Dünya Sıhhat Örgütü’nün (WHO) yeni bilgilerine dikkat çeken Doç. Dr. Aslıhan Taşkıran Sağ, “WHO’ya nazaran, 2021 yılında dünya genelinde 57 milyon kişinin demans ile yaşadığını bu olayların yüzde 60–70’inin Alzheimer kaynaklı. Her yıl yaklaşık 10 milyon yeni demans hadisesinin ortaya çıktığı biliniyor. Demans, dünya genelinde yaşlı bireylerde bağımlılığın önde gelen nedenlerinden biri ve hala yedi en kıymetli vefat nedeni ortasında yer alıyor” dedi.
Doç. Dr. Sağ, Alzheimerın yalnızca yaşlılıkla ilişkilendirilen bir hastalık olmadığını vurgulayarak, “Alzheimer, bütün toplumu etkileyen, hayat kalitesini düşüren ve önemli bir sıhhat yükü oluşturan bir durumdur. Fakat bugün biliyoruz ki, Alzheimerdan korunmak mümkündür. Küçük lakin sistemli adımlar hem ferdi hayatlarımızda hem de toplum seviyesinde büyük farklar yaratabilir” diye konuştu.
“Dünya Sıhhat Örgütü ve bilimsel araştırmalar bize Alzheimer hadiselerinin yaklaşık yüzde 45’inin önlenebilir yahut geciktirilebilir olduğunu gösteriyor. Bu da demek oluyor ki, ömür usulü alışkanlıklarımızı değiştirmek, risk faktörlerimizi denetim altına almak, gelecekte sağlıklı bir yaşlılık devri geçirmemizi sağlayabilir. Ömür biçimiyle bağlı 14 tane faktör üzerinde duruyoruz:
1. Eğitim Eksikliği
2. Yüksek Tansiyon
3. İşitme Kaybı
4. Sigara Kullanımı
5. Obezite
6. Depresyon
7. Fizikî Hareketsizlik
8. Diyabet
9. Toplumsal İzolasyon
10. Çok Alkol Tüketimi
11. Hava Kirliliğine Maruz Kalma
12. Travmatik Beyin Hasarı
13. Sıhhatsiz Beslenme
14. Uyku Bozuklukları
Bu faktörlere tedavi edilmemiş görme kayıplarını da ekleyebiliriz. Sistemli fizikî aktivite yapmak, sağlıklı bir beslenme sistemi sürdürmek ve bilhassa Akdeniz tipi diyet uygulamak Alzheimer riskini azaltıyor. Yeniden son bilgiler, günlük küçük ölçülerde zeytinyağı tüketiminin bile demans kaynaklı mevt riskini düşürdüğünü gösteriyor. Ayrıyeten tansiyon, diyabet, kolesterol ve işitme kaybı üzere sıhhat sıkıntılarının sistemli denetimlerle yönetilmesi hem ferdi sıhhatimizi hem de toplumsal sıhhat yükünü hafifletiyor. ”
Toplumsal farkındalığın değerini de vurgulayan Taşkıran Sağ, “Alzheimer’dan korunmak yalnızca bireylerin değil, toplumların da misyonudur. Her bireyin küçük hayat usulü değişiklikleri yapması, her kurumun farkındalık projeleri geliştirmesi, travmaların ve kazaların önlenmesi, çocuklara beslenme eğitimi verilmesi ve bunlara yönelik siyasetlerin geliştirilmesi gelecekte daha sağlıklı kuşakların yetişmesine ve demansın azaltılmasına katkıda bulunacaktır. Biz de bu ayı sırf bir farkındalık periyodu değil, birebir vakitte harekete geçme vakti olarak görüyoruz” tabirlerini kullandı.
