cumhurbaskani erdogandan baris zirvesi donusu net bildiriler gazzedeki misyon gucunde mehmetcik yer alacak mi MxFncn8A.webp

Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan ‘Barış Zirvesi’ dönüşü net bildiriler: Gazze’deki misyon gücünde Mehmetçik yer alacak mı?

Kasım 5, 2025 9 Min Okuma

25 0

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Mısır ziyareti dönüşünde TVNET İktisat Şefi Semra Karabaş’ın da ortalarında olduğu gazetecilerin sorularını cevapladı, gündeme ait değerlendirmelerde bulundu.

Erdoğan’ın, Azerbaycan ziyaretine ait değerlendirmesi şöyle:

Daha evvel Hamas ile İsrail ortasında pek çok kere ateşkes mutabakatı olmuştu ancak bugün olan başkalarından çok daha farklıydı. Çok geniş bir milletlerarası dayanak ve memleketler arası kontrolden bahsediliyor. Daha evvelki mutabakatlarda İsrail daima ihlal eden taraf oldu. Bu sefer de bu türlü bir durum olursa bu çatlağın nasıl aşılacağını öngörüyorsunuz? Bilhassa bu muahede bağlamındaki öngörünüz nedir?

Her şeyden evvel bu ateşkesin kalıcı olması ve ihlallerin yaşanmaması değerli. İsrail’in ateşkes ihlalleri konusunda bildiğiniz üzere sicili berbat. Bu durum bizi daha ihtiyatlı ve daha titiz olmaya zorluyor. Türkiye, ABD ve öteki ülkeler bu ateşkesin korunması konusunda kararlı. Tekrar soykırıma dönerse bunun bedelinin ağır olacağını aslında İsrail de biliyor. Biz bunu her fırsatta açıkça tabir ediyoruz. Geçmişte yapılan birçok muahede kağıt üzerinde kaldı. Bunda İsrail’in ikircikli tavrının yanı sıra, kâfi kararlılığın olmaması da maalesef tesirliydi. Artık daha güçlü ve müşterek bir irade kelam konusu. Bu ortak hali Mısır’daki tepede bir defa daha gördük. Sayın Trump’ın da öncülüğünü yaptığı bu sürece sahip çıkmaya devam edeceğine inanıyorum. Bu gelişmeler artık yalnızca bizim değil, birlikte yol yürüdüğümüz ülkelerin ve halkların umudu ve temennisi haline gelmiştir. Hiç kimse eskiye dönülmesine istek gösteremez. Zira bu ateşkesi toplumların vicdanı ve sağduyusu sağlamıştır.

‘Mısır’daki depoları doldurduk, beklemedik’

Siz de konuşmanızda söylediniz. Türkiye en çok yardım yapan ülke pozisyonunda. Aslında yalnızca buraya değil, dünyanın birçok yerine yapıyor lakin bir mühlet sonra kamuoyunun ilgisi dağıldığında yardımlarda maalesef azalma oluyor. Halbuki Gazze’de neredeyse her şeye gereksinim var. Türkiye’nin bu hususta uzun vadeli bir planı var mı? Bu yardımlar nasıl olacak? Bir yandan da yardımlar üzerinde İsrail’in kimi kontrolleri var. Bu bahisteki planınızı merak ediyoruz?

