinde de kullanılabilir. Doktor kontrolünde yapıldığı için kanlanma yahut plaklanma çıktığı vakit hocalarımız anjiyoya alıyor, yapısal bozukluk çıktığında ultrasonla, ritim bozukluğu çıktığında da holter aygıtıyla bakılıyor. Aygıtın erkeklerde doğruluk oranı yüzde 90, bayanlarda da yüzde 92’lik bir doğruluk oranı var. Yazılım olduğu için aygıt daima gelişiyor.”
