NASA’nın “Clouds and the Earth’s Radiant Energy System” (CERES) projesi kapsamında yapılan ölçümler, 2001-2024 yılları ortasında Dünya’nın uzaya yansıttığı Güneş ışığı ölçüsünün azaldığını ortaya koydu.
DÜNYA’NIN IŞIĞI SÖNÜYOR
Bilim insanları, bu bilgilere dayanarak gezegenin “radyasyon bütçesi”ni hesapladı. Sonuçlar, bilhassa Kuzey Yarımküre’nin Güney Yarımküre’ye nazaran çok daha süratli karardığını gösteriyor.
KUTUPLARDAKİ BEYAZLIK YOK OLUYOR
- BBC’nin Science Focus Magazine mecmuasına nazaran bu değişimin en kritik nedenlerinden biri, kutuplarda süratle eriyen kar ve buz katmanları.
- Normalde kar ve buz, Güneş ışığını geri yansıtarak gezegenin doğal serinleme düzeneğini sağlar.
- Ancak sıcaklıkların yükselmesiyle bu yüzeyler eriyor, yerlerini kara ve okyanus yüzeyleri alıyor. Bu koyu alanlar ise daha fazla ısı emerek “ısınmayı besleyen bir döngü” oluşturuyor..
TEMİZ HAVA, BEKLENMEDİK ISINMA
Araştırmanın dikkat çektiği bir başka öge, atmosferdeki aerosol ölçüsünün değişmesi.
Kuzey Yarımküre’de hava kirliliğini azaltan etraf kanunlarıyla birlikte atmosfer daha pak hale geldi. Lakin bu durum, geçmişte Güneş ışığını yansıtıp gezegeni soğutan aerosollerin azalmasına yol açtı.
Sonuç olarak, daha az kirlilik paradoksal biçimde daha fazla ısınmaya neden oluyor. Buna rağmen Güney Yarımküre’de orman yangınları ve volkanik faaliyetler aerosol düzeylerini artırarak yansımayı artırıyor.
BULUTLARIN ROLÜ DEĞİŞİYOR
NASA dataları, bulut yapılarındaki değişimin de kararma sürecine katkı sağladığını gösteriyor.
Bazı bölgelerde bulutların yoğunluğu ve yansıtıcılığı azalıyor; bu da bilhassa Kuzey Yarımküre’de daha fazla Güneş gücü emilmesine neden oluyor.
Bilim insanları, bu dengesizliğin iklim modellerinde tam olarak yer almadığını belirterek, modellerin “albedo etkisini” yine değerlendirmesi gerektiğini vurguluyor.
“EĞİLİM SÜRERSE ISINMA HIZLANACAK”
Araştırmacılar, Dünya’nın yansıtıcılığındaki düşüşün iklim değişikliğinin geleceğini öngörmede kritik bir gösterge olduğunu belirtiyor.
“Bu eğilim devam ederse gezegen daha fazla ısı biriktirecek, bu da iklim değişikliğini geri döndürülemez halde hızlandıracak.” uyarısı yapılıyor.
