uaddan israile davet gazze halkinin temel gereksinimlerini karsilamakla yukumlu q5S4Z2Xy.webp

UAD’dan İsrail’e davet: Gazze halkının temel gereksinimlerini karşılamakla yükümlü

Kasım 23, 2025 3 Min Okuma

45 0

Uluslararası Adalet Divanı (UAD), İsrail’in BM’nin Gazze’deki insani yardım faaliyetlerine mahzur olmasına ait müşavere görüşünü açıklayarak,

“İsrail’in mahallî halkın temel muhtaçlıklarını karşılamakla yükümlü”

olduğunu tespit etti.

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Başkanı Yuji Iwasawa, uluslararası mahkemenin İsrail’in Gazze’ye insani yardım ulaştırılması konusundaki yükümlülüklerini ortaya koyan müşavere görüşünü açıkladı. Birleşmiş Milletler’in (BM) esas yargı organı UAD yargıçları tarafından kabul edilen kararlara ait açıklamada Iwasawa, İsrail’in 7 Ekim 2023 sonrasında Gazze’ye yönelik askeri akınları boyunca insani yardım girişinin büyük ölçüde kısıtlandığına ve 2 Mart ile 18 Mayıs 2025 tarihleri ortasında uzun bir devir boyunca Gazze’ye hiçbir yardım materyalinin girişine müsaade verilmediğine dikkat çekti. Iwasawa, İsrail Meclisi’nin 28 Ekim 2024’te BM’nin Gazze’ye insani yardım ulaştıran esas kuruluşu olan Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı’nın (UNRWA) faaliyetlerini yasaklama kararı aldığını vurguladı.

UAD Başkanı Iwasawa,

“Bu durum bölge halkı açısından felaket boyutunda sonuçlara yol açmıştır. Birleşmiş Milletler, Gazze Şeridi’nde kendi kurumları ve başka kuruluşlar tarafından işletilen okul binalarına ve sıhhat tesislerine yönelik çok sayıda atak gerçekleştiğini bildirmiştir. Bu ataklardan kimileri okul binalarını direkt amaç almıştır. BM Genel Sekreteri, 7 Ekim 2023 ve 20 Ağustos 2025 tarihleri ortasında Gazze Şeridi’nde 366’sı BM işçisi ve 360’ı UNRWA çalışanı olmak üzere en az 531 yardım görevlisinin hayatını kaybettiğini açıklamıştır”

dedi.

Iwasawa, İsrail’in 27 Mayıs 2025’te Gazze İnsani Yardım Vakfı (GHF) isimli özel bir vakıf ve özel bir güvenlik firması aracılığıyla yeni bir dağıtım sistemi başlattığını kaydederek,

“Ancak BM, başka memleketler arası kuruluşlar ve sivil toplum kuruluşları, bu sistemin insani unsurlarla bağdaşmadığını, halkın muhtaçlıklarını karşılamadığını ve insanları riske attığını belirtmiş ve bu nedenle iş birliği yapmayı reddetmiştir”

dedi.

uaddan israile davet gazze halkinin temel gereksinimlerini karsilamakla yukumlu 0 Z3sJgy79

“İsrail Gazze halkının temel gereksinimlerini karşılamakla yükümlü”

İsrail’in 7 Ekim 2023 sonrasında Gazze üzerindeki denetiminin artması ile birlikte yükümlülüklerinin da değerli oranda arttığını ve çatışma durumunun bu yükümlülüklerin göz gerisi edilmesine müsaade vermediğini vurgulayan Iwasawa,

“Mahkeme, kanıtların incelenmesinin akabinde Gazze Şeridi’ndeki lokal halkın, Dördüncü Cenevre Sözleşmesi’nin 59. hususu çerçevesinde, kâfi biçimde tedarik edilmediği sonucuna varmıştır. Bu tıp bir durumda, işgalci güç olarak İsrail, kelam konusu unsur uyarınca yardım programlarını kabul etme ve kolaylaştırma yükümlülüğü altındadır”

denildi.

