Eğitim anlayışı açısından bir çağın kapanıp yeni bir çağın açıldığı bir devirdeyiz. Şu anda dünyada eğitimin dönüşümü açısından bir geçiş süreci yaşanmaktadır. Dünyanın her tarafında geleceğin eğitimini nasıl tasarlayacağımız ve hangi parametrelerin üstüne oturtacağımız ağır bir formda tartışılmaktadır. Yaşadığımız periyodun bariz özellikleri vardır. Bunlardan birincisi değişimin kazandığı surattır. Artık toplumsal, siyasal ve ekonomik dönüşümler kavramakta zorlandığımız çok büyük bir süratle gerçekleşmektedir. Toplumsal, siyasal ve ekonomik hayatta yaşanan dönüşümler yeni muhtaçlıkları doğurmakta ve eğitim sistemlerinin bu gereksinimlere karşılık verebilmesi için kendini dönüştürmesini zarurî kılmaktadır.
Bu çerçevede tartışmamız gereken birkaç temel başlık bulunmaktadır bunlardan birincisi sanayi ihtilali sonrası oluşmuş eğitim paradigması ve bu paradigmanın sonucu olarak doğmuş eğitim sistemidir. Mevcut eğitim sistemleri sanayi ihtilaline uygun olarak kurgulanmış ve bu kurgunun bir sonucu olarak mevcut okul, sınıf, öğretmen, ders, ders süreleri, teneffüs ve program sistemi şekillenmiştir. Dünyamızın yaşadığı yeni ihtilaller artık klasik eğitim kalıplarının sorgulanmasını zarurî hale getirmektedir.
Bireyselleşme ve özgürleşmenin bu kadar her birimizi kuşattığı, bilgiye erişim kanallarının çeşitlendiği bir çağda 200 yıl öncesinin eğitim paradigması ve sistemi ile nereye kadar gidebiliriz. Akredite edilmiş bilgiyi monolitik bir biçimde kitlesel bir iştirak ve katı bir disiplin sistemi İle aktarmak üzere kurulmuş bir sistem bugün geldiğimiz dünyada hangi gerçekliğe karşılık gelmektedir. Her bir öğrencinin başka bir kişilik, öğrenme kapasitelerinin farklı, ilgi ve zevklerinin çeşitli olduğu bir dünyada bütün bir eğitim ekosistemini yine fakat süratlice tartışmamız gerekmektedir.
Tartışmamız gereken bir öbür problem işgücü piyasasının gereksinimlerine eğitim sisteminin ne kadar karşılık verebildiği sıkıntısıdır. Genetik, yapay zeka, robotik, nanoteknoloji,3D yazıcılar ve biyoteknolojideki gelişmeler farklı bir geleceğe kapı açmaktadır. Dallarda iktisadın talep ettiği marifetlere sahip işgücü bulmak güçleşmektedir. Demografik ve sosyo-ekonomik faktörler ile teknolojik faktörler maharetlerde değişimin daha evvel hiç olmadığı kadar süratli gerçekleşmesine neden olmaktadır. Bu değişim pek çok akademik alanda temel derslerin içeriğinin süratle değişmesini gerektirmektedir. Tanınan bir varsayıma nazaran dört yıllık bir yükseköğretim programının birinci yılında edinilen bilgilerin %50’si öğrenci mezun olmadan geçerliliğini kaybetmektedir. Dördüncü Sanayi İhtilalinde maharet değişimindeki sürat ile önümüzdeki beş yıllık perspektifte gerçekleşmesi beklenen marifet değişimi ele alındığında, geniş ölçekte yeni marifetler geliştirmek için klasik yetiştirme/öğretim sistemleri dizaynlarının artık bir seçenek olmadığı vurgulanmaktadır. Pek çok eğitim sistemi bugün yüzyıl öncesine uzanan modellere dayanmaktadır. Islahatlar ve çağdaşlaşma gayretleri ise birden fazla vakit klâsik eğitim sistemleri ile çağdaş hayatın ve yeni işgücü piyasalarının talepleri ortasında ki açığı kapatmak konusunda yetersiz kalmaktadır. Eğitim sisteminin değişikliklere ve taleplere süratli bir halde reaksiyon vermesini sağlayacak düzenekler geliştirilmelidir. Son yirmi yılda ortaya çıkan değişiklikler sonucunda üretim dalındaki birçok mavi yaka iş ortadan kalkmıştır. Bilim, teknoloji, mühendislik, matematik, dijital medya ve bağlantı temelinde ortaya çıkan meslekler; yüksek vasıflı, yüksek fiyatlı ve yüksek talep gören işlerin omurgası haline gelmiştir.
Bu kadar süratli dönüşümlerin yaşandığı dünyada işgücü piyasasının gereksinimlerine karşılık verebilecek ve bu değişimin ardına düşmeyecek bir eğitim sistemini nasıl kurabiliriz? 10-12 yıllık uzun müddetleri kapsayan eğitim sistemleri neredeyse bir kaç yıllık dönemlere inmiş değişim suratını ve bu suratın ürettiği yeni muhtaçlıkları bu devasa kurumsal ve klasik yapılarla nasıl karşılayabilecektir? Yeni toplumsal gereksinimlere yanıt verebilmek, dördüncü sanayi ihtilalinin gerektirdiği marifet ve işgücünün yetiştirilebilmesi açısından eğitimin hayatla, bilimle, teknolojiyle bağını uygulamalı bir halde kurmak yeni devirde üzerine yoğunlaşmamız gereken sorunlardan birisi olmalıdır. Hasebiyle geleceğin eğitimi değişimin bu suratı ve bu suratın ürettiği gereksinimleri karşılayabilecek yeni bir ergonomiye nazaran tartışılmalı ve tasarlanmalıdır.
Tartışmamız gereken bir öteki sıkıntı de eğitim sistemleri ile devletlerin gereksinimi olan yeterli vatandaş yetiştirme amaçları ortasındaki tansiyondur. Klâsik eğitim sistemlerinin değerli maksatlarından birisi de devletin sahip olduğu ideoloji ya da bedeller çerçevesinde uyumlu ve uygun vatandaş yetiştirme amacıdır. Dijital ihtilalin sonucu olarak bilginin sonlarının kalktığı, bağlantı ve etkileşimin hudut tanımaz hale geldiği bir dünyada düzgün insan kimdir ve yeterli insanı inşa edebilmek için eğitim sistemleri nasıl bir rol almalıdır? Öte yandan ulusal bedellerle kozmik bedeller ortasında var olabilecek çelişkiler bakımından eğitimin maksatları ve içeriğinin önceliğini nasıl kurgulayacağız. Tüm bunları da tekrar tartışmak zorundayız. Dünyanın birçok ülkesinde eğitim bütün paydaşlarla çok önemli bir halde tartışılmaktadır ülkemizde de geleceğin eğitimini nasıl inşa edeceğimiz problemini açık bir formda tüm paydaşlarla bütün önyargılardan sıyrılmış olarak tartışmalıyız. Zira bu bahis hepimizin bu ülkeye ve insanlığa olan borcudur.
