Milyonlarca vatandaşa nefes aldıracak borç affı mı geliyor? Şimdi resmi kaynaklardan bir açıklama gelmezken ödeme gücü bulunmayan vatandaşların Genel Sıhhat Sigortası (GSS) borcunu erteleme ve 2015 yılındaki borçlarını silmek için düğmeye basıldığı kaydedildi. Teze nazaran; hazırlığı devam eden yasal düzenleme TBMM’deki torba teklife eklenecek ve 1 milyon 491 bin vatandaşın 2015 yılına ilişkin 3.1 milyar TL’lik borcu ise silinecek.
GSS NEDİR?
Genel Sıhhat Sigortası (GSS), vatandaşların sıhhat hizmetlerinden kesintisiz biçimde yararlanabilmesi için oluşturulan bir sistemdir. Temel gayesi, bireylerin sıhhatlerini korumak ve hastalık, kaza üzere durumlarda ortaya çıkan tedavi masraflarını karşılamaktır. 2012 yılından itibaren yürürlüğe giren uygulamayla birlikte GSS, tüm vatandaşlar için zarurî sıhhat garantisi haline getirilmiştir.
KİMLERİ KAPSAR?
GSS kapsamına; çalışanlar, SGK’dan maaş yahut gelir alanlar, patronlar, yabancı asıllı şahıslar ve öğrenciler, Türk soylular ile vatansız statüsündekiler, er ve erbaşlar, askeri okul öğrencileri, işsizlik yahut kısa çalışma ödeneğinden faydalananlar dahil olmak üzere toplam 33 küme girmektedir. Ayrıyeten bu şahısların bakmakla yükümlü oldukları eş, çocuk, anne ve babalar da sigorta kapsamında yer alır. Bunun dışında hiçbir toplumsal teminatı olmayan vatandaşlar da GSS’li sayılır.
GSS BORCU NEDEN OLUŞUR?
Çalışmayan ya da bir diğerinin sigortası üzerinden sıhhat hizmetlerinden yararlanmayan bireylerin, kendi primlerini direkt ödemesi gerekir. Bu ödemelerin yapılmaması durumunda her ay sigorta borcu işlemeye devam eder. Ayrıyeten gelir testi yaptırılmadığında, aylık 780,15 lira meblağında prim borcu otomatik olarak eklenir. Bu nedenle vakitle GSS borçları birikebilir.
GSS NE VAKİT BAŞLAR?
Bir kişinin öbür bir toplumsal güvenlik kapsamı sona erdiğinde, GSS devreye girer. Örneğin; sigortalı bir işte çalışan bir vatandaş işten ayrıldığında ve öbür bir sıhhat teminatı bulunmadığında, sistem tarafından otomatik olarak GSS sigortası başlatılır.
GELİR TESTİ KİMLER İÇİN GEÇERLİDİR?
Gelir testi, toplumsal teminatı bulunmayan vatandaşların maddi durumlarını belirlemek hedefiyle yapılır. Bu test, kişinin prim ödeyip ödeyemeyeceğini tespit eder. Gelir testi sonucunda düşük gelirli olduğu belirlenen vatandaşların primleri devlet tarafından karşılanır. Lakin GSS, yalnızca devlet ve üniversite hastanelerinde geçerlidir; özel hastanelerde bu kapsamdan yararlanmak mümkün değildir.
BAŞVURU VE ÖDEME NASIL YAPILIR?
Gelir testi yaptırmak isteyen vatandaşların, ikamet ettikleri yerdeki Toplumsal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na başvurmaları gerekir. Müracaat sonucunu e-Devlet üzerinden yahut SGK tarafından gönderilen tebligatla öğrenmek mümkündür.
GSS prim borçları ise SGK ile mutabakatlı bankalardan, ATM’lerden, internet bankacılığı üzerinden yahut e-Devlet’te “Ödemeler > SGK Ödemeleri > GSS Prim > T.C. Kimlik No” adımlarını izleyerek yatırılabilir.
GSS PRİM FİYATI NE KADAR?
Gelir testi sonucuna nazaran, kişi başına düşen aylık gelir brüt minimum fiyatın üçte birinden (8.668 TL) az olan vatandaşların primleri devlet tarafından ödenir. Bu fiyatın üzerinde geliri olanlar ise aylık brüt minimum fiyatın %3’ü oranında (2025 yılı için 780,17 TL) prim ödeyerek sıhhat hizmetlerinden yararlanabilir.
3.1 MİLYAR TL BORCUN ÜSTÜ ÇİZİLİYOR
Takvim’in haberine nazaran; 10 milyona yakın vatandaşın 100 milyarın üzerinde GSS prim borcu bulunmakta. 2015 yılında bugüne kadar çeşitli yasal düzenlemeler çıkarılarak müracaat kuralı aranmaksızın GSS prim borçları SGK tarafından yapılandırıldı.
2025 yılında hükümetin çalışmalarına başladığı yasal düzenlenmenin TBMM’de kanunlaşması halinde 1.491.012 mecburî GSS’linin 2015 yılına ilişkin 554.195.580 TL asıl, 2.574.137.597 TL gecikme cezası ve gecikme artırımı olmak üzere toplam 3.128.333.178 TL borcu silinecek.
