Nevşehir’deki dünyanın ilk akıl hastanesi yer yüzüne çıkarılıyor: Yerin 15 metre altında yer alıyor

Cumhuriyet Mahallesi’ndeki metruk binanın bodrum katında girişi 1990’lı yıllarda tespit edilen manastırın Derinkuyu Kaymakamlığı ve belediye tarafından başlatılan paklık ve onarım çalışmalarının akabinde turizme kazandırılması planlanıyor.

Bölgedeki yer altı kentlerinden örneklerle benzerlik taşıyan Aya Maryeros Yer Altı Manastırı, tüneller, ömür alanları, çeşitli odalar, mahzen ve kayadan oyma galerilerden oluşuyor.

“Burası daha evvel atıl durumda çöp alanı gibiydi”

Derinkuyu Belediye Başkanı Taner İnce, çeşitli kaynaklara nazaran, Aya Maryeros Yer Altı Manastırı’nın dünyada yeri tespit edilmiş en eski akıl hastanesi olduğunu belirterek, alanın turizme kazandırılmasının bölgeye katkı sunacağını söyledi.

Milattan sonra 4. yüzyılda ruhsal rahatsızlıkları bulunan hastaların burada din adamları nezaretinde tedavi edildiğini anlatan İnce, şöyle konuştu:

“Burası dünyanın en eski ve birinci akıl hastanesi. Burası hastaların tedavi edilmesi için hastane vazifesi görmüş. Aya Maryeros Yer Altı Manastırı, geçmişte Hristiyan din adamları tarafından hastaların tedavi ve terapi edildiği yerdir. Burası çok eski bir tarihe dayanmasına karşın maalesef ilçemize ve turizmimize şimdi kazandıramadık. Manastır, şu anda özel mülkiyet. Alanı kamulaştırdıktan sonra müze olarak hizmete alma çalışmaları daha süratli ilerleyecek. Valimiz ve kaymakamımızın da dayanağıyla ilerliyoruz. Gerek siyasi irade gerek bürokrasi olarak devletimiz bize takviye veriyor. Burası daha evvel atıl durumda, çöp alanı üzereydi. Buradan kamyonlarla toprak çıkarttık. Süreksiz bir aydınlatma sistemi kurduk ve emniyet birimlerimizle işbirliği halinde güvenlik tedbirleri de alıyoruz.”

İnce, bölgeyi ziyaret eden turistlerin de ilgi gösterdiği Derinkuyu Yer Altı Kenti’ne sahip ilçede tarihi yerlerde keşif ve kıymetlendirme yaptıklarını kaydetti.

“Manastır, yerin 10-15 metre kadar altında yer almaktadır”

Eski çağlara yönelik araştırmalar yürüten tarihçi Dr. Eray Karaketir de Doğu Roma devrinde zulümlerden kaçarak Kapadokya’ya gelen Hristiyanların inşa ettikleri birçok yer altı kentinin bulunduğunu, Aya Maryeros’un da bu örneklerden biri olduğunu söyledi.

Asırlar boyunca defineciler tarafından tahrip edilmiş yer altı yerleşiminin bölge turizmine farklı soluk katacağına inandığını lisana getiren Karatekir, “Manastır, yerin 10-15 metre kadar altında yer almaktadır. Burasının bilhassa akıl hastalarının güzelleştirildiği bir alan olarak fonksiyon gördüğü, hizmet ettiği biliniyor. Tarih kalıntılarına baktığımızda da manastırların olağan bir ömür alanının ya da dini faaliyetlerin haricinde, tıpkı vakitte ruhsal hastalıkları olanların tedavi edildiği bir alan olarak kullanıldığı görülüyor.” diye konuştu.

Manastırın tünellerinin bölgenin en uzun Derinkuyu Yer Altı Kenti ile kontaklı olduğunu öngördüklerini kaydeden Karatekir, “Defineciler tarafından bilhassa ahşap çerçeve ve kapıları kırılmış, muhakkak kolonları tahrip edilmiş. Birkaç hafta evvel her taraf daha dağınıktı. Tahrip edilen bölgelerinin bakımı, ışıklandırılması, buna misal faaliyetlerle buranın çok daha geniş bir alana yayılacağı, açılmayan tünellerden daha ileri basamaklara gideceği görülüyor.” sözlerini kullandı.