Hamas ile İsrail ortasındaki dolaylı Gazze müzakereleri Mısır’da üçüncü gününde devam ediyor.
ABD Başkanı Trump’ın 20 maddelik planı kapsamında Şarm el Pir kentindeki görüşmeler, Katarlı ve Mısırlı temsilcilerin arabuluculuğunda yürütülüyor.
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın’ın da bugün katılacağı görüşmelere Katar Başbakanı Muhammed bin Abdurrahman es-Sani ve ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile danışmanı Jared Kushner da dahil olacak.
Üst seviye Hamas yetkilisi Tahir el Nunu, bugün yaptığı açıklamada, Mısır’da devam eden Gazze ateşkes görüşmeleri sırasında bir mutabakata varılması halinde hür bırakılacak mahkum ve rehinelerin listelerinin değiş tokuş edildiğini açıkladı.
El Nunu, Hamas’ın bir muahedeye varma konusunda optimist olduğunu belirtti ve gerekli olumluluğun gösterildiğini söz etti.
Amerikan Wall Street Journal gazetesi, Arap arabulucuları kaynak göstererek, Hamas’ın, Gazze barış planının uygulanması kapsamında, İsrail’den eski Hamas lideri Yahya Sinvar ile kardeşi Muhammed Sinvar’ın naaşlarının iade edilmesini talep ettiğini bildirdi. Gazete, İsrail’in bu talebi daha evvel reddettiğini belirtti.
Yahya Sinvar, geçen yıl Ekim ayında Rafah’ın Tel Sultan bölgesinde İsrail ordusu tarafından şehit edilmişti. Daha sonra Hamas’ın askeri kanadının başına getirilen Muhammed Sinvar da bu yıl mayıs ayında İsrail’in hava akınında şehit edildi.
İsrailli Haaretz gazetesinin bildirdiğine nazaran gazeteciler Trump’a, rehinelerin hür bırakılmasının akabinde İsrail’in akınları durduracağına ait Arap ortaklarına ne üzere garantiler verildiği sordu. Trump, “Anlaşma gerçekleştiğinde mümkün olan her şeyi yapacağız. Herkesin mutabakata uymasını sağlamak için çok fazla gücümüz var” cevabını verdi.
Dolaylı müzakerelerin birinci gününde Mısır ve Katar, esir ve tutuklu değişimine yönelik bir düzenek oluşturmak için her iki tarafla da görüşmeler yaptı. İkinci gündeyse İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden çekilmesi ve Hamas’ın silahları bırakması üzere tartışmalı bahisler masadaydı.
Sky News Arabia’nın haberine nazaran Hamas, bölgenin milletlerarası bir geçiş komitesine devredilmesini kesin bir lisanla reddediyor. Lakin, Mısır ve Ürdün’de eğitilmiş Filistin güvenlik güçlerinin bölgeye girişine müsaade vermeyi kabul ettiği de belirtiliyor.
Görüşmeler sürerken Hamas, “Trump’ın planına dayalı bir ateşkes mutabakatına ulaşma konusunda ciddiyiz” açıklamasını yaptı. Hamas, Mısır’daki heyetin Filistinlilerin beklentilerini karşılayan bir mutabakata ulaşmak için tüm pürüzleri aşmayı amaçladığını da bildirdi.
Hamas heyetinin başkanlığını yapan Siyasi Ofis Üyesi Halil el-Hayye, Tel Aviv’in daha evvelki taahhütlerini yerine getirmediğine işaret ederek uluslararası toplumdan, ABD Başkanı Donald Trump’tan ve müzakerelere dayanak veren ülkelerden “gerçek teminatlar” talep etti.
Arabulucu Katar’dan ise temkinli açıklamalar geldi. Katar Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, plan üzerinde çalışılması gereken çok sayıda detay olduğunu tabir etti, “Amacımız süreksiz değil, uzun vadeli bir ateşkese ulaşmak” dedi.
ABD Başkanı Donald Trump, 29 Eylül’de, birinci kademede İsrailli esirlerin özgür bırakılması ve Gazze’de ateşkesi öngören 20 unsurluk planını açıklamıştı.
Trump’ın planı, yalnızca ateşkes ya da rehine takası öngörmüyor. Gazze’de savaşın büsbütün sona ermesini ve İsrail ordusunun bölgeden çekilmesini de içeriyor.
İsrail planı benimsediğini açıklamış, Hamas da 3 Ekim’de Trump’ın Gazze planındaki esir takasını kabul ettiğini lakin başka birtakım hususları müzakere etmek istediklerini duyurmuştu.
Trump’ın planında, muahedenin imzalanmasından sonraki 72 saat içinde tüm rehinelerin hür bırakılması öngörülüyor. Gazze’de 48 İsrailli rehinenin kaldığı ve bunlardan 20’sinin hayatta olduğu düşünülüyor.
