Günümüzde birçok kişi sabah uyanır uyanmaz telefonuna uzanıyor ve bildirimleri denetim etmeden güne başlayamıyor.
Uzmanlara nazaran bu davranışın temelinde toplumsal medyada “bir şeyleri kaçırma korkusu” anlamına gelen FoMO (Fear of Missing Out) yatıyor. Diğerlerinin paylaşımlarını görmediğimizde hayattan geri kalıyormuşuz hissine kapılmak bireyleri daima çevrimiçi kalmaya ve ekran başında daha fazla vakit geçirmeye yönlendiriyor.
‘JoMO’ LİTERATÜRE GİRDİ
Amerikalı ve Türk akademisyenlerin yürüttüğü milletlerarası bir araştırma ise dijital çağda dikkat cazibeli bir kavramı gündeme taşıdı: JoMO (Joy of Missing Out), yani gelişmeleri kaçırmanın keyfi.
Araştırma, toplumsal medyadan şuurlu formda uzaklaşanların daha memnun, daha istikrarlı ve daha dikkatli olduklarını ortaya koydu.
JoMO’nun Türk toplumundaki tesirleri de araştırılan çalışma 70 yılı aşkın müddettir yayımlanan Psychological Reports mecmuasında yer aldı.
Psikoloji literatüründe yeni yer alan JoMO, yani gelişmeleri kaçırmaktan keyif almak FoMO’nun tam aksisi bir yaklaşımı sunuyor.
Çevrimdışı kalmayı kazanım olarak tanımlayan JoMO, bireylerin dikkatlerini toparlamalarına, kendi iç dünyalarına dönmelerine ve küçük anların tadını çıkarmalarına imkân tanıyor.
18-45 YAŞ ARALIĞINDA…
JoMO kavramının geliştiricilerinden Washington State Üniversitesi Psikoloji Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Christopher Barry ile Erzurum Teknik Üniversitesi Eğitim Fakültesi Psikoloji Bölümü’nden Dr. Adem Kantar, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Rehberlik ve Ruhsal Danışmanlık Bölümü’nden Prof. Dr. İlhan Yalçın ile Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Oya Onat Kocabıyık tarafından yapılan araştırmada Türkiye’nin 29 vilayetinden 18–45 yaş aralığında 932 toplumsal medya kullanıcısı incelendi.
Çalışmanın sonuçları JoMO halinin Türk toplumunda nasıl tecrübelendiğini ortaya koydu.
ANIN TADINI ÇIKARIN
Psychological Reports dergisinde yayımlanan araştırmanın sonuçlarını Dr. Adem Kantar şöyle anlattı:
“Araştırma, toplumsal medyadan şuurlu olarak uzaklaşan bireylerde gerilim, telaş, yalnızlık ve depresyon seviyelerinin besbelli biçimde azaldığını ortaya koyuyor. Çevrimdışı geçirilen vaktin niteliği arttıkça bireylerin kendilerini daha keyifli hissettikleri gözlemleniyor. JoMO düzeyi yüksek bireyler, yani çevrimdışı kalmaktan keyif alanlar, toplumsal medya bağımlılığı açısından en düşük risk kümesinde bulunuyor. Bu şahıslar, kendi başlarına vakit geçirirken sıkılmayan ve vakitlerini tatmin edici biçimde pahalandıran bireyler olarak öne çıkıyor. Çağımızda beşerler her şeye yetişmeye çalışırken kendi ömürlerini kaçırıyor. Hoş bir anı yakaladığınızda, evvel o anın tadını çıkarın. Fotoğraf çekmek yerine bakışınızı, paylaşmak yerine hissinizi koruyun. Gezdiğiniz yerleri yahut memnun anlarınızı çabucak paylaşmak yerine makul bir müddet sonra paylaşarak hem çevrimdışı hem de çevrimiçi müddetlerde tatmin olun.”
