Doğu Karadeniz’de bilhassa fındık bahçelerine dadanıp, suyunu emdiği bitkiye ziyan veren kahverengi kokarca böceği meskenleri istila etti.
Karadeniz’de; kahverengi kokarca isimli böcek tipi, başta fındık olmak üzere birçok bitki için tehdit oluşturuyor.
300’den fazla bitki tipinde beslenebilen ve bitkilerin kökünü kurutan istilacı çeşit, soğuk havalar ile birlikte sıcak bir yer arayışına geçerken; Trabzon’da birçok konut böcekler tarafından istila edildi.
Vatandaşlar duruma isyan ederken, Vilayet Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Büyükşehir Belediyesi meskenlerde biyosidal ilaçlama çalışmaları yaparak kahverengi kokarca ile çabayı sürdürüyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın, NSosyal hesabından yapılan paylaşımda, Karadeniz başta olmak üzere, birtakım vilayetlerde tesirli olan kahverengi kokarca zararlısıyla faal gayret kapsamında yol haritasının uygulamaya devam edildiği belirtilerek, “Zararlının yayılımını denetim altına almak, ziraî kayıpları önlemek ve üreticimizin emeğini korumak için biyoteknik, biyolojik, mekanik ve kimyasal sistemlerle gayretimizi sürdürüyoruz” tabirleri kullanıldı.
‘1 MİLYONDAN FAZLA HANEDE İLAÇLAMA YAPILDI’
Açıklamada, 631 lokasyonda 1272 teknik çalışanla, biyolojik gayret kapsamında 2024’te kahverengi kokarcayı baskı altına alacak 207 bin 286 doğal düşman üretilerek, 35 vilayette salım yapıldığı hatırlatılarak, şu bilgilere yer verildi:
“2025’te ise 40 vilayette, 1 milyon 156 bin doğal düşman salımı gerçekleştirildi. Biyoteknik uğraş çerçevesinde, kahverengi kokarca zararlısına yönelik 82 bin 994 feromon tuzak kuruldu. 2024-2025 devrinde, kimyasal uğraş kapsamında 1 milyondan fazla hanede, ilaçlama yapıldı. Gayrette kullanılmak üzere, toplam 160 milyon 925 bin lira bütçe ayrıldı. Kahverengi kokarca zararlısı hakkında 69 bin 63 üretici, 1070 basın mensubu, 2 bin 160 dal temsilcisi bilgilendirilirken, çabaya yönelik 79 bin 133 eğitim gereci dağıtıldı.”
Dünya fındık üretimi ve pazarının büyük kısmını elinde bulunduran Karadeniz’de; ‘kahverengi kokarca’ isimli böcek tipi, başta fındık olmak üzere birçok bitki için tehdit oluşturuyor. 300’den fazla bitki cinsinde beslenebilen ve bitkilerin kökünü kurutan istilacı çeşit, soğuk havalar ile birlikte sıcak bir yer arayışına geçerken; Trabzon’da birçok konut böcekler tarafından istila edildi. Vatandaşlar duruma isyan ederken, Vilayet Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Büyükşehir Belediyesi meskenlerde biyosidal ilaçlama çalışmaları yaparak kahverengi kokarca ile çabayı sürdürdü.
‘SICAK BİR ORTAM VE YÜZEY ARIYOR’
İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden Bitkisel Üretim ve Bitki Sıhhati Şube Müdürü Gürsel Çakıroğlu, “Kahverengi kokarca, uzun soluklu bir gayret gerektiriyor. Son periyotta konutlara ağır halde saldırısı oldu. Kışlağa geçiş devrinde, kışı geçireceği sıcak bir ortam ve yüzey arıyor. Bu yüzden havaların bir anda soğumasıyla birlikte de kışı geçirmek için binalara geçiş yapıyor. Biz Tarım İl Müdürlüğü ve Büyükşehir Belediyesi’yle birlikte 9 ilçede, 9 grupla birlikte biyosidal ilaçlama yapıyoruz. 2024 yılında 10 bin, 2025 yılında 62 bin civarında samuray arısı salımı yapıldı. Tarım yerlerinde 550 litre kimyasal gayret de yapıldı. Vatandaşa da büyük misyon düşüyor. Kendisi bina içerisinde ilaçlama yapmalıdır ve bize yardımcı olmaları gerekiyor. Bu büyük bir değer taşıyor. Tuğlayı, ahşabı ve çatı ortalarını tercih etmesindeki sebep; kışı sıcakta geçirmektedir” diye konuştu.
