Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Beşar Esed’in devrilmesinden bu yana birinci sefer Moskova’yı ziyaret edecek. Şara’nın uçağının Rusya’ya ulaştığı ve konvoyunun Vladimir Putin ile görüşmek üzere yola çıktığı bildirildi.
Şara’nın ayrıyeten Rusya’daki Suriyeli toplumunun temsilcileriyle bir ortaya gelmesi bekleniyor.
Suriye basınının ismi açıklanmayan yetkililere dayandırdığı haberlerde, Şara’nın işlediği savaş cürümlerinden yargılanması için devrik diktatör Beşar Esed’in ülkesine iadesini talep edeceği aktarıldı.
Şara’nın, ayrıyeten temaslarında Rusya’nın Tartus Deniz Üssü ve Hmeymim Hava Üssü’ndeki varlıkları hakkında görüşmeler yapacağı belirtildi.
Moskova’nın bu hafta bir Rus-Arap tepesine konut sahipliği yapması planlanıyordu , lakin Putin, Gazze’de ateşkesin yürürlüğe girmesiyle birlikte yaşanan acil gelişmeler nedeniyle doruğun erteleneceğini duyurdu.
Suriye televizyonu, doruğun ertelenmesine karşın Şara’nın ziyaretine devam edeceğini duyurmuştu.
Sana, Suriye Cumhurbaşkanlığı Basın Ünitesi’ne dayandırdığı haberinde, başkanların bölgesel ve memleketler arası gelişmeleri ve Suriye ile Rusya’nın işbirliği yollarını ele alacaklarını bildirdi.
Habere nazaran Rusya’nın Suriye’deki üsleri ve Esed ailesine konut sahipliği yapan Moskova’nın da gündemin başında yer alması bekleniyor.
Aralık ayında devrildikten sonra Moskova’ya kaçan Esed’in en güçlü destekçisi Rusya’nın Suriye’de kıymetli askeri çıkarları bulunuyor.
Rus ordusunun Tartus’ta bir deniz üssü ve Lazkiye dışındaki Hmeymim’de bir hava üssü bulunuyor. Her ikisi de Moskova’nın Afrika da dahil olmak üzere bölgesel ve seferi operasyonları için kritik kıymete sahip.
Esed’in misyondan ayrılmasının akabinde, bu üslerin güvenliğini sağlamak Rusya’nın Suriye stratejisinin temel amaçlarından biri haline geldi. Rusya Dışişleri Bakanlığı, Ocak ayında bu üslerin “insani yardım merkezlerine” dönüştürülmesini önermişti.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Moskova’nın Suriye’deki üslerini korumakla ilgilendiğini söyledi. Rus devlet medyasının aktardığına nazaran, Lavrov, “Suriye hükümetinin ve birtakım bölge ülkelerinin oradaki varlığımızı sürdürmekle ilgilendiği anlaşılıyor” dedi.
Bir başka kıymetli husus ise devrik diktatör Beşar Esed’in Moskova’daki varlığı.
Suriye basınının ismi açıklanmayan yetkililere dayandırdığı haberlerde, Suriye Devlet Başkanı Ahmed Eş-Şara’nın yarın Rusya’yı ziyaret edeceği bildirilerek, Şara’nın devrik önder Beşar Esed’in ülkesine iadesini talep edeceği aktarıldı.
Suriye, geçtiğimiz hafta Aralık 2024 tarihinden bu yana Rusya’ya sığınan Esed hakkında gıyabi tutuklama kararı çıkarmıştı. Suriye 7. Soruşturma Mahkemesi Hakimi Tevfik el-Ali Esed’e yöneltilen suçlamalar ortasında taammüden adam öldürme, mevte sebebiyet veren azap ve özgürlükten mahrum bırakma bulunduğunu açıklamıştı. Hakim El-Ali, “23 Kasım 2011’de Dera’da hayatını kaybedenlerin yakınlarının açtığı dava üzerine tutuklama kararı çıkardık. Dava, Interpol üzerinden memleketler arası seviyede yaygınlaştırılabilecek ve dış boyutta da takibi mümkün kılınabilecek nitelikte. Karar, sistematik ihlallerden sorumlu olanların yargılanmasına yer hazırlıyor. Yasal süreç rejimin işlediği kabahatlerin tüm faillerine ulaşıncaya kadar devam edecek” demişti.
Dera’da 2011 yılında başlayan olaylar, Suriye’deki halk hareketlerinin fitilini ateşlemişti. Öğrencilerin duvarlara rejim aykırısı yazılar yazması üzerine güvenlik güçleri gençleri gözaltına almış ve azaba maruz bırakmıştı. Bu durum halkın büyük yansısını çekmiş, kitlesel protestolara yol açmıştı. Şovların şiddetle bastırılması ise yüzlerce kişinin ölmesine ve yaralanmasına neden olmuş, kısa müddet içinde protestolar ülke geneline yayılmıştı. Başlangıçta ıslahat talebiyle sokağa çıkan halkın yansısı, kısa müddette rejimin devrilmesi talebine dönüşmüştü. Dera’daki kelam konusu gelişmeler, yıllarca devam ederek Suriye’deki iç savaşın ve insani krizin başlangıcı olarak tarihe geçmişti.