İsrail’in Gazze’de UNRWA dahil olmak üzere BM’nin yardım çalışmalarını kolaylaştırma ve Gazze halkının temel gereksinimlerini karşılamakla yükümlü olduğunu kaydeden Iwasawa,

“İşgalci güç olarak İsrail, lokal halkın hayatta kalmak için muhtaçlık duyduklarını tedarik etmek dahil, temel gereksinimlerini karşılamakla yükümlüdür”

dedi.

uaddan israile davet gazze halkinin temel gereksinimlerini karsilamakla yukumlu 1

“İsrail, UNRWA üyelerinin Hamas üyesi olduğu argümanlarını kanıtlayamadı”

UAD, İsrail’in UNRWA mensuplarının Hamas üyesi olduğu tarafındaki tezlerini da kanıtlayamadığı tarafında görüş bildirdi. İsrail’in tüm BM üyesi devletler üzere Filistin probleminde BM ile işbirliği yapma yükümlülüğü olduğunu vurgulayan Iwasawa,

“UNRWA’nın bilhassa Ekim 2023’ten bu yana oynadığı rolü dikkate alan mahkeme, İsrail’in BM varlığına ve faaliyetlerine tek taraflı olarak karar vererek bu kuruluşlarla işbirliğini reddetme hakkına sahip olmadığını belirtmiştir”

dedi.

UAD Başkanı İsasawa, İsrail’in UNRWA çalışanlarının değerli bir kısmının Hamas üyesi olduğuna dair argümanlarını doğrulayacak bir kanıt sunmadığı sonucuna vardıklarını söyledi.

İsrail, UNRWA’ya her türlü takviyesi sağlamakla yükümlü

BM Genel Kurulu tarafından talep edilen istişare görüşü çerçevesinde alınan karara ait açıklamasında İsasawa, İsrail’in işgalci güç sıfatıyla insancıl hukuk kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini tespit ettiklerini söyledi. İsasawa,

“Mahkeme, İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarında halkın besin, su, giysi, yatak, barınak, elektrik, tıbbi gereç ve hizmetler dahil olmak üzere günlük hayatın temel gereksinimlerine erişimini sağlama yükümlülüğü olduğuna oy birliğiyle karar vermiştir”

dedi.

İsasawa, ayrıyeten İsrail’in UNRWA başta olmak üzere memleketler arası kuruluşlar ve üçüncü devletler tarafından sağlanan yardımları kabul etmek ve elindeki tüm imkanlarla kolaylaştırma yükümlülüğü olduğunu 1’e karşı 10 oyla kabul ettiklerini duyurdu.

Mahkemenin oy birliğiyle aldığı kararlar ortasında ayrıyeten,

“Sivilleri aç bırakmayı bir savaş yolu olarak kullanma yasağına riayet etmek”

hususu de yer aldı. Mahkeme, 1’e karşı 10 oyla İsrail’in BM Şartı’na uygun olarak UNRWA’nın işgal altındaki Filistin topraklarındaki faaliyetlerine her türlü takviyesi sağlama yükümlülüğü bulunduğu görüşünde olduğunu paylaştı.

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, geçtiğimiz yıl İsrail’in Gazze’ye yardım sağlayan esas BM kuruluşu olan UNRWA’nın faaliyetlerini yasaklama kararı almasının akabinde Memleketler arası Adalet Divanı’na İsrail’in türel yükümlülükleri konusunda müşavere görüşü bildirmesi için başvurmuştu. UAD yargıçları, nisan ayında bir hafta boyunca ortalarında birçok ülke ve kuruluşun da bulunduğu tarafların sunduğu kanıtları dinlemişti. İsrail, ilerleyen süreçte insani yardım girişine kısmen müsaade vermiş ama BM yetkilileri, insani yardımların Gazze’de yaşanan insani felaketi hafifletmekten çok uzak olduğunu açıklamıştı. İsrail, UAD duruşmalarına katılmazken, tüzel konumunu yazılı olarak iletmişti.