KSBÜ Tıp Fakültesinde 2019 yılında kurulan KUYAM’da AR-GE çalışmalarının yanı sıra hücre kültürü, preklinik (klinik öncesi) araştırmalar, hayvansal deney çalışmaları yürütülüyor. Türkiye Sıhhat Enstitüleri Başkanlığınca (TÜSEB) desteklenen projeyle bağırsak hastalıklarının tedavisine yönelik eser geliştirmek için KUYAM’da 3 yıl evvel başlatılan çalışma olumlu sonuç verdi. “BOROBİYOTA” ismi verilen eserle ilgili şu ana kadar 3 milletlerarası bilimsel makale yayımlandı, projenin patent başvurusu da yapıldı. Eserin patentinin alınmasının akabinde hem işlevsel besin hem de sıhhatte yenilikçi eser olarak kullanılması hedefleniyor.
KUYAM Koordinatörü Doç. Dr. Fatih Kar, AA muhabirine, sıhhat alanında Türkiye’nin güçlü bir AR-GE üssü olduğunu söyledi. Kütahya’nın Türkiye’nin en büyük bor madeni rezervlerine sahip olduğunu belirten Kar, “Merkezimizde borla ilgili değerli bilimsel çalışmalar yapıyoruz. Ulusal ve yerli sloganıyla çıktığımız bu yolda, bilhassa bor üzerinde yaptığımız sıhhat alanındaki çalışmalarımızla ülkemize katkı sağlamayı hedefliyoruz.” dedi.
Kar, TÜSEB tarafından desteklenen proje ile bağırsak hastalıklarının tedavisine yönelik eser geliştirmek için 3 yıl evvel çalışma başlattıklarını hatırlattı.
Bu kapsamda bağırsak hastalıklarının tedavisine yönelik çalışmalara başladıklarını anlatan Kar, şöyle konuştu:
“Bağırsağa bağlı olarak da beyin hastalıkları dediğimiz nörodejeneratif hastalıklar da ortaya çıkıyor. Literatüre baktığımızda ‘ikinci beyin’ olarak da tanımlanan bağırsaklarda milyonlarca bakteri yaşamakta ve bu milyonlarca bakteri sanki bu hastalıklara nasıl davranıyor. Bunun için biz bir proje geliştirdik. Bu proje fikirden esere dönüşme sürecine girmişti. Yaptığımız çalışmalarda bağırsak sıhhati bozulduğunda bu bakterilerin de yok olduğunu, kimilerinin çoğaldığını, birtakım faydalı bakterilerin ortamdan uzaklaştığını tespit ettik.”
Bağırsak hastalıklarının bakterilerle alakalı olabileceğinden yola çıkarak faydalı bakterilerin sayısının artırmak için çalışma yürüttüklerini lisana getiren Kar, bunun için bor minerallerinden yararlanmaya karar verdiklerini anlattı.
Çalışmalarında bor mineralleri kullanmaya başladıklarını belirten Kar, şöyle devam etti:
“Biz yerli ve ulusal eser olarak düşündüğümüz bor mineraliyle bu faydalı bakteriler olarak bilinen probiyotikleri nasıl arttırabiliriz, bu bağırsak hastalığına yakalanmadan evvel nasıl bunu engelleyebiliriz diye yola çıktık. Yaptığımız çalışmalarda bor mineralinin faydalı bakterilerin ömür alanını artırdığını ve hastalıkları önlemesinin yanı sıra birebir vakitte tedavi ettiğini belirledik. Bunun için hem deneysel hem de hücre kültürü çalışmaları gerçekleştirdik. Hayvan deneylerinde yalnızca bağırsak hastalığı değil, buna bağlı olarak Alzheimer, parkinson üzere nörodejeneratif hastalıkların tedavisinde de tesirli olduğunu tespit ettik.”
Kar, tüm bu çalışmaların sonunda bağırsak sıhhatini düzenleyen ve nörodejeneratif hastalıkların tedavi edilmesine yardımcı olan “BOROBİYOTA” ismini verdikleri bor mineralli eser geliştirdiklerini söyledi.
Türkiye’de geliştirilen benzeri ilaçların hudutlu sayıda olduğunu, borla geliştirilen öteki bir çalışma olmadığını lisana getiren Kar, “Araştırma merkezimizde yaptığımız bu çalışmalar borun aktifliğini ortaya koydu. Araştırmalarımızda tüm mikrobiyom tahlilini yani o milyonlarca bakterinin hangisinin yararlı olduğunu tespit ettik. Bunu borla nasıl artırdığımızı ortaya koyduk. Bu türlü bir çalışma şimdi literatürde yok. Eserimizin prototipini gerçekleştirdik ve patent başvurusunu yaptık.” tabirlerini kullandı. Kar, çalışmalarda öğrenci ve akademisyenlerden oluşan merkezde misyonlu 10 kişilik bir takımın emeği bulunduğunu kelamlarına ekledi.
