Türkiye, uzun müddettir beklenen 5G devrine adım atmaya hazırlanıyor. Sabah Gazetesi Müellifi Timur Sırt, bugünkü köşe yazısında ayrıntıları kaleme aldı.
Resmî takvime nazaran 16 Ekim 2025’te yapılacak frekans ihalesi ile 700 MHz ve 3.5 GHz bantlarında, toplam 400 MHz frekans tahsisi yapılacak. Birinci ticari 5G hizmetlerin 1 Nisan 2026 prestijiyle sunulması hedefleniyor. Şu anda Türkiye’de pilot kentlerde 5G denemeleri yürütülüyor. BTK, deneme müsaadeleri kapsamında İstanbul, Ankara gibi kentlerde testler yapılmasına müsaade verdi. Bu testler, altyapının çalışabilirliği ve teknik uyumluluk açısından kıymetli adımlar olarak öne çıkıyor.
ELİNİZDEKİ AYGIT HAZIR
Peki 5G teknolojisine geçildiğinde telefonlar çalışacak mı? Bugün satılan amiral gemisi akıllı telefonların birçoklarında 5G modem entegre durumda ve teknik olarak 5G dayanağı bulunuyor. Lakin 5G performansı yalnızca aygıtın modemi ile değil; desteklediği frekans bantları, anten dizilimi, yazılım optimizasyonu ve operatör- altyapı ahengi ile de belirleniyor. Yani aygıtınız teorik olarak 5G takviyesine sahip olsa bile, Türkiye’deki 5G bantlarını desteklemiyorsa tam performans alamayabilirsiniz. BTK tarafından “5G kullanan abone” sayısına dair bir kamu verisi paylaşılmış değil; yaygın ticari kullanıma geçilmediği için bu sayı çok düşük seviyede olacaktır. Deneme müsaadeleri, altyapı heyetim çalışmaları ve pilot bölgeler bu sürecin birinci safhaları.
2.2 MİLYAR CİHAZ
2024 yılında dünya çapında 5G ilişki sayısı 2.25 milyara ulaştı. Bu sayı teknolojinin süratli benimsenmesine işaret ediyor. Kuzey Amerika’da 5G penetrasyonu nüfusun yaklaşık yüzde 70-80’ine ulaşmış durumda. Avrupa’da da birçok ülke 5G altyapısını yaygınlaştırdı. Türkiye, 5G’ye geçişi önemli halde planlamış durumda. Aygıt altyapısı birden fazla kullanıcı açısından teorik olarak hazır görünüyor. Fakat asıl imtihan, kapsama alanı, frekans ahenkleri, operatör yatırımı, tarife siyasetleri ve cihaz–şebeke uyumluluğu olacak. 2026’da başlayan ticari 5G süreci, teknoloji tarafında ihtilal niteliğinde uygulamaların kapısını aralayacak. Fakat kullanıcıların tecrübesi büyük ölçüde uygulanan altyapıya ve düzenlemelere bağlı olacak.
CİHAZLARA TESİRİ NE OLACAK?
İnternet suratı: 5G, teorik olarak 4G’ye kıyasla çok daha yüksek sürat ve kapasite sunar. Lakin saha şartları, ağ yoğunluğu ve kanal durumu performansı sonlar.
Gecikme (latency): 5G ile gecikme değerli oranda düşer. Bu da gerçek vakitli uygulamalarda büyük fark yaratır.
Pil tüketimi: 5G modüller, bilhassa yüksek data iletimi sırasında daha fazla güç kullanabilir. Lakin çağdaş modem optimizasyonları, “uyandırma” dizaynları ve güç tasarrufu modları ile bu kayıp azaltılmaktadır.
Data fiyatları: Altyapı maliyetleri ve frekans kullanım bedelleri, operatörlerin tarifelerini belirlerken değerli rol oynayacak. Yüksek data talebine uygun tarifeler geliştirilmesi bekleniyor.
Yapay zeka & ileri hizmetler: 5G’nin düşük gecikmesi ve yüksek kapasitesi, uçtan buluta AI uygulamalarını, AR/VR, IoT, otonom sistemler üzere yenilikçi servisleri daha erişilebilir kılacak.
TELEFONUM DESTEKLİYOR MU?
Türkiye’de 5G hizmeti başlamadan evvel birçok kullanıcı “telefonum 5G’yi destekliyor mu?” sorusunun karşılığını arıyor.
