Dünya iktisadında enflasyonla çaba devam ederken, bu süreçte başta Fed olmak üzere değerli birtakım merkez bankalarının eylül ayında alacağı para siyaseti kararları global ekonomik gidişat hakkında yol gösterecek.
AA muhabirinin derlediği bilgilere nazaran, ABD’nin gümrük tarifelerinin ABD’de enflasyona yönelik oluşturduğu belirsizlikler ve Fed’in izleyeceği yol haritası merkez bankalarının gündem hususlarından biri olarak öne çıkıyor. Eylül ayında merkez bankalarını ağır bir mesai bekliyor. Dünyanın kıymetli merkez bankalarının para siyaseti kararı öncesi Fed ve ABD hükümeti ortasında devam eden politik ayrışma da iktisat etraflarının odağında bulunuyor.
Bu ay Fed’in yanı sıra, Avrupa Merkez Bankası (ECB), İngiltere Merkez Bankası (BoE), Japonya Merkez Bankası(BoJ) ve Avustralya Merkez Bankası (RBA) üzere büyük bankaların para siyaseti kararları takip edilecek.
ABD idaresinin müdafaacı ticaret tavrına paralel enflasyon risklerindeki artış merkez bankasının karar alma noktasında işini zorlaştırırken, Bankanın 9 ay sonra birinci faiz indirimine gitmesi bekleniyor. Fed siyaset faizini sabit tuttuğu son toplantının siyaset metninde, enflasyonun bir ölçü yüksek seyretmeye devam ettiğini kaydetmişti. Fed’in Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyeleri Michelle Bowman ve Christopher Waller kelam konusu kararın alındığı toplantıda 25 baz puan indirime gidilmesinden yana olduklarını belirtmişti.
Son olarak, Fed Başkanı Jerome Powell, ağustos ayında Jackson Hole İktisat Siyaseti Sempozyumu’nda yaptığı konuşmada faiz indirimi sinyali vermişti.
Analistler, birtakım Fed üyelerinin güvercin tavrı ve son vakitlerde Banka yetkilerinden alınan sinyallerin eylül ayında Fed’in 25 baz puanlık bir faiz indirimine gidebileceğine yönelik beklentileri güçlendirdiğini belirterek, kelam konusu adımın hükümetin Fed üzerindeki baskısını da bir nebze azaltabileceğini kaydetti.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ise Fed’in 17 Eylül’de siyaset faizini 25 baz puan indirerek yüzde 4,25-4,00 aralığına çekmesi yüzde 87 ihtimalle fiyatlanıyor.
Öte yandan, 3 Eylül’de yayımlanacak Fed’in Amerikan ekonomisindeki mevcut duruma ait değerlendirmelerin yer aldığı “Bej Kitap” raporu da yatırımcılar tarafından yakından takip edilecek.
Japonya’da BoJ, temmuz ayındaki son para siyaseti toplantısında siyaset faizini oy birliğiyle yüzde 0,5 sabit tutmuştu. BoJ’un eylül ayında yapacağı toplantıda siyaset faizini sabit tutması beklenirken, Bankanın yıl sonuna kadar 25 baz puanlık bir faiz artırımına gidebileceği kestirim ediliyor.
Enflasyon iddialarını yükselten Banka, enflasyon öngörülerini 2025 mali yılı için yüzde 2,2’den yüzde 2,7’ye 2026 mali yılı için yüzde 1,7’den yüzde 1,8’e ve 2029 mali yılı için yüzde 1,9’dan yüzde 2’ye çıkartmıştı.
Boj, devam eden fiyat artışları ve güçlenen enflasyon risklerine karşı sıkılaşma döngüsüne giren son merkez bankalarından biri olarak bilinirken, geçen haftalarda ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in BoJ’u enflasyonla gayrette geride kaldığı için eleştirmiş ve faiz artırımı beklediğini kaydetmişti.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda 19 Eylül’de BoJ’un siyaset faizini sabit tutmasına kesin gözüyle bakılırken, BoJ’un aralık ayında siyaset faizinde 25 baz puan artırıma gidebileceği öngörülüyor.
