Myanmar’da 2021 darbesinden bu yana görülen en ölümcül katliamdan ve Rohingya soykırımından kurtulan mağdurların avukatları ve temsilcileri, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na yeni kanıtlar sunmak üzere Türkiye’ye geldi. Ulusal Birlik Hükümeti’nden (NUG) Tun Aung Shwe, Myanmar’ın Sagaing Bölgesi’nde 11 Nisan 2023’te gerçekleşen elim “Pazigyi Katliamı”na ait kanıtları sunmak üzere İstanbul’a geldi. Kanıtlar, Türk isimli makamlarınca 2022’de açılan soruşturma kapsamında Savcılığa tevdi edilecek.
Pazigyi Katliamı’na ait, “NUG’un İnsan Hakları Bakanlığı, aralarında 19 çocuk ve 27 bayanın bulunduğu 157 sivilin katledilmesi hakkında bir soruşturma yürüttü. Pazigyi’de cunta güçleri tarafından katledilenler ortasında gebe bayanlar da bulunuyordu.” diyen Tun Aung Shwe, “Ayrıca, akınlar sonucunda otuz iki şahısta; kırık, yanık ve hayatlarını daima biçimde değiştirecek yaralanmalar oluştu. Sabah yedi buçukta başlayan ve yarım saat süren hücumlarda, Pazigyi’ye her biri beş yüz kilo olan iki bomba atıldı.” sözlerini kullandı.
Tun Aung Shwe; “Patlamalar o kadar şiddetliydi ki görgü şahitlerine nazaran, kopan beden kesimleri patlamanın gerçekleştiği yerin üç yüz metre kadar uzağına fırladı. Yüzlerce kişi yerlerinden edildi ve yakınlardaki ormanlık alana kaçmak zorunda kaldı. Hekimler yaralılara yardım etmek için ellerinden geleni yaptı. Lakin öğlenden sonra lokal saatle 15:45’te olay yerine geri gelen bir savaş uçağı 15 dakika boyunca yardım ve kurtarma çalışmalarını engelleyecek halde hücumlarını arttırarak sürdürdü. Myanmar halkına bu kadar takviye olan Türk hükümetine, bu savaş hatalarından sorumlu olanları hesaba çekmesi için harekete geçmesi davetinde bulunuyorum.” dedi.
Myanmar Hesap Verebilirlik Projesi (MAP) yetkilileri, Pazigyi Katliamı kanıtlarının yanı sıra, 25-28 Ocak 2024 tarihlerinde Kuzey Rakhine Eyaleti’ndeki Buthidaung Kasabası’nın Hpon Nyo Leik köyüne yapılan roket akınlarına ait lokal araştırmacılar tarafından toplanan kanıtların de sunacak.
Soruşturma için değerli kanıtlar sağlayan Rakhine Eyaleti’nden lokal bir araştırmacı hücumlar sonucunda ortaya çıkan dramı anlatmak için “Rohingya Halkı’na karşı soykırım hiç durmadı. Kanıtlarımız, geçen yıl ocak ayında üç günlük bir mühlet boyunca cunta güçlerinin Rohingya topluluğuna ayrım gözetmeksizin ateş açtığını, 18 kişiyi öldürdüğünü ve daha birçoğunu yaraladığını ispatlıyor. Akabinde gelen kundaklama taarruzları tüm köyleri yok etti. Bu, cunta elinde yaşamaya devam ettiğimiz ölümcül atakların yalnızca bir örneği.” Değerlendirmesinde bulundu.
Saldırılar, cunta idaresine karşı savaşan Arakan Ordusu’nun köyde konuşlanmasından sonra gerçekleşti. Milletlerarası hukuka nazaran Arakan Ordusu’nun köydeki, cunta rejiminin köy halkına yönelik sistematik ataklarda savaşan/sivil ayrımını gözetmemesini ve orantısız güç kullanımını yasallaştırmaz ve kanıtlanması halinde cunta rejiminin bu haldeki taarruzları savaş hatası teşkil eder.
NUG, Birleşmiş Milletler bünyesinde kurulan Bağımsız Myanmar Soruşturma Sistemi’nden (IIMM), Türk makamlarının yürüttüğü soruşturmayı desteklemesini resmi olarak talep etti. “Myanmar’dan binlerce mağdur ve şahitten bilgi ve doküman toplayan IIMM’den, belirttiğimiz bu taarruzlara ait ellerindeki kanıtları bizimle paylaşmasını istiyorum” diyen Tun Aung Shwe, “Ayrıca IIMM’nin kanıtları direkt Türk makamlarına göndermesini talep ediyoruz zira bu Türk makamlarının soruşturmasına büyük ölçüde katkı sağlayacaktır.” dedi.
Bugün Savcılığa sunulan kanıtlar, Türk makamları tarafından Haziran 2022’de başlatılan soruşturmanın bir kesimi ve hatırlatmamız gerekir ki bu soruşturma, MAP’in darbe lideri Min Aung Hlaing dahil cunta üyelerinin işlediği sistematik azap de dahil olmak üzere yaygın ve sistemli insan hakları ihlallerine ait kanıtları sunmasının akabinde başlatıldı.
MAP Yöneticisi Chris Gunness: “Türk makamlarından bu yırtıcı kabahatlerin sorumluları için tutuklama kararı çıkarmaları davetinde bulunuyorum” ve “Darbeden bu yana, 413 katliam gerçekleşirken, bunların birinde beşten fazla kişi taammüden öldürüldü. NUG’a nazaran, darbeden bu yana yaşanan katliamlarda en az 1545’i çocuk ve en az 757’si bayan dahil olmak üzere 4 bin 377’den fazla kişi öldürüldü.” tabirlerini kullandı.
BM’nin son yayınladığı insani yardım sayılarının bu vahim bir tabloyu teyid ediyor. Myanmar nüfusunun üçte birinden fazlasına tekabül eden yaklaşık 19,9 milyon kişi, insani yardıma muhtaç ve bu sayı 2024’e kıyasla 1 milyondan fazla artışı gösterdi.
Ülke içinde yerinden edilenlerin sayısının 3,5 milyonu aşarak bu vakte kadar ki en yüksek sayıya ulaştı. Şubat 2021’deki askeri darbeden bu yana, yaklaşık 6 bin 800 sivil öldürüldü ve 22 binden fazla kişi keyfi olarak gözaltında tutuluyor. Çocuklar krizin en ağır yükünü taşıyor; yardıma muhtaçlık duyan 6,3 milyon çocuk var. Varsayımı 1,1 milyon çocuk müdafaa hizmetlerine erişemiyor ve bu durum çocukların şiddet, ihmal ve istismara karşı savunmasızlığını artırıyor.
“Güçlü formda hareket geçilmesi gereksinimi hiç bu kadar büyük olmamıştı” diyen Gunness “Bu acımasız cuntanın yabanî katliamları denetim edilmiyor. Hesap verebilirlik ve adalet, ileriye dönük barış yapma eforları ve siyasi diyaloğun modülü olmalı.