1- Ayarlar menüsüne bakın: Android telefonlarda “Ayarlar>Taşınabilir Ağ>Ağ Türü” kısmında “5G/4G/3G” seçeneği görünüyorsa aygıtınız 5G uyumludur. iPhone’da “Ayarlar>Hücresel> Hücresel Data Seçenekleri>Ses ve Veri” adımlarında “5G Açık” yahut “5G Otomatik” seçeneği bulunuyorsa, telefonunuz 5G dayanaklıdır.
2-Model numarasını denetim edin: Cihazınızın “Hakkında” menüsünde model numarasını bulun ve üreticinin resmi sitesinde arayın. “5G (sub-6 GHz)” yahut “mmWave” sözleri varsa, 5G dayanaklıdır.
3-SIM kart ve operatör ahengini doğrulayın: Eski SIM kartlar 5G’yi desteklemeyebilir. Operatörünüzün müşteri hizmetlerini arayıp “SIM kartım 5G’ye uygun mu?” diye sorun.
4-IMEI sorgu sitelerini kullanın: IMEI.info yahut GSMArena.com üzere sitelerde aygıtın IMEI numarasını girerek “Network” kısmında “5G bands” satırını denetim edin.
MAĞAZALARDA SATILAN TELEFONLARIN BÜYÜK BÖLÜMÜ 5G İLE UYUMLU
Türkiye, 5G teknolojisine geçiş için gün sayarken Türk Telekom, mağazalarında ve online satış kanallarında sunduğu 5G uyumlu akıllı telefonlarla dikkat çekiyor
Bilgi Teknolojileri ve Bağlantı Kurumu’nun (BTK) 2025 yılı prestijiyle gerçekleştireceği 5G lansmanına hazırlık sürecinde, Türk Telekom portföyündeki aygıtların değerli bir kısmı yeni kuşak irtibat teknolojisini destekliyor. BTK datalarına nazaran, Türkiye’de kullanılan akıllı telefonların yaklaşık yüzde 45’i hâlihazırda 5G takviyeli durumda. 5G’nin faal edilmesiyle birlikte bu oran süratle artacak ve yeni satılan aygıtların neredeyse tamamı 5G standartlarını taşıyacak.
SIM KART AHENK TESTİ HİZMETİ SUNUYOR
Türk Telekom, 5G’nin yaygınlaşmasıyla birlikte daha yüksek suratlar, düşük gecikme mühleti ve yapay zeka dayanaklı hizmetlerin daha verimli çalışacağını vurguluyor. 5G, bilhassa bulut oyunlar, artırılmış gerçeklik uygulamaları ve IoT aygıtları için kıymetli bir altyapı oluşturacak. Türk Telekom yetkilileri, 5G’ye geçiş sürecinde müşterilerinin aygıt uyumluluğu konusunda telaş yaşamaması için hem satış öncesi bilgilendirme hem de SIM kart ahenk testi hizmeti sunduklarını belirtiyor. Şirketin web sitesinde yer alan bilgilere nazaran Apple, Samsung, Xiaomi, Oppo, Honor, Huawei, Vivo ve General Mobile markalarının yeni jenerasyon modelleri 5G takviyesiyle satışta. 5G uyumlu olarak öne çıkan kimi modeller şunlar: Apple: iPhone 12, 13, 14, 15, 16 ve 17 serileri Samsung: Galaxy S21, S22, S23, S24, S25 serileri ile Galaxy Z Flip/Fold modelleri Xiaomi: Redmi Note 12 Pro 5G, 13T, 14T, 15T serileri Oppo: Reno 10 5G, A78 5G Honor: Magic 6 Lite, Honor 90 Huawei: Mate 40 Pro, Nova 11 serisi, Pura 70 ve Pura 80 serileri Vivo: V29 5G, Y36 5G.
