AFAD tarafından Samsun’da yapılan zelzele tatbikatında Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Kısmı Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Geçin tarafından TÜBİTAK-1001 Ulusal Zelzele Araştırma Programları kapsamında geliştirilen ‘Akıllı Sensör Teknolojisi Kullanan Zelzele İzleme Sistemi’, birinci kere denendi.
Binalara yerleştirilen aygıt, binanın ekseninin kaydığını 120 saniye içerisinde merkeze bildiriyor. Akabinde binada sağ kalan şahıslarla irtibat kuruluyor, yaralı ve bina durumuna ait bilgi alıyor.
Cihaz, tüm yapılara yerleştirilerek afet anında anlık bilgi ve bağlantı aracı olarak kullanılması hedefleniyor.
Proje iki etaptan oluşuyor
Projeye ait bilgi veren Mustafa Geçin, “Projemizin ismi, ‘Akıllı Sensör Teknolojisi Kullanan Zelzele İzleme Sistemi.’ TÜBİTAK’ın Ulusal Sarsıntı Araştırma Programları kapsamında dayanak alan bir proje. Projemiz, 2 evrede değerli bir çalışma prensibi ortaya koyuyor. Bunlar zelzele esnası ve zelzele sonrası. Bugün, burada tatbikatta zelzele sonrası yıkılmış bir bina içerisinde yer alan enkazzedelerden ses almak üzerine çalışma ortaya koyuyoruz. Birinci evrede ise bina zelzelesi algıladığı andan itibaren saniyeler içerisinde hangi binaların yıkılıp yıkılmadığıyla alakalı bilgileri, merkezi sistemde toplayarak kusur raporlarının ayıklaması üzere her şeye dair 120 saniye içerisinde, afet bittikten sonra hangi binaların yıkıldığıyla ilgili bilgileri afet idare sistemi iletmek. Bu kurallar altında elimizdeki kurtarma operasyonları için kullanılacak materyaller, teçhizat ve insan gücünü verimli bir halde ortaya koymak için çalışıyoruz. İkinci etapta ise yıkılmış bir bina içerisinde kalan, üretmiş olduğumuz proje kapsamındaki aygıtlardan enkazzedelerin seslerini algılayarak sıhhat durumlarını belirleyebilmek, yanlarında varsa onlarla birlikte canlı olan bireylerin sayılarını bilebilmek. Enkaz altında canlı tespiti sağlamak hedefiyle şu an bu proje burada gerçekleştirilmiş durumda” dedi.
‘Merdiven boşluklarında olması gereken bir cihaz’
Cihazın mecburî hale getirilmesi gerektiğini belirten Geçin, “Bir yangın söndürme tüpü binalarda zaruriyse bu aygıtların da faal bir biçimde kullanılabilmesi için her katta olması gerekiyor. Zarurî olarak merdiven boşluklarında olması gereken bir aygıt. Bu aygıtlar bina yıkıldıktan sonra etrafa dağılacaklar. Hasebiyle elimizdeki görmüş olduğunuz enkaz haberleşme aygıtı ile bir enkazda yer alan 20’ye yakın aygıtla uzaktan bağlanabiliyoruz. Seçmiş olduğumuz aygıtlara bağlanarak enkaz altında ‘Sesimi duyan var mı’ biçiminde konuşarak, daha net bir formda onların bizi duymasını, bizim de onların duymasını sağlıyoruz. Sarsıntıların gece olması sebebiyle İHA’ların kalkması, hava kuralları üzere dezavantajlar oluşabiliyor. Uydulardan çekilen fotoğrafların bir ortaya getirilmesi, hangi binaların yıkılmasının anlaşılması, bunlar 1 günün üzerine çıkabilen parametreler. Bu sistem şayet hayata geçmiş olursa, muhtemel bir sarsıntı sonrasında yıkılan binaların sayılarını saniyeler içerisinde merkezi idaresi sisteminde bunları görebilecek ve hangi binaların yıkıldığını tespit edecektir” diye konuştu.
