Türkiye son 125 yılda 6 ve üzerinde 111 sarsıntı yaşadı: En fazla sarsıntının meydana geldiği kentler sırasıyla Balıkesir Muğla Malatya Kütahya oldu

‘Deprem Tehlike Haritası’na nazaran 485 canlı fay segmenti bulunan Türkiye’de bu yıl 32 binden fazla sarsıntı meydana geldi. Bunlar ortasında büyüklüğü 4 ve üzerinde 104, 5 ve üzerinde 6, 6 ve üzerinde 2 sarsıntı yaşandı. Saatte ortalama 5 sarsıntı meydana gelen Türkiye’de bu yıl en fazla sarsıntının meydana geldiği kentler sırasıyla Balıkesir, Muğla, Malatya, Kütahya oldu.

25 YILDA EN FAZLA SARSINTI, 2023’TE OLDU

2000 yılı ve sonrasında Türkiye’de en fazla zelzele, Kahramanmaraş zelzelelerinin meydana geldiği 2023’te yaşandı. 2000’de 745 sarsıntının kaydedildiği Türkiye’de 2010’da 16 bin 451, 2020’de 32 bin 767, 2023’te 74 bin 234, 2024’te 31 bin 890 sarsıntı oldu. Bilgilere nazaran, bu yıl yaşanan sarsıntı sayısı 32 bini aştı.

‘Deprem ülkesi’ olarak tanımlanan Türkiye’de, Afet ve Acil Durum İdaresi Başkanlığı (AFAD) bilgilerine nazaran, 1900’den bu yana büyüklüğü 4 ve üzeri 7 bin 554 sarsıntı yaşandı. Şiddetiyle hasara, can kaybına neden olan büyüklüğü 6 ve üzeri sarsıntı sayısı ise 111 oldu.

YIKICI TESİRE SAHİP KİMİ DEPREMLER

1900’den bu yana büyüklüğü 6 ve üzeri yıkıcı tesirlere yol açan ve çok sayıda can kaybının yaşandığı kimi sarsıntılar şunlar:

“Muş Malazgirt’te 29 Nisan 1903’te yaşanan 6.3 büyüklüğündeki sarsıntıda 600 kişi hayatını kaybetti. Tekirdağ Şarköy’de 9 Ağustos 1912’de meydana gelen 7.4 büyüklüğündeki zelzelede 216 kişi öldü. Burdur’da 3 Ekim 1914’te meydana gelen 7 büyüklüğündeki zelzelede 300 kişi öldü. 13 Eylül 1924’te Erzurum’da meydana gelen 6.8 büyüklüğündeki sarsıntıda 60 kişi hayatını kaybetti. Kars-Ermenistan zelzelesi olarak bilinen 22 Ekim 1926’da meydana gelen 6 büyüklüğündeki sarsıntıda 355 kişi, İzmir Torbalı’da 31 Mart 1928’de meydana gelen 6.2 büyüklüğündeki sarsıntıda 50 kişi, Sivas’ta 18 Mayıs 1929’daki 6.1 büyüklüğündeki zelzelede 64 kişi öldü. Türkiye-İran hududunda 7 Mayıs 1930’da yaşanan 7.6 büyüklüğündeki sarsıntıda 2 bin 514 kişi hayatını yitirdi. Balıkesir Gönen’de 4 Ocak 1935’te yaşanan 6.4 büyüklüğündeki sarsıntıda 5 kişi, Kırşehir’de 19 Nisan 1938’de kaydedilen 6.6 büyüklüğündeki sarsıntıda 160, İzmir Dikili’de 22 Eylül 1939’da meydana gelen 6.6 büyüklüğünde sarsıntıda ise 60 kişi öldü.”

1939’DAKİ ERZİNCAN DEPREMİ

Erzincan’da 26 Aralık 1939’da Türkiye’nin en büyük sarsıntılarından biri meydana geldi. 7.9 büyüklüğündeki bu zelzelede 32 bin 968 kişi hayatını kaybetti. Tokat Erbaa’da 20 Aralık 1942’de kaydedilen 7 büyüklüğündeki zelzelede 3 bin kişi öldü. Sakarya’da 20 Haziran 1943’te meydana gelen 6.6 büyüklüğündeki sarsıntıda 336 kişi, 27 Kasım 1943’te 7.2 büyüklüğündeki Tosya-Ladik sarsıntısında ise 4 bin kişi hayatını kaybetti. Bolu Gerede’de 1 Şubat 1944’te meydana gelen 7.3 büyüklüğündeki zelzelede 3 bin 959 kişi, Bingöl Karlıova’da 17 Ağustos 1949’da yaşanan 6.8 büyüklüğündeki zelzelede 450 kişi hayatını kaybetti.