YERLİ SIHHAT TEŞEBBÜSÜ VAGUSTİM 1 SAATTE YATIRIM GAYESİNE ULAŞTI
Vagustim, ikinci jenerasyon eseri Vagustim V2’yi Kickstarter’da tanıttı ve sırf 1 saat içerisinde maksat fon fiyatına ulaştı. Şirketin maksadı bu alanda dünyada öncü olmak
2019 yılında Eczacıbaşı Momentum, İTÜ Teknokent, Hasan Kapar, Emre Çorak ve Erman Turan’dan yatırım ala Vegistum teşebbüsü, bugüne kadar 50’den fazla ülkeye ihracat yaptı. Birinci versiyon eseri ise Harvard, Duke, UCLA, ETH üzere dünyanın önde gelen üniversiteleri tarafından da tercih edildi. Nöromodülasyon alanında dünyada bir birincisi başararak AI takviyeli ferdileştirme özelliği sayesinde kullanıcının yaş, cinsiyet ve kullanım emeline nazaran özelleştirilmiş protokoller sunuyor. Farklı kulak yapısına uygun ergonomik kulak aparatlarıylakonforlu ve inançlı kullanım sağlıyor. Şarj edilebilir bataryası ve offline denetim dayanağıyla günlük hayatta taşınabilirlik ve uzun müddetli performans sunarken, küresel kullanıcı tecrübelerinden öğrenilerek geliştirilmiş yazılımı daha sezgisel bir arayüz ve daha verimli sonuçlar sağlıyor.
KÜRESEL ADIMA HAZIR
Dr. Ali Veysel Özden ve Ali Can Erk tarafından kurulan Vagustim, elde ettiği bilgi birikimi ve kullanıcı tecrübelerini ikinci jenerasyon aygıtına yansıtarak, şahsileştirilmiş wellness alanında yeni bir devir başlatmayı hedefliyor. CEO Ali Can Erk, “Patentler, akademik araştırmalar ve özgün algoritmalarla desteklenen Vagustim V2, en değerlisi de yıllardır elde ettiğimiz gerçek kullanım bilgileri sayesinde bölümde ihtilal yaratan özelliklere sahip. Sıhhat teknolojileri alanında son yıllarda öne çıkan nöromodülasyon alanında farklı kullanım emellerine yönelik tahliller geliştirerek bunları ticarileştirmeyi ve küresel ölçekte büyümemizi hızlandırmayı hedefliyoruz. Emelimiz, bu alanda dünyanın öncü şirketlerinden biri olmak” diye konuştu.
ÖĞRENCİLER İÇİN YAPAY ZEKA ARAÇLARI REKABETİ BAŞLADI
Google, yapay zekânın eğitimdeki dönüştürücü gücünü daha fazla öğrenciye ulaştırmak için değerli bir adım attı. Şirket, Türkiye’nin de ortalarında bulunduğu birçok ülkede üniversite öğrencilerine yönelik 12 ay boyunca fiyatsız “Google AI Pro” planı başlattı. 9 Aralık 2025’e kadar kayıt yaptıran 18 yaş üstü üniversite öğrencileri, Gemini 2.5 Pro modelinden NotebookLM’e, Veo 3’ten Nano Banana’ya kadar en gelişmiş yapay zekâ araçlarına fiyatsız erişim sağlayacak. Google’ın yeni planı, öğrencilerin sırf bilgiye ulaşmalarını değil; öğrenme süreçlerini derinleştirmelerini, üretkenliklerini artırmalarını ve yaratıcı maharetlerini geliştirmelerini amaçlıyor. Plan kapsamında sunulan Gemini 2.5 Pro, öğrencilerin metin yahut görsellerle karmaşık sorular sormasına, ödev dayanağı almasına ve araştırma süreçlerini hızlandırmasına imkan tanıyor. Deep Research aracı ise web üzerindeki yüzlerce kaynaktan derlenen tahlillerle öğrencilerin daha kapsamlı bilgiye kısa müddette ulaşmasını sağlıyor.
KİŞİSEL YAPAY ZEKA MENTORU
Google, bu kapsamda öğrencilere “Gemini Öğrenme Rehberi” modunu da sundu. Bu özellik, sadece cevap üretmekle kalmayıp öğrencileri adım adım yönlendiren bir yapay zekâ mentoru fonksiyonu görüyor. Matematik sorunları çözmekten makale taslağı hazırlamaya, imtihanlara çalışmaktan tartışma metni oluşturmaya kadar birçok bahiste rehberlik eden bu mod, öğrencilerin düşünme ve öğrenme süreçlerini destekliyor. Google, yalnızca öğrenciler değil, öğretmenler için de özel tahliller geliştirdi. Yakın vakitte tanıtılan Gemini for Education, eğitimcilerin ders planlarını kolaylaştırıyor, sınıf içeriklerini zenginleştiriyor ve öğrencilere şahsileştirilmiş dayanak sunmalarına yardımcı oluyor.
