Dijital bağımlılık furyası süratle yayılıyor. Uzmanlar, ekran ve toplumsal medya bağımlılığının artık önemli bir halk sıhhati sıkıntısına dönüştüğü ihtarında bulundu.
“Günde 4 saatin üstü tehlikeli” diyen bilim adamları, uykusuzluktan depresyona, obeziteden kalp-damar hastalıklarına kadar birçok riskin ekran başında gizlendiğini söyledi.
Türkiye toplumsal medyada zirvede
We Are Social ve Meltwater’ın Dijital 2025 Türkiye Raporuna nazaran, Türkiye’de etkin internet kullanıcısı sayısı 77,3 milyona ulaştı. Toplumsal medya kullanıcı sayısı ise 60 milyona yaklaştı. Fakat uzmanlara nazaran ekran başında geçirilen mühletin bu süratle artması, “dijital bağımlılık” tehlikesini beraberinde getiriyor.
“Günde 4 saatin üstü tehlikeli”
İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oğuz Kılınç, bilhassa geceleri yatakta telefonla vakit geçirmenin temiz bir alışkanlık olmadığını belirtti:
“Dört saatten uzun mühlet ekran başında vakit geçirmek sıhhatimiz açısından tehlikeli. Uykudan en az yarım saat evvel ekranlardan uzaklaşmak gerekiyor. Toplumsal medya molaları vermek ve masa başında antrenman yapmak kural.”
Prof. Dr. Kılınç, ekran bağımlılığının sadece ruhsal değil, bedensel tehdit oluşturduğunu söyledi.
“Uykusuzluk, obezite ve pıhtı riski artıyor”
“Uykunun kalitesi düştüğünde kalp ve damar sıhhati olumsuz etkileniyor. Hareketsizlik; obeziteye, damar sertliğine ve ölümcül akciğer pıhtılarına yol açabiliyor.” diyen Kılınç, uzun müddetli ekran kullanımının ayrıyeten kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları ve omurga eğriliğini tetiklediğini de ekledi.
“Sosyal medya depresyonla bağlantılı”
İEÜ Psikoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi (PUAM) Uzman Klinik Psikoloğu Pınar Aytaçlar, toplumsal medya bağımlılığının ruh sıhhati üzerindeki tesirlerine dikkat çekip “Yoğun toplumsal medya kullanımı depresyon ve telaş seviyesini artırabiliyor. Bayanlarda aidiyet muhtaçlığı, erkeklerde ise rekabet duygusu bağımlılığı körüklüyor.” sözlerini kullandı.
“Kısa periyodik memnunluk, uzun periyodik yalnızlık”
Aytaçlar, toplumsal medyanın dopamin sistemini etkileyerek kısa vadeli bir “iyi hissetme” duygusu oluşturduğunu lakin uzun vadede gerçek bağlantılardan kopuş ve duygusal dengesizlik yarattığını söyledi.
“Bu hazzın yerini dolduracak manalı aktiviteler oluşturmak, bağımlılıkla uğraşta en kıymetli adım. Yemek yerken telefona bakmak yerine yemeğin tadına odaklanmak bile farkındalığı artırabilir.”
