Sizleri şahsım, milletim ve ailem ismine selamlıyor, Türkiye’ye beğenilen geldiniz diyorum. 5. Türkiye-Afrika İş Forumu’nun iyi olmasını diliyorum.
İlkini 2016 yılında tertiplediğimiz forumun vakit içinde Afrika’nın 4 bir yanından iştirakçilerle somut kararların alındığı bir platform haline geldiğini görüyorum. 2 gün mühletince gerçekleşen toplantılarda tarım, besin, güç, madencilik üzere bahisler paylaşıldı. Konuklarımız ülkelerindeki yatırım ortamını hem öbür iştirakçilere hem de Türk iş dünyasına anlatma fırsatı buldu.
Hızla büyüyen iktisadıyla 3 kıtanın tam merkezindeki coğrafik pozisyonuyla Türkiye’nin kapısı her yatırımcıya her girişimciye gerisine kadar açıktı. Devletimizin tüm kurumları, bakanlıklarımız, Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ajansı ülkemize yatırım yapmak herkese yardım etmeye hazırdır.
2005’i ülkemizde Afrika yılı ilan ederek kıta ile münasebetlerimizde yeni bir sayfa açtık. Bu 20 yılda bağımızı hayal dahi edilemeyecek noktalara getirdik. Türkiye-Afrika ilgilerinin stratejik paydaşlık düzeye ulaşmasından olağanüstü mutluyuz. Türkiye’nin Afrika Tepesi’ndeki gözlemci statüsünün 20’inci yılını idrak ediyoruz.
Afrika kıtasında geçmişi 10. yüzyıla uzanan bir dostluğa sahibiz. Timbuktu’dan Harara’ya, Kahire’den Cape Town’a bu dostluğun izleri vardır. Vazife müddeti boyunca kıtaya 50’nin üzerinde ziyaret gerçekleştirmiş bir siyasetçiyim. Uzun yıllar sonra 2011’de Mogadişuya giden birinci devlet lideriyim. Afrika’nın 4 bir yanındaki kardeşlerimin konuğu oldum. Bu ziyaretler sayesinde Afrika’nın sıcak ortamını tanıma fırsatı buldum.
Gittiğim her ülkede kendimi yabancı bir yerde değil, kendi ülkemde, kendi konutumda üzere hissettim. Nazım Hikmet bundan 63 yıl önce Afrika haklarına şöyle sesleniyordu:
“Kardeşlerim
bakmayın sarı saçlı olduğuma
ben Asyalıyım
bakmayın mavi gözlü olduğuma
ben Afrikalıyım
ağaçlar kendi tabanına gölge vermez benim orda
sizin oradakiler üzere tıpkı
benim orda aslanın ağzındadır ekmek
ejderler yatar başında çeşmelerin
ve ölünür benim orda ellisine basılmadan sizin oradaki üzere tıpkı”
Türkiye’nin de çok önemli bir ekonomik siyasi ve toplumsal buhranlar yaşadığı periyotta yazılan bu mısralar üniversal bir dayanışmayı yansıtıyor. O sancılı günler geride kaldı. Hamdolsun Türkiye çok gelişti çok değişti. Kalkınma ve refah yolunda büyük aralıklar aldık.
G 20 üyesi olarak cari fiyatlarla dünyanın en büyük 17. ekonomisiyiz. 2024 yılı satın alma paritesine nazaran 12. sıradayız. İnşallah bu sene 11. sıraya yükseleceğiz. 23 yılda yıllık ortalama yüzde 5,4 büyüme kaydettik. 2002 de 238 milyar olan ulusal gelirimizi 2024 yılında 1,5 trilyon dolar sonuna getirdik. Kişi başına düşen ulusal gelirimiz 3608 dolarken 2024 yılında 14751 dolara ulaştı. 2025 ikinci çeyreği ulusal gelir 17 bin dolara yaklaştı.
Merkez Bankası rezervimiz 27 milyar dolardı, bugün 189,7 milyar dolar. 36 milyar dolar ihracatımız bugün 270 milyar doları zorluyor. Turist sayımızı 15 milyondan 62,milyon 270 bine, turizm gelirini 67 milyar dolar üzerine çıkardık. Savunma sanayiindeki başarımızı biliyorsunuz.
2002 yılında motorlu taşıt 8,5 milyon iken bugün 33 milyonu buldu. 13 milyon binamız vardı bunu 2’ye katlayarak 26 milyona çıkardı.
Eğitimde derslik sayımız 343 bindi bugün 615 bini geçti. 76 olan üniversite sayımız 308’e ulaştı. Sıhhatte yatak sayısını 164 binden 271 bine ulaştırdık. Kent Hastaneleri asını verdiğimiz çağdaş kampüslerimizi milletimizin hizmetine sunduk.
Deprem bölgemiz için 90 milyar dolar civarında harcama yaptık. Sadece 2,5 yılda 304 bin konutu afetzede vatandaşlara teslim ettik. Yılsonuna kadar maksadımız 403 bin anahtarı teslim ettik. Başardıklarımız gelecekte başaracaklarımızın teminatıdır.
Türkiye ulusal gelire nazaran dünyada en fazla yardım yapan ülkelerden biridir. Kimsenin inancına kökenine bakmıyor, nerede olursa olsun muhtaçlık sahiplerinin yaralarını sarmak için koşturuyoruz.
