Çocukların uzun mühlet telefon, tablet ve bilgisayar ekranına eğilerek bakması duruş bozukluklarına yol açabiliyor. Ekran karşısında geçirilen müddetin artmasıyla boyun, sırt ve omuz ağrıları daha sık görülüyor. Ayrıyeten hareketsiz geçirilen vaktin artması, çocuklarda kas gelişimini olumsuz etkileyebiliyor. Nizamlı fizikî aktivite ve ekrana orta verme alışkanlığı, sağlıklı duruşun korunmasına yardımcı oluyor.
Doç. Dr. Suat Batar, AA muhabirine, teknolojinin hayatın merkezine derinlemesine ve süratli girişiyle birçok olumlu tesir yanında aksiliklerin da bariz halde hissedilmeye başlandığını belirtti. Batar, ekran karşısında uzun mühlet vakit geçiren bireylerde sıhhat açısından kimi olumsuz durumların ortaya çıktığının bilindiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:
“Ancak son yıllarda çoğunlukla gençler ve çocuklarda, bilhassa tablet ve akıllı telefon kullanımının artmasıyla yeni bir sıhhat sorunu tanımlandı. Taşınabilir aygıt kullanımı sırasında baş ve kolların bedene nazaran önde olduğu kambur duruş konumunda uzun müddet kalınması sonucunda gelişen bir dizi rahatsızlıkla kendini gösteren bu durum, tıp literatürüne ‘metin boyun (text neck) sendromu’ olarak girdi.”
Normal yetişkinde baş yükünün yaklaşık 5 kilogram olduğunu aktaran Batar, dik durulduğunda, omurgaya binen yükün de yaklaşık 5 kilogram olduğunu söyledi. Batar, başın öne eğilmesiyle omurga ve boyun kaslarına binen yükün artmaya başladığına işaret ederek, “Yük, 30 derecelik eğilmeyle yaklaşık 18 kilograma, 60 dereceye gelindiğinde ise yaklaşık 27 kilograma ulaşır. Bu nedenle uzun mühlet bu durumda kalınması boyun ve sırt bölgesindeki omur eklemleri, bağ, tendon ve kaslarda dejeneratif değişikliklere yol açar.” dedi.
Çocukların, baş boyutunun bedene oranının daha büyük olması nedeniyle bu durumdan etkilenmesinin daha kolay olduğuna dikkati çeken Batar, “Bu durum bilhassa sırt ve boyun bölgesinde kronik ağrılara ve hayat kalitesinde azalmaya neden olur. ABD’de yapılan bir araştırmada taşınabilir aygıt kullanan öğrencilerin yüzde 40’ının boyun ve sırt ağrısı yaşadığı tespit edildi.” diye konuştu. Batar, Türkiye’de de benzeri biçimde üniversite öğrencileri üzerinde bir çalışma yapıldığını, akıllı telefon kullanımıyla kas iskelet sistemi rahatsızlıkları, düşük uyku kalitesi ve depresyon açısından riskin arttığını kaydetti.
Sendrom teşhisinde röntgen ve MR üzere görüntüleme usulleriyle ekseriyetle klinik bulguların öne çıktığını söz eden Suat Batar, “Günde üç saat ve üzerinde taşınabilir aygıt kullanan şahıslarda boyun ağrısı, sırt ağrısı, omuz ağrısı, baş ağrısı, uykusuzluk-halsizlik, ellerde karıncalanma-uyuşma semptomlarından en az üç adedinin olması metin boyun sendromu için teşhis koydurucudur.” sözlerini kullandı.
Sendromunun tedavisinde öncelikle önleyici yaklaşımlar uygulanması gerektiğini lisana getiren Batar, muhtaçlık halinde buna medikal tedavi, idman ve kimi fizik tedavi formüllerinin eklenmesi gerektiğini söyledi. Batar, birinci yapılması gerekenin taşınabilir aygıt kullanım müddetinin azaltılması olduğuna dikkati çekerek, “Günümüzde her ne kadar taşınabilir aygıt kullanımından kaçınmak güç olsa da bilhassa çocuklar ve ergenler için bu mühlet kısıtlanmalıdır.” dedi.
Ailelerin de şuurlu davranması gerektiğini vurgulayan Batar, “Aileler, çocukların taşınabilir aygıt kullanım mühletlerine net hudut ve kurallar koymalı ve çocuklara rol model oluşturmalıdır. Çocukların ekran karşısında geçirdiği süreyi azaltmak için birlikte oyunlar kurulmalı ve fizikî aktiviteye çocuklar yönlendirilmeli.” tavsiyelerinde bulundu.
Batar, bilhassa plates ve yoga üzere duruş odaklı antrenmanların hem makûs duruşa bağlı gelişen kas ve eklem meselelerini düzeltebildiğini hem de ekran bağımlılığını azaltabildiğini anlatarak, kelamlarını şöyle tamamladı: “Ekran müddetinin azaltılması ve konutta yahut ofiste çarçabuk yapılabilecek kimi esnetme ve güçlendirme antrenmanlarının yapılmasıyla kronik ağrılardan ve uyku sıkıntılarından büyük ölçüde kaçınmak mümkündür. Fakat bunlara karşın sonuç alınamayan dirençli olaylarda bazen medikal tedavi dayanağı ya da fizik tedavi tekniklerine de gereksinim duyulabilmektedir.”