1966 VARTO DEPREMİ

Çankırı Kurşunlu’da 13 Ağustos 1951’de meydana gelen 6.9 büyüklüğündeki sarsıntıda 50 kişi, Çanakkale Yenice’de 18 Mart 1953’te yaşanan 7.2 büyüklüğünde zelzelede 265 kişi, Akdeniz açıklarında Muğla Fethiye-Rodos’ta tesirli olan 25 Nisan 1957’deki 7.1 büyüklüğündeki zelzelede 67 kişi, Bolu ve Düzce’de tesirli olan 26 Mayıs 1957’de yaşanan 7.1 büyüklüğündeki sarsıntıda 52 kişi öldü. Türkiye zelzele felaketlerden birini, Muş Varto’da 19 Ağustos 1966’da yaşadı. 6.9 büyüklüğündeki zelzelede 2 bin 396 kişi öldü.

HAFIZALARDA KALAN DEPREMLER

Sakarya’da 22 Temmuz 1967’de yaşanan 6.8 büyüklüğündeki sarsıntıda 89 kişi, Kütahya’da 28 Mart 1970’de yaşanan 7.2 büyüklüğündeki sarsıntıda 1086 kişi, Bingöl’de 22 Mayıs 1971’de meydana gelen 6.8 büyüklüğündeki sarsıntıda 878 kişi, Diyarbakır Lice’de 6 Eylül 1975’te meydana gelen 6.6 büyüklüğündeki sarsıntıda 2 bin 385 kişi, Van’da 24 Kasım 1976’da meydana gelen 7 büyüklüğündeki zelzelede 3 bin 840 kişi hayatını kaybetti. Erzurum-Kars merkezli 30 Ekim 1983’te yaşanan 6.6 büyüklüğündeki sarsıntıda 1155, Erzincan’da 13 Mart 1992’de 6.6 büyüklüğünde ölçülen sarsıntıda 653 kişi, Afyon Dinar’da 1 Ekim 1995’te kaydedilen 6.4 büyüklüğündeki zelzelede 90 kişi, Adana’da 27 Haziran 1998’de yaşanan 6.2 büyüklüğündeki zelzelede 146 kişi öldü.

MARMARA DEPREMİ

17 Ağustos 1999’da Kocaeli Gölcük’te meydana gelen 7.6 büyüklüğündeki sarsıntıda 17 bin 480 can kaybı oldu. Düzce’de 12 Kasım 1999’da 7.1 büyüklüğünde yaşanan sarsıntıda 763 kişi, Afyon Çay-Sultandağı’nda 3 Şubat 2003’te yaşanan 6.5 büyüklüğündeki zelzelede 44 kişi, Bingöl’de 1 Mayıs 2003’te yaşanan 6.3 büyüklüğündeki sarsıntıda 176 kişi, Elazığ’da 8 Mart 2010’da yaşanan 6.1 büyüklüğündeki sarsıntıda 42 kişi hayatını kaybetti.

VAN, KAHRAMANMARAŞ, İZMİR, BALIKESİR

Van’da 23 Ekim 2011’de 7.2 büyüklüğünde ölçülen zelzelede 644 kişi öldü. İzmir’de 12 Haziran 2017’de 6.2 büyüklüğündeki zelzelede, Denizli’de 8 Ağustos 2019’daki 6 büyüklüğündeki zelzelede can kaybı olmadı. 1 Ocak 2020’de Elazığ Sivrice’de yaşanan 6.8 büyüklüğündeki sarsıntıda 41 kişi, 30 Ekim’de 6.6 büyüklüğündeki İzmir sarsıntısında 117 kişi, 6 Şubat 2023’te 7.7 büyüklüğünde Pazarcık’ta, 6.2 büyüklüğünde Gaziantep Nurdağı’nda, 7.6 büyüklüğünde Elbistan’da meydana gelen Kahramanmaraş sarsıntılarında 53 bin 537 kişi hayatını kaybetti. Hatay Yayladağı’nda 20 Şubat 2023’te yaşanan 6.4 büyüklüğündeki zelzelede ise 6 kişi öldü, 23 Nisan 2025’te İstanbul Silivri’de 6.2 büyüklüğünde kaydedilen zelzelede can kaybı olmadı. Balıkesir Sındırgı’da 10 Ağustos’ta 6.1 büyüklüğündeki zelzelede 1 kişi hayatını kaybetti.