Bir Afrika atasözü şöyle diyor: Süratli yol almak istiyorsan yalnız git, ancak uzak menzilleri hedefliyorsan birlikte yürü.
Bu kelamların ışığında Afrika ile ilgilerimizi uzun vadeli ve sürdürülebilir bir gelecek tasavvuru üzerine bina ettik. Tarihin hiçbir sayfasında sömürgecilik lekesini taşımamış bir ülkeyiz. Asırlardır gittiğimiz her ülkeye barışı götürdük, huzuru götürdük sevgi ve saygıyı götürdük. Birebir vakitte refah ve istikrarı götürdük. Kıta ile münasebetlerimizi günden güne geliştirdik.
Kıtadaki büyükelçilik sayısını 44’e çıkardık. Kısa vadede gayemiz 50. Bugün Ankara’da 38 büyükelçilik faaliyet gösteriyor.
Bugün Türk yükleniciler Afrika’da toplam pahası 97 milyar dolara ulaşan 2000’den fazla yatırımı üstlenmiş durumda. 100 binden fazla Afrikalı kardeşimiz istihdama katılarak üretimi destekliyor.
49 Afrika ülkesi ile iş kurullarımız, 31 ülkede de ticari müşavirliklerimiz var. 2003 yılında 5,4 milyar dolar olan ticaretimiz 2024 yılı sonunda 40 milyar dolar bandında. THY kıta sathında 42 ülke ve 64 noktaya sefer düzenliyor. Eşim Emine Erdoğan’ın himayesinde Ankara’da açılan Afrika Kültür Konutu ile 9 yıldır kıtanın kültürel ve beşeri zenginliğini ülkemize taşıyoruz.
Afrika Birliği’nin barış gayretlerine en büyük katkı veren ülkelerden biriyiz. Ankara süreci kapsamında Etiyopya ve Somali ortasındaki arabuluculuk gayretlerimiz bu çalışmaların örneğidir. Sudan’daki çatışmalar bizi de derinden yaralıyor. Ülkede ateşkesin sağlanmasını ve kalıcı barışın diyalog yoluyla tesis edilmesini dilek ediyoruz. Sudan’da yaşanan insani dram artık felaket boyutuna varmıştır. Sudanlı kardeşlerimizi yalnızca bombalar değil açlık ve susuzluk da öldürüyor. Memleketler arası kuruluşların Sudan’daki trajediye gereğince eğilmediğini üzülerek müşade ediyoruz.
Türkiye olarak her çatışma bölgesine olduğu üzere kardeş Sudan’a da yardımlarımızı ulaştırıyoruz. Koloniyalizm kağıt üzerinde yıllar evvel son bulmuş ancak post çağdaş metotlarla varlığını devam ettirmiştir. Batı dünyasını ne yazık ki Afrika kıtasındaki çatışma ve iç savaşları kıtanın mukadderatı olarak görüyor. Ekonomik çıkarı olmadıkça elini taşın altına koymaktan kaçınıyor. Sonuçta savaş baronları kazanırken kaybeden suçsuz siviller oluyor. Çatışma ve krizlerin yüklerini genelde bayanlar ve çocuklar çekiyor. Bunu yalnızca Sudan ve öbür çatışma bölgelerinde değil en son Gazze’de gördük.
İsrail’in iki yıl boyunca sürdürdüğü hücumlarında 68 bin Filistinli şehit oldu. 170’i aşkın kardeşimiz yaralandı. Kimileri açlıktan olmak üzere 20 bin çocuk öldü. 250 üzerinde gazeteci sadece hakikati duyurdukları için katledildi. Enkazların altında kaç kişinin naaşı olduğu bilinmiyor.
Tüm insanların önünde 2 yıl boyunca bir soykırım yaşandı. Ve kelamda uygar dünya buna bir reaksiyon göstermedi. Daha vahimi Batılı devletler İsrail’e silah yardımı yapmaya devam etti. Gazze soykırımında Türkiye ve Afrikalı kardeşlerimiz vicdanlı bir duruş sergilemiştir. G. Afrika Cumhuriyeti tarafından İsrail aleyhine açılan soykırım davası tarihe not düşen yürekli bir tutum olmuştur. Gazze’li mazlumları yalnız bırakmayan Afrika halklarına yürekten teşekkür ediyorum.
Bizimde çabalarımızla Gazze’de ateşkes sağlandı. Pazartesi günü Şarm El Pir’de 4 ülkenin önderleri olarak çok değerli bir deklarasyona imza attık. Hamas ile İsrail’in ortasındaki barışın kalıcı olması için ağır uğraş içerisindeyiz. Gazze’nin hızla yaralarını sarmaya ve yine ayağa kalkmaya gereksinimi var. Biz bunun için ne gerekiyorsa yapmaya devam ediyoruz. Sizlerden de Filistin halkıyla dayanışmanızı güçlendirerek sürdürmenizi istiyorum. Bu vesile ile Afrika Birliği Komitesi Lideri Mahmud Ali Yusuf’a muvaffakiyetler diliyorum Türk iş beşerlerine kıta genelinde gerek alt yapı gerek ise üst yapı noktasında sürdürdüğü çalışmaları nedeniyle tebrik ediyorum. 5. Türkiye Afrika İktisat İş Forumu’nun hayırlara vesile olmasını diliyorum.
