980 yılında Buhara’da doğan İbn-i Sina 16 yaşında tıp eğitimine başlamış, kısa müddette sırf bilgileri öğrenmekle kalmayıp yeni tedavi formülleri geliştirmiştir. Fıkıh, mantık, ideoloji, tabiat bilgisi ve ilahiyat alanlarında da eğitim almış, metafizik hususlara ilgisi bulunmuş, tıp alanında ise 19 yaşında doktorluk unvanını kazanmıştır.
Küçük Tıp Kanunu, Arapça yazılmış 14 ciltlik bir tıp ansiklopedisi olarak 1025 yılında tamamlanmıştır. Eser, İbn-i Sina’nın kendi tecrübelerine, Orta Çağ İslam tıbbına, antik Yunan tıbbı Galen’e, Hint tıp geleneği tabiplerinden Suşruta ve Çaraka’ya, ayrıyeten Arap ve Pers tıp geleneklerine dayanır. Tıp tarihinde en ünlü yapıtlardan biri olarak kabul edilir.
Hastalıklar ve tedavileriyle ilgili birbirinden çarpıcı yorumların yer aldığı yapıttan, sıhhat için öğütleri sıraladık
KIŞ AYLARI İÇİN TAVSİYELER
Hamam ve sıcak banyolar: Vücudu ısıtır, ağrıları giderir, bağışıklığı takviyeler.
Sıcak besinler ve çorbalar: Bilhassa kış aylarında bedeni nemlendirir, hastalıklara karşı korur.
Bal, badem, kuru incir: Göğüs ve teneffüs yolları sıhhati için yararlı.
Kereviz, karnabahar: Karaciğer ve sindirim sistemini güçlendirir, kış aylarında bağışıklık için önerilir.
Yavaş yürüyüş ve hafif spor: Kan deveranını artırır, beden direncini yükseltir.
Sıcak kum banyosu ve kükürtlü sular: Ağrı ve iltihaplanmaları azaltır, kış hastalıklarına karşı takviye olur.
Beslenme ve tıbbi öneriler
İbn-i Sina, farklı hastalıklar için önerilen besinleri şöyle sıralar:
Romatizma ve matsal ağrıları: kükürtlü banyolar, kuru üzüm
Kansızlık: bal
Kalp çarpıntısı: kişniş
Omurga ağrısı: piliç suyu
Kilo almak isteyenler: koyun başı suyu
Karaciğer: karnabahar
Vücut kuvveti: süt
İdrar söktürücü: kereviz
Sırt ağrısı: sarımsak
Tansiyon yüksekliği: kabak suyu
Felç: çam fıstığı
Göğüs hastalığı: badem ve bal şerbeti
Maden Suları ve Banyolar
Demirli sular: İştah açar, dalak ve mideyi kuvvetlendirir
Şap’lı sular: Kan tükürmeyi ve adet fazlalığını azaltır
Bakırlı ve tuzlu banyolar: Mafsal ağrılarına ve siyatiğe uygun gelir
Kükürtlü sular: Ağrıları keser, sonlara kuvvet verir, ciltteki lekeleri gider
Sıcak kum ve hamam banyoları: Ağrı giderir, mafsal ve hudut ağrılarına âlâ gelir
Soğuk su banyoları: Kuvvetli bireyler için yararlıdır, ihtiyar ve çocuklar için önerilmez
Sağlıklı hayatın temel kaideleri
İbn-i Sina sağlıklı ömür için üç temel kaideyi vurgular:
Gıda: Mevsimine uygun, bedene uygun ve ölçülü beslenme
Uyku: Vaktinde yatmak, kâfi uyumak, derin uyku sağlamak
Riyazet (Spor): Vücudu yumuşatır, rutubeti giderir ve sıhhat sağlar
Peygamberimizin sevdiği yemekler de bu unsurlarla paralellik gösterir; istikrarlı beslenme ve doğal yiyeceklerin değeri her devirde geçerliliğini koru
