Odadan alınan bilgilere nazaran, İTO’nun Tarihi Yarımada ve Eminönü’nün tarihi dokusunu koruyup bölgeye çağdaş bir çehre kazandırmak için başlattığı 5 farklı onarım ve rekonstrüksiyon projesi farklı etaplarda sürüyor.
Tarihi bölgede daha evvel de 428 yaşındaki Yeni Cami Hünkar Kasrı, Mimar Vedat Tek’in şaheseri 110 yıllık Liman Han ve 1930’lardan kalma Taş Han onarımları İTO tarafından tamamlamıştı.
“Bu yapıların yaşanarak korunması gerektiğine inanıyoruz”
İTO Başkanı Şekib Avdagiç, AA muhabirine yaptığı açıklamada, onarım ve rekonstrüksiyon projeleri ile bu tarihi yapıları gelecek nesillere aktarma sorumluluklarını yerine getirdiklerini tabir etti.
Eminönü’nün kadim İstanbul’un yani Dersaadet’in kalbi olduğunu vurgulayan Avdagiç, “Tarihi Yarımada binlerce yıldır siyasetin, iktisadın, kültürün merkezi. Burada satın aldığımız yapıları hem restore ediyoruz hem de Yeni Camii Hünkar Kasrı üzere kullanımını da üstleniyoruz. Çünkü restore et, sonrasına karışma demek, o yapıları tekrar çürümeye terk etmek demektir. Biz bu yapıların yaşanarak korunması gerektiğine inanıyoruz. Yaşayan tarihî yerler olarak var olmasını istiyoruz. Zira biz bu binaları, taş yapılar olarak değil, içinde bir medeniyetin zenginliklerini barındıran kültürel savunma çizgilerimiz olarak görüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
İTO’nun dünyanın en büyük ikinci odası olmasına yaraşır yerlerde, kentine, ülkesine ve bölgesine hizmet ürettiğini kaydeden Avdagiç, satın alınan yapıları restore ya da yine inşa ederek, merkez bina inşaatı dışında kısa bir mühlet sonra odanın kullanımına sunacaklarını vurguladı.
Avdagiç, İTO’nun 144. yılını dört dörtlük binaların açılışıyla taçlandıracaklarını aktararak, kelamlarını şöyle tamamladı:
“İTO, Eminönü’ne bütün hizmet binalarıyla damgasını vurmuş, Tarihi Yarımada ile bütünleşmiştir. Biz bu yapıtları, bu toprakların tapu senedi olarak görüyoruz. Bu yapıtlara sahip çıkmak, geleceğimize sahip çıkmaktır. Geçmişin kıymetlerini mıh üzere aklımızda tutmak demektir. İTO’nun kültür ve sanatta yazılı olmayan anayasası haline gelen bir prensibimiz var. O da içinden çıktığımız kente karşı vefa borcunu ödemeye kararlı tüccarlar olarak, dünyanın kültür başkentlerinden biri olan İstanbul’un, tıpkı ticaret üzere kültürel ve sanatsal tarafını öne çıkartmak. Kültür, sanat ve eğitim alanında yaptığımız her şey İstanbullu tüccarların, İstanbul’un kültür ve sanatına sahip çıkmalarının simgesi.”
Eski İTO Merkez Binası, 54 yıl evvelki mimari özellikleriyle inşa edildi
Odanın onarım ve rekonstrüksiyon projelerinden birincisi İstanbul Ticaret Üniversite öğrencilerinin hizmetine sunulan İTO eski Merkez Binası. Taban sıvılaşması sebebiyle denize yanlışsız kayan, Haliç’e kıyı 1971 imali eski Merkez Binası, 54 yıl evvelki mimari özellikleri korunarak, yine inşa ettirildi. 1970’lerde İstanbul Ticaret Sarayı ismiyle bilinen ve İTO’nun Merkez Binası olarak 29 yıl hizmet veren yapı asırlara meydan okuyacak bir sağlamlığa kavuşturuldu.
Rekonstrüksiyon çalışmaları tamamlanma evresinde olan İTO Ek Binası’nın tarihi geçmişi de 1870’lere dayanıyor. 1998’in Kasım ayında Emlak Bankası’ndan satın alınan binanın tuğla dış cephesi Paris ve Barselona’daki benzerleri üzere motamot korunurken, Oda’nın avluya bakan kısmı da giydirme cam cephe ile değiştirildi. Böylelikle ihtişamlı bir Boğaziçi panoraması elde edildi. Ayrıyeten oditoryumun sahne ardına Boğaziçi’nin eşsiz görünümü yerleştirildi. Binada yer alan Kitap İstanbul mağazasının yanı sıra 296 kişilik konferans salonunun da İstanbul’a yeni bir soluk kazandırması bekleniyor.
Ortaya çıkan tarihi eserler binanın taban katında sergilenecek
İTO’nun Eminönü’ne kazandıracağı öteki çağdaş bir yapı ise Oda’nın yeni Merkez Binası olacak. Boğaziçi, Haliç ve Sarayburnu’na hakim proje için çalışmalar Ocak 2024’te başladı. Osmanlı periyodunda doldurulan Neorion Limanı üzerindeki çalışmalar sırasında ikinci dereceden ahşap iskele, deniz ile kara ortasına yapılan taştan set duvar ve kara kısmında taş paye kalıntıları ortaya çıkarıldı. Kalıntıların rölöve çizimleri Koruma Kurulu onayı sonrası kültür varlığı olarak tescil ettirildi. Ahşap iskele ve ahşap kalıntıları, uzmanların nezaret ve danışmanlığında yerinden kaldırılıp paslanmaz çelik hazneler içerisinde muhafazaya alındı. Alanda bulunan başka ahşap ve taş payelere de Şura kararının onaylanması sonrası birebir süreçler yapılacak. Ortaya çıkarılan tarihi iskele yeni binanın yer katındaki özel alanda sergilenecek.
Eminönü’nde 2020’de tamamlanan tarihi Taşhan binasına Ek Hizmet Blokları inşa ediliyor. Müdafaa heyetleri ve belediyenin nezaretinde yürütülen çalışmalarla Taş Han Ek Blok’un en üst katı İTO tahkim Merkezi’nin duruşma salonu olarak planlanıyor. Ayrıyeten İTO’nun kimi müdürlükleri bu binada Oda üyelerine hizmet verecek.
Hidayet Mescidi’nin kayan yeri radar taraması ile kalıntı izleri tespit edilerek sağlamlaştırıldı
İTO, Eminönü’nde 1813’te inşa ettirilen Hidayet Mescidi’nin onarımını da üstlendi. II. Mahmud periyodunda 1813’te yapılan cami, II. Abdülhamid tarafından 1887’de tekrar inşa ettirildi. Altı dolgu alanı olduğundan caminin kayan yeri, İTO tarafından yapılan radar taraması sonucu, kalıntı izleri bulunan bölgeler hariç tutularak sağlamlaştırıldı. Cami iskele alanda yapıldığı için bu bölgede de arkeolojik kalıntılar bulunuyor. Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Koruma Kurulu nezaretinde son basamağa gelen onarım çalışmasında, tarihi mescide yapısal güçlendirme projesi uygulandı. Dış duvarlarda çelik çerçeve oluşturuldu. Kubbenin kurşun kaplamaları yenilendi. Kubbe iç kısmında kalem işleri uygulaması, çini işleri, son cemaat mahfili Bağdadi çıtaların tamiratını yapıldı. Ahşap doğramalar yenilendi. Birinci katta minberde, mihrapta ve kapı üstündeki kitabede bakım tamir işleri tamamlandı.
