Suriye, Esed rejimi devri oluşan yıkımın akabinde, ülkenin siyasi yine yapılanma sürecinde kritik bir adım atıyor. Süveyda, Rakka ve Haseke vilayetleri dışında 10 vilayetteki, 50 seçim bölgesinde gerçekleştirilecek Halk Meclisi seçimleri, direkt halk oylaması yerine temsil temeline dayalı seçmen heyetleri aracılığıyla yapılacak. Yüksek Seçim Komitesi Sözcüsü Nevvar Necme, seçim sürecinin Suriye Barolar Birliği ve lokal basın kuruluşları tarafından takip edileceğini açıkladı.
Seçimlerde Suriye’nin geleceğinde kelam sahibi olmak için bin 574 aday yarışacak. Necme, “Hedefimiz, yeni Halk Meclisinin Suriye toplumundaki tüm bileşenleri, etnik kümeleri ve azınlıkları kapsayıcı formda temsil etmesi. Ayrıyeten bayanların mecliste güçlü bir formda yer almasını istiyoruz” tabirlerini kullandı. Seçim süreci, adaylık müracaatlarının kıymetlendirilmesi, seçim kampanyalarının yürütülmesi ve seçmen heyetlerinin oy kullanması biçiminde ilerleyecek.
Suriye’de Halk Meclisi seçimleri, iç savaş nedeniyle ortaya çıkan kimlik dokümanı eksikliği, adreslerin ortadan kalkması ve halkın yarısından fazlasının yerinden edilmesi üzere sıkıntılar dikkate alınarak, temsil temeline nazaran planlandı. 2011 nüfus bilgilerine nazaran vilayetleri temsil edecek toplam 210 milletvekilinin 140’ı alt kurullar tarafından seçilirken, kalan milletvekilleri Cumhurbaşkanı tarafından atanacak. Adaylar, seçim kampanyalarını 3 Ekim’e kadar sürdürdü. Dün seçim bölgelerinde seçim yasağı uygulandı ve bugün seçmen heyetleri, adaylar ortasında oy kullanacak.
Suriye’de birinci kere uygulanan bu temsil asıllı seçim sistemi, ülkenin yine inşası ve toplumsal uzlaşı açısından kritik bir dönüm noktası olarak bedellendiriliyor. Uzmanlar, seçimlerin hem demokrasi kültürünün gelişmesine hem de farklı toplulukların siyasete aktif iştirakine taban hazırlayacağını vurguluyor. Seçim sürecinde memleketler arası gözlemciler bulunmayacak, ancak Suriye Barolar Birliği ve lokal basın kuruluşları süreci yakından takip edecek.
Seçim sürecine ait müşahedeler, Suriye’de daha evvel alışık olunmayan bir demokrasi atmosferinin oluştuğunu gösteriyor. Bayırbucak bölgesinde adaylardan Fares Çakal, “Bu seçimler, yeni Suriye tarihinin sadece başlangıcıdır. Önümüzdeki yıllarda halkın iştirakiyle yapılacak seçimler ülkenin demokratikleşme sürecine kıymetli katkı sağlayacak” dedi. Halk Meclisi adayları, seçim programlarında eğitimden ekonomik kalkınmaya, kültürel mirasın korunmasından gençlerin istihdamına kadar geniş bir yelpazede vaatlerde bulunuyor. Lazkiye merkezli aday Sami Sofi, programının eğitim odaklı olduğunu belirterek, “Bugün elimizde çok zeki ve potansiyeli yüksek bir genç jenerasyon var. Bu gençlerin ülkelerine aidiyet duymalarını sağlamak, Suriye’nin geleceği için en büyük kazanım olacaktır” değerlendirmesinde bulundu.
Seçimler, farklı dini ve etnik topluluklardan adayların iştirakine da sahne oluyor. New York’ta yaşayan ve Şam’ın eski hahamı Yosef Hamra’nın oğlu Henry Hamra’nın adaylığı, Yahudi cemaatinin onlarca yıl sonra siyasete yine dönmesini simgeliyor. Hamra’nın programında ulusal aidiyet, ekonomik kalkınma, kültürel mirasın korunması ve diaspora topluluklarına dayanak öne çıkan başlıklar ortasında yer alıyor. 1992’de dönemin Devlet Başkanı Hafız Esed tarafından ülkeden zorla göç ettirilen Musevilerden baba Hamra, Beşşar Esed rejiminin devrilmesiyle 33 yıl ortadan sonra Şam’a dönmüştü. 1967’den beri Suriye’de parlamentoya aday olan birinci Yahudi olan Hamra, Sezar Yasası’nın kaldırılmasını desteklemeyi vadediyor.
