Yapay zeka ile sinemanın nereye vuracağı ABD’de dalın en kıymetli tartışma mevzularından biri. Yasal süreçler devam etmekle birlikte yapay zeka firmalarının kıymetleri yüz milyarlarca dolara yükseldi ve eskimeye başlayan öteki teknoloji firmaları başta olmak üzere Hollywood’un büyük stüdyoları haklarının korunmadığını düşünüyor.
Tartışmalar devam ededursun, yakın vakitte dijital mecra için yapılmış olan bir sinema aklıma düştü ve dikkat çekmek istedim. HBO Max imali olan ‘Dağ Başı’ (Mountainhead), toplumsal medyanın gücünü, yapay zekanın yanı geleceğe tesirlerini ve “dünyayı yöneten 5 büyük aile”nin teknoloji devlerini yöneten gençler olduğunda dünyanın nereye gitme ihtimali olduğunu anlatıyor.
Yazar ve direktör Jesse Armstrong. Kendisini son yıllarda en çok izlenen ve ödüllere doymayan dizi olan Succession dizisinin müellifi olarak tanıyoruz. Dizi de sinema üzere “Fillerin tepiştiği nokta”da idi. ABD’de medya devlerinin gayretini ve bir aile içindeki çekişmeyi ve süreçleri anlatan dizi üzere sinema de çok tanıdık simalara işaret ediyor. Üstelik sokak olaylarından darbelere kadar her şeyi ediyor. Bu küme elbette gücünü teknolojiden alıyor.
Yapay zeka ve robotlar dünyayı yönetmeden evvel sanki bu teknolojiyi yönetenler mi dünyayı yönetim ediyor? Hükümetler, yönetimler, kanaatler ve sokak boşuna mı?
Bir saniye, sinemanın öyküsüne dönelim.
Dağ Başı, giderek büyüyen milletlerarası bir krizin ortasında bir ortaya gelen bir küme milyarderin öyküsünü bahis alıyor. Aslında poker oynamak için bir ortaya geliyorlar. Özel jetler, iki insan uzunluğundaki yüksek otomobiller, özel güvenlikler ve elbette dünyanın geri kalan bütün insanlarından uzak bir yerde, dağın başında bir malikanede…
Dört arkadaş toplamda 371 milyar dolarlık serveti yönetiyor. Yalnızca o gece servetini ikiye katlayan oluyor. Arkadaşların hepsi ‘plütokrat’! Yani, serveti ile siyasi güç elde etmiş bireyler. Ne kadar tanıdık geliyor değil mi? Serveti ile lider olup dünyayı yönetmeye çalışanların dünyasındayız… Fakat hayır, sinemada Trump’tan bahsedilmiyor. Zira 4 arkadaş da teknoloji devi.
Jason Schwartzman, bir meditasyon uygulamasının sahibi olan Hugo rolünde. Steve Carell, Washington DC’deki kontakları sayesinde orduyu ve ülkenin elektrik şebekesini etkileyebilen Randy rolünde. Ramy Youssef, yapay zeka öncüsü Jeff ve herkesin muhtaç olduğu kişi. Cory Michael Smith ise Traan isimli bir toplumsal medya uygulamasının sahibi olan Ven’i canlandırıyor. Ven, Jeff Bezos ve Mark Zuckerberg ortası biri. Fakat daha çok Elon Musk.
Söz konusu Jesse Armstrong olunca anlatılanların yalnızca kurmaca olmadığına emin oluyoruz. Çünkü Succession dizisi de kurmaca ögeleri barınırsa da gerçek olaylara dayanıyordu. Dağ Başı’nda ise bu 4 arkadaşın bir ortaya geldiği saatlerde dünyada her yer karışmaya başlıyor. Zira toplumsal medyada palavra olduğun şimdi bilinmeyen manzaralar ve bilgiler dolaşıyor. Paris Belediye Başkanı öldürülüyor. Hindistan’da insanlar sokakta canlı diri yakılıyor. Arjantin’de darbe oluyor. Afrika’da katliamlar yaşanıyor. Ve bunların ne kadarı geçek bilmiyoruz. Birkaç palavranın peşine düşen kitleler ‘ayağa kalkıyor’ ve olanlar oluyor.
4 arkadaş birlikte atıştırmalıkları tartışırken bir yandan da “buna bir son verelim” mi diyorlar. Vermiyorlar. Hepsinin münasebeti var. ‘Gerçek’, daima güncellenen bir olgu ve bunu kendileri yine tanım ettikleri için sorumlu hissetmiyorlar. Zira yaşananlar gerçek değil ancak sonuçları gerçek. Ve tahrif edilmiş, tekrar tanımlanmış, palavrayla harmanlanmış gerçek de kendi varlıklarını ve servetlerini arttıran sonuçlara varıyor.
Evet, çok tanıdık geliyor, değil mi? Tekrar sinemalardan edindiğimiz kabullerimiz mi yoksa son 10 yılda bölgemizde ve tüm dünyada yaşananların bıraktığı iz mi tanıdık geliyor?
Dağ Başı sinemasının anlattıkları, ima ettikleri, kurdukları ve tahminen de işaret ettikleri, toplumsal medya hayatımıza girdiğinde beri yaşadığımız süreci 4 kişilik bir oyuncu takımı ve biraz telefon ekranı ile anlatıyor. Toplumsal medyada gördüğünüz her şeye inanmanız gerektiğinin altını kalın harflerle çiziyor. Zira diyor ki, gerçekliğin yapay zeka eliyle yine tanımlandığı dünyada iradenin sana ilişkin olup olmadığını teyit etmen gerekiyor. Bilgi olarak sana sunulana teslim olarak iradeni de teslim mi ediyorsun, yoksa savunma kalkanları ile her bilgiye geçit vermeyerek iradenin sende kalmasını sağlamak için çaba mi ediyorsun?
Yapay zekanın yalnızca sinemaya değil, gerçekliğe ve çok kısa vakitte dünyada yaşananlara ne kadar tesir ettiğini ortaya koyan Dağ Başı sineması, anlattığı problemlerle yaklaşımı ve uyarısı ile uyumlu olarak tek yerde, yalnızca 4 kişilik ana oyuncu takımı ile kolay, net, insani ve 1 gecelik öykü kurgusu ile çok şey anlatıyor.