Avrupa’da bölge genelinde imalat sanayi aktivitesi ve ekonomik büyüme riskleri tesirli olmayı sürdürürken, fonlama maliyetlerinin azaltılması ve büyümeyi desteklemek emeliyle nakdî bölge merkez bankalarının atacağı adımlar yakından takip ediliyor.
ABD’nin gümrük tarifelerinin global ticaret ve iktisada tesirleri de bölgedeki iktisat etraflarını temkinli davranmaya teşvik ederken, kelam konusu tarifelerin tesirlerine yönelik belirsizliklerin azalmasıyla bölgede nakdî gevşemenin sürat kazanması bekleniyor.
Avrupa’da ECB 24 Temmuz’daki son toplantısında global ekonomik belirsizliklere vurgu yaparak 3 temel siyaset faizini sabit tutmuştu. İngiltere’de BoE ise siyaset faizini piyasa beklentilerine paralel halde 25 baz puan düşürerek yüzde 4’e çekmişti.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda 11 Eylülde ECB’nin, 18 eylülde ise BoE’nin siyaset faizini sabit tutması bekleniyor.
Öte yandan, bölgede İsviçre Merkez Bankasının (SNB) faiz kararı da yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor. Ekonomistler SNB’nin 25 Eylüldeki kararında siyaset faizini nötr alanda sabit tutmasını bekliyor.
Diğer değerli merkez bankalarından olan Avustralya’nın faiz kararı da yatırımcıların odağında bulunuyor. Bankanın bu ay para siyasetinde düzenlemeye gitmemesi bekleniyor.
Avustralya’da RBA, ağustos ayında siyaset faizini 25 baz puan indirerek yüzde 3,60 düzeyine çekmişti. Bankadan yapılan açıklamada, temel enflasyonun yılın ortasına hakikat gerilemeye devam etmesiyle birlikte konseyin para siyasetinde daha fazla gevşemenin uygun olduğuna karar verdiği belirtilerek, bu indirimle sene başından bu yana toplamdan 75 baz puan indirime gidildiği vurgulanmıştı.
30 Eylül’deki toplantısında da RBA’nın 25 baz puanlık indirime giderek nakdî gevşeme sürecini sürdürmesi beklenirken, Fed’in alacağı siyaset kararlarının RBA’nın kararlarında da tesirli olması bekleniyor.
Yurt içi tarafındaysa temmuzda siyaset faizini 300 baz puan indirerek yüzde 43’e çeken Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Siyaseti Şurasının (PPK) 11 Eylül’deki kararı, yurt içi piyasaların istikameti üzerinde etkili olacak. TCMB Başkanı Fatih Karahan, geçen ay yılın 3. Enflasyon Raporu’nun tanıtımı emeliyle düzenlenen bilgilendirme toplantısında, 2025 yıl sonunda enflasyonun yüzde 25 ile yüzde 29 aralığında olacağını varsayım ettiklerini söz ederek, 2026 sonu için ise varsayımlarının, enflasyonun yüzde 13 ile yüzde 19 aralığına gerileyeceğine işaret ettiğini belirtmişti.
Öte yandan, TCMB, 23 Ağustos’tan itibaren gerçek şahıslar için Kur Muhafazalı Mevduat (KKM) hesaplarında yenileme ve açılış süreçleri yapılmayacağını duyurmuştu.
Analistler, bu ay açıklanacak faiz kararı ve siyaset metninden alınacak sinyallerin yatırımcılar tarafından yakından takip edildiğin belirterek, geçtiğimiz ay alınan değerli kararlara ve düzenlemelere yönelik değerlendirmelerin iktisat etraflarının odağında olduğunu söyledi. Eylülde ayrıyeten, Rusya Merkez Bankası (CBR), İsveç Merkez Bankası (Riksbank), Macaristan Merkez Bankası (MNB), Polonya Merkez Bankası (NBP) ve Çekya Merkez Bankası (CNB) kararları takip edilecek.
