Büyük İskender’in bahtını değiştiren gizemli kent: Bir vakitler geleceğin yazıldığı yerde sırlar ortaya çıkıyor

İzmir’in Menderes ilçesinde yer alan Klaros Antik Alanı’nda yürütülen hafriyat çalışmaları, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın müsaadesiyle ve Ege Üniversitesi’nin bilimsel liderliğinde devam ediyor. Saya Holding ana sponsorluğunda gerçekleştirilen hafriyatlar, antik dünyanın bu kıymetli kehanet ve bilgelik merkezini yine görünür kılmayı hedefliyor.

ANTİK BİLGELİĞİN İZİNDE

Klaros hafriyatları, sadece arkeolojik bir süreci değil; birebir vakitte kültür iktisadı, lokal kalkınma ve tarih şuuru açısından çok katmanlı bir dönüşüm sürecini de temsil ediyor. Antik Çağ’da Apollon ismine kehanetlerin yapıldığı bu kutsal alanda yürütülen kazıların, bölgenin kültürel potansiyelini açığa çıkarmada stratejik bir rol oynaması bekleniyor. Beş yıldır çalışmalar iki ana alanda yürütülüyor. Son devirde ise Geleceğe Miras Projesi kapsamında gerçekleştirilen çalışmaların birincisi, MS 1. ve 4. yüzyıllar ortasında Klaros’a gelen ziyaretçilerin konaklaması için inşa edilmiş, antik devirdeki ismiyle Katagogeion’da gerçekleştirilen hafriyatlar. Kazıların bir başka odak noktası ise Klaros’un güneyinde, ana kent Kıyıdaki Kolophon tarafında ortaya çıkarılan 50 metre uzunluğunda ve 7 yerden oluşan Roma yapısı. Ayrıyeten hafriyat çalışmalarına paralel olarak müdafaa ve tamirat faaliyetleri de sürat kazandı.

BİR HAFIZA YERİ OLARAK KLAROS

Kazıların bilimsel danışmanlığını yürüten Ege Üniversitesi’nden Doç. Dr. Onur Zunal, Klaros’un sadece tarihî bir ören yeri değil, birebir vakitte bir hafıza yeri olduğunu vurguluyor. Zunal, “Klaros, yaklaşık 3 bin yıl evvel insanların geleceğe dair taraf bulmak için başvurduğu bir merkezdi. Bugün ise her yeni buluntu, geçmişin sessiz tanıklığını geleceğe taşıyor” dedi.

BÜYÜK İSKENDER’İN DÜŞÜ VE İZMİR’İN KADERİ

Klaros’un, İzmir’in tarihî yazgısında de kıymetli bir yeri bulunuyor. Antik muharrir Pausanias’a nazaran, Büyük İskender bir gün gördüğü rüyayı Klaros’taki kahinlere yorumlattı ve bu kehanet doğrultusunda Smyrna’nın (bugünkü İzmir) yeni yerleşim alanı belirlendi. Bu tarafıyla Klaros, sırf bir kutsal alan değil; kent kurduran, medeniyet inşa eden bir bilgelik merkezi niteliği taşıyor.

KAZILARIN ASIRLIK SERÜVENİ

Kazıların serüveni 1907 yılına kadar uzanıyor. Lakin savaşlar, kaynak yetersizliği ve yönetimsel nedenlerle sık sık kesintiye uğrayan çalışmalar, bugüne kadar sadece 51 yıl faal olarak sürdürülebildi. Dönüm noktası ise 2001 yılında Ege Üniversitesi’nin hafriyat sorumluluğunu üstlenmesiyle yaşandı. Evvel Prof. Dr. Nuran Şahin, akabinde Doç. Dr. Onur Zunal’ın bilimsel danışmanlığında devam eden çalışmalar, bugün disiplinli ve sürdürülebilir bir biçimde ilerliyor.

Saya Holding Yönetim Kurulu Lideri Cem Mengi, kültürel mirasın geleceğe taşınmasına katkı sağlamaktan duydukları sorumluluğu şu sözlerle ifade ediyor:

“Bugün dünya kentleri, kültürel mirası sırf geçmişin bir izi olarak değil, geleceğin inşa edici gücü olarak da görüyor. Klaros’a verdiğimiz takviye sadece hafriyat alanına değil; birebir vakitte kültür iktisadının gelişimine, lokal kalkınmaya ve memleketler arası tanınırlığa yönelik sürdürülebilir bir katkıdır. Bu yaklaşımımız kozmik sürdürülebilirlik unsurlarıyla de örtüşüyor. Türkiye’nin ve İzmir’in kültürel yükselişinde Klaros üzere merkezlerin geçmişle birlikte geleceği de inşa edeceğine inanıyor, bu çeşit örneklerin çoğalmasını diliyoruz.”

Klaros Kazıları’nın ilerleyen süreçte daha geniş kitlelerle buluşturulması, bilimsel yayınlarla desteklenmesi ve kültür turizmine katkı sunacak biçimde kamusallaştırılması hedefleniyor.