Türkiye büyük devlet olmanın ötesinde aslında insanlığın vicdanıdır. Bizim elimiz dünyanın neresinde bir mazlum varsa oraya uzanır. İsrail hücumları devam ederken bile yardımlarımızı biz bölgeye sevk ettik. Mısır’daki depoları doldurduk, beklemedik. Ateşkesin başladığı günden bu yana toplam 350 tırımız Gazze’ye girdi. Biz oraya yalnızca besin, su, ilaç göndermiyoruz. Tıpkı vakitte kardeşliği gönderiyoruz, umudu gönderiyoruz. İlaç, barınma materyalleri, süratlice bölgeye sevk ediliyor. İnsani felaketin tesirlerini süratli bir formda nasıl ortadan kaldırabiliriz, bunun arayışı içindeyiz. Biz şu anda oraya bütün engellemelere karşın AFAD’ımızla 10 bin civarında çadırı depolamış durumdayız. Gazze’nin tekrar imarı son derece değerli. Kış gelmeden Gazzelilerin barınma muhtaçlıklarını gidermek için canla başla çalışacağız. Alışılmış burada Türk Kızılayı’na teşekkür ediyorum. AFAD’ımıza, TİKA’mıza, Sıhhat Bakanlığımıza hepsine teşekkür ediyorum. Sivil toplum kuruluşlarımızla birlikte hepsi koordineli bir biçimde çalışmalarına devam ediyor. Orada yalnızca yaraları sarmayacağız. Birebir vakitte geleceği inşa edeceğiz. Bunun için de başta Ankara’daki kent hastanelerimiz olmak üzere yaralıları bu merkezlerimize getirip orada tedavilerini yapıyoruz. Ankara değil, İstanbul’a göndermek isterlerse İstanbul’daki kent hastanelerimiz de kardeşlerimizin buyruğundadır. Oralarda da bu çalışmaları yapmaya hazırız.

Barış Mutabakatı’nda neler yer alıyor?

Türkiye son yıllarda Kafkaslardan Kuzey Afrika’ya, Somali’ye, Balkanlara, Ukrayna’ya kadar çok geniş bir coğrafyada barış ve istikrarın sağlanması için aktif bir rol oynuyor. Gazze konusunda da yeniden tıpkı biçimde sizin öncülüğünüzde en samimi teşebbüsleri son iki yılda yapan Türkiye olarak bir ateşkese de öncülük yaptık. Gazze’de bundan sonraki süreç, bundan sonraki kademeler nasıl şekillenecek?

ABD Lideri Sayın Trump, Mısır Cumhurbaşkanı Sayın Sisi, Katar Emiri Sayın Al Sani ve şahsım dörtlü bir imza uygulaması yaptık. Attığımız bu imzalar sıradan değil. Bu imzalarla da artık bu barış iradesi tarihin kayıtlarına girmiş durumda. Dilerseniz altına imza attığımız metni okuyalım:

“Kalıcı Barış ve Refah İçin Trump Muahedesi. Biz aşağıda imzası bulunanlar iki yıl aşkın müddettir devam eden derin acı ve kayıpları sona erdiren ve bölge için umut, güvenlik ile barış ve refah için ortak bir vizyonla tanımlanan yeni bir sayfa açan Trump Barış Mutabakatı’na tüm taraflarca gösterilen tarihi taahhüdü ve mutabakatın hayata geçilişini memnuniyetle karşılıyoruz. Lider Trump’ın Gazze çatışmasını sonlandırmaya ve Orta Doğu’ya kalıcı barış getirmeye yönelik samimi eforlarını destekliyor ve ardında duruyoruz. Bu muahedeyi Filistinliler ve İsrailler dahil olmak üzere bölgedeki tüm halklar için barış, güvenlik, istikrar ve fırsat sağlayacak halde birlikte uygulayacağız. Kalıcı barışın hem Filistinlilerin hem de İsraillerin refah içinde yaşayabileceği, temel insan haklarının korunduğu, güvenliklerinin garanti altına alındığı ve onurlarının koruma edildiği bir sulh olacağı anlayışındayız. Manalı ilerlemenin ancak iş birliği ve devam eden diyalog yoluyla gerçekleşebileceğini ve uluslar ve halklar ortasındaki bağların güçlendirilmesini bölgesel ve global barış ile istikrarın kalıcı çıkarlarına hizmet ettiğini vurguluyoruz. Ortalarında Hristiyanlık, İslamiyet ve Yahudiliğin de bulunduğu kökleri bu topraklarda iç içe geçmiş inanç toplulukları için bu bölgenin derin tarihi ve manevi değerinin farkındayız. Bu kutsal bağlara hürmet gösterilmesi ve kültürel miras alanlarının korunması, barış içinde bir ortada yaşama taahhüdümüzün temel önceliği olmaya devam edecektir. Aşırıcılık ve radikalleşmenin her çeşidini ortadan kaldırma kararlığında birleşmiş bulunuyoruz. Şiddetin ve ırkçılığın olağanlaştırıldığı ya da radikal ideolojilerin sivil ömrün dokusunu tehdit ettiği hiçbir toplum gelişemez. Aşırıcılığı mümkün kılan şartlara eğilmeyi ve kalıcı barışın temelleri olarak eğitimi, fırsat eşitliğini ve karşılıklı saygıyı desteklemeyi taahhüt ediyoruz. Bu vesileyle gelecekteki uyuşmazlıkların güç kullanımı yahut uzun vadeli çatışmalar yoluyla değil, diplomatik temaslar ve müzakere aracılığıyla çözülmesi tarafında taahhütte bulunuyoruz. Orta Doğu’nun daima savaşlar, tıkanmış müzakereler ya da başarılı formda müzakere edilmiş fakat modüllü, eksik yahut seçici biçimde uygulanan mutabakatlar halinde cereyan eden döngüyü daha fazla kaldıramayacağının şuurundayız. Son iki yılda şahit olunan trajediler gelecek jenerasyonların geçmişin başarısızlıklarından daha güzelini hak ettiğine dair acil bir ikaz fonksiyonu görmelidir. Bu bölgenin ırk, inanç ve etnik kökene bakılmaksızın herkesin barış, güvenlik ve ekonomik refah isteklerinin peşinden gidebileceği bir yer olmasını sağlayarak, herkes için müsamaha, haysiyet ve fırsat eşitliği istiyoruz. Bölgede karşılıklı hürmet ve ortak yazgı unsurlarına dayanan kapsamlı bir barış, güvenlik ve ortak refah vizyonunun peşindeyiz. Bu anlayışla Gazze Şeridi’nde kapsamlı ve kalıcı barış düzenlemelerinin tesisine yönelik kaydedilen ilerlemeyi, ayrıyeten İsrail ile bölgedeki komşuları ortasındaki dostça ve karşılıklı yarara dayalı ilgiyi memnuniyetle karşılıyoruz. Gelecek jenerasyonların barış içinde bir ortada yaşayabilecekleri kurumsal temeller inşa ederek bu mirası hayata geçirmek ve sürdürmek için daima birlikte çalışacağımıza kelam veriyoruz. Kalıcı bir barış geleceğine kendimizi adamış bulunuyoruz.”

‘Türkiye, barışın yanında ve bu süreci de o denli işletecek’

Gazze’deki vazife gücünde Mehmetçik yer alacak mı?

Görev gücünün yapısına dair değerlendirmeler şu anda devam ediyor. Gazze’de yapılması gereken çok kritik işler var. Gerek inşa gerek ihya mevzuları değerli. İnşa işleri ile ilgili “Kimler bizimle bir arada rol üstlenebilir?” konusunu ele aldık. Körfez ülkelerinden tutun Amerika başta olmak üzere Avrupa ülkelerine varıncaya kadar hepsinin burada takviyelerini istiyoruz, isteyeceğiz. İhya olayında da “Neleri birlikte yapabiliriz?” konusunu da önderlerle yaptığımız ikili görüşmelerde konuştuk. Aldığımız birinci izlenimler üzücü değil. Onlar da “Biz burada rolümüzü üstleneceğiz” diyorlar. İnşallah verilen kelamlar yerine gelir. Dışişleri Bakanımız Hakan Fidan, Ulusal Savunma Bakanımız Yaşar Güler, MİT Liderimiz İbrahim Kalın başta olmak üzere arkadaşlarımız muhataplarıyla görüşecek. Ben de önderlerle temas halinde olacağım. “Bu süreci nasıl işletebiliriz?” bunun üzerinde duracağız. Şu anda orada çadırlar var. Herhalde bu insanların daima çadırlarda yaşayacak halleri yok. Arkadaşlarıma da söyledim. “Elimizdeki mevcut konteynerleri gerekirse biz bölgeye sevk edelim” dedim. Bu kış mevsiminde bu konteynırlarla onları çok daha farklı bir imkana kavuşturmuş olalım diye düşünüyoruz. AFAD’ımız bu bahiste büyük bir yükü sırtlanmış olacak. Türkiye, barışın yanında ve bu süreci de o denli işletecek. Gazze’de bir barış nizamının kurulması için olağanüstü heyecanlıyız. Bunