Söyleşilerin Kosova ayağına, Türkiye’nin Priştine Büyükelçisi Sabri Tunç Angılı, YEE Kosova Koordinatörü Ramazan Yılmaz, Kosova Türkiye Temsil Heyeti Başkanı Piyade Albay Harun Elitaş’ın yanı sıra çok sayıda davetli katıldı. Davetliler ortasında Raif Vırmiça, Prof. Dr. İrfan Morina, Zeynel Beksaç, İskender Muzbeğ, Arif Bozacı, Aziz Özgür, Nedim İspahiu üzere Kosova gazete, sanat, fikriyat ve edebiyat dünyasının değerli isimleri de yer aldı.
Büyükelçi Angılı, açılış konuşmasında Rumeli’nin Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti’ne değerli katkıları olduğunu vurgulayarak, “Rumeli ve Anadolu kâğıt üzerinde başkadır, lakin gerçekte birbirlerine yakın oldukları için hiçbir vakit başka olmadıklarına inanıyorum.” dedi.
Yunus Emre Enstitüsü Kosova Koordinatörü Ramazan Yılmaz, bedelli yazarlarla burada Kosova’yı, Kuzey Makedonya’yı ve Türkiye’yi birleştirdiklerini belirterek, bu faaliyetin ana temasının birlik ve bir olma üzerine ağırlaştığını, bu birleşmede edebiyatın gücünün tartışılmaz olduğunu kaydetti.
Balkanlar üzerine çalışmalarıyla bilinen muharrir Ayhan Demir, konuşmasında Balkan coğrafyasının Türklerin gönlünde başka bir ehemmiyete sahip olduğunu belirtti. Edebiyatın birleştirici gücü üzerine niyetlerini iştirakçilerle paylaşan Ayhan Demir, kağıt (harita) üzerinde başka düşen Türkler, Arnavutlar ve Boşnaklar ortasındaki bağları daha kuvvetli hale getirmek ismine kağıdın (kitapların) birleştirici gücüne vurgu yaptı. Demir, “Edebiyat ve fikriyat, birbirimizi dinlemek ve anlamak ismine, tutunacak inançlı bir kol ve basılacak sağlam bir zemindir” dedi.
Kuzey Makedonyalı Arnavut müellif Kim Mehmeti ise Balkanlardaki savaşların özünde etnik değil din sebepler olduğu lisana getirerek, “Bu durumun aşılması için evvel insan olmak gerekir. Münasebetiyle eğitimin güçlenmesinden başlayarak insanı zayıf ve makus yapan etmenlerden kurtaracak edebiyat üzere âlâ şeylerin geliştirilmesi gerekir” dedi.
Edebiyat söyleşilerinin Kuzey Makedonya ayağına, Türkiye’nin Üsküp Büyükelçiliği Üsküp Büyükelçiliği Birinci Müsteşarı ve Misyon Şefi Yardımcısı Anıl Kayalar, Türkiye Maarif Vakfı Üsküp Temsilcisi Osman Demirgül ve YEE Üsküp Koordinatörü Yunus Dilber’in yanı sıra çok sayıda davetli katıldı. Davetliler ortasında Kuzey Makedonya Kültür Bakanlığı Danışmanı Behixhudin Shehapi, şair Leyla Şerif Emin, Logos-A yayınevi sahibi Adnan İsmaili, Üsküp Ensar Derneği Lider Süleyman Baki, Köprü Derneği Başkanı Hüsrev Emin, yazar Mümin Ali üzere siyaset, sanat, fikriyat ve edebiyat dünyasının kıymetli isimleri de yer aldı.
Açılış konuşmasını gerçekleştiren Yunus Emre Enstitüsü Kosova Koordinatörü Yunus Dilber, bu edebiyat söyleşilerinin hayli değerli olduğunu tabir ettikten sonra, “Bu tıp karşılıklı çevirilerin artarak devam etmesini dilek ettiğini” söyledi.
Daha sonrasında kelam alan muharrir Ayhan Demir, Türkiye ile Balkan ülkeleri ortasındaki münasebetlerin kültür-sanat, edebiyat ve fikriyat yerine oturtulmasının gerektiğini lisana getirip, “Aramızdaki kalıcı yakınlaşmayı fakat edebiyatçılar, münevverler, sanatkarlar sağlayabilir” dedi.
Kapanış konuşmasını gerçekleştiren müellif Kim Mehmeti ise çocukluğunun bir kısmının geçtiği İstanbul’un kendisinde çok kıymetli bir yere sahip olduğunu söz ettikten sonra “Batılı müellifler yapıtlarında Osmanlı ve İslam tersi içeriklere direkt yahut dolaylı halde yer veriyorlar. Batı dünyası Osmanlı’ya karşı savaşı bitirmedi. Çanakkale Savaşı bir formda sürdürüyor” dedi.
Yoğun iştirakle gerçekleştirilen her iki edebiyat söyleşisi, iştirakçilerin soruları ve muharrirlerin kitaplarını imzalamasıyla sona erdi.