‘ELİNİZLE TEMAS ETMENİZ YANLIŞTIR’
Çakıroğlu, kokarca istilasını yok ederken elle temas edilmemesi konusunda ikazlarda bulunarak, “Sağlık Bakanlığı’ndan yapılan açıklama, hassas ciltlere sahip insanların eliyle kokarcayı ezmeye çalıştığı vakit alerjik tepki gösterebileceği konusunda vatandaşın hassas olması tarafındadır. Elinizle değil de farklı tekniklerle öldürmeniz gerekir. Bu mevzuda kesinlikle birebir elinizle ezmeniz yanlıştır. Hassas cildiniz varsa tepki gösterebilir. Kokusundan rahatsız olabilirsiniz. Kokarca, ağız yapısı olarak ısırıcı bir yapıya sahip olmadığı için farklı bir tesir göstermez” dedi.
‘ÇOK ŞAŞKINIZ’
Şenay Şimşek, kokarca zararlısının meskeninin her yerine girdiğini söz ederek, “Hafta sonu için köye gelmiştik. Kokarcalar yüzünden kapıları ve camları açamadık.
Kapının önünde dahi oturamadık. Vurarak öldürdük, kimisini süpürge makinesiyle çektik. Buna bir deva bulunmalı.
Bütün gün yemek yiyemedim. Çok makûs kokuyorlar. Sinekliklerin ortalarına girip, konuşlanıyorlar. Bu sene çok şaşkınız. Meskenin içerisine bile giriyorlar. Nereye dokunsam kokarca çıkıyor” diye konuştu.
‘KITLIĞA AZ KALDI’
Mukaddes Şimşek, eliyle kokarca ezmesinin akabinde rahatsızlandığını belirterek,
“Balkonda otururken dizime kokarca kondu. Ben de vurarak ezdim. Elimi yıkadım ancak enfeksiyon hastasıyım. Bir mühlet sonra başım dönmeye başladı. Ne yaptıysam deva bulamadım. Ambulansla hastaneye gittim. Şekerim çıkmış. Bana, ‘Kokarcadan ötürü zehirlenmişsin’ dediler. Konuta ilaç sıktık lakin bir yararı yok. Kızımı da kokarca ısırdı. Bedeni kabardı. Alerjisi vardı, o da etkilendi. İçinden pis bir koku çıkıyor.
2 sene oldu fındık, biber, fasulye hiçbir şey tarlamda yetişmiyor. Para vererek fasulye aldım. Arı saldık dediler; ancak kokarcalar gitmedi. Buna bir deva bulsunlar. Kıtlığa az kaldı, kokarca yüzünden bahçem boş duruyor” dedi.
‘KOKUSU ZEHİR GİBİ’
Şaziye Tanrıver, kokarcalar yüzünden bahçesindeki bitkilerin büyümediğini tabir ederek, “Bu durum çok kötü. Ne yapacağımızı şaşırdık. Torunlarımız gelmek istemiyor. Korkuyorlar. Kokarcalar yüzümüzde, gözümüzde yürüyorlar. Konutta durmaya tiksiniyoruz.
Ne kadar uğraş versek de öldüremiyoruz. Fındığımız, biberimiz, domatesimiz daima gitti. Kokusu zehir üzere. Öldürünce yaydığı koku yüzünden odada durulmuyor” diye konuştu.
‘ACİLEN BİR TAHLİL GELSİN’
Necati Tanrıver ise “Kokarca, yerlerden konutlara saldırdı. Bir haftadır da hakikaten bizi rahatsız etti. Herkes konuttan kaçıyor.
Evimizin içini, bahçelerimizi bastı. Baya etkilendik. Ne fasulye yiyebildik ne de fındık. Buna hemen bir tahlil gelsin istiyoruz.
Sabaha kadar kokarcaları öldürüyoruz. Çamaşır bile asamıyor, balkonlara çıkamıyoruz” dedi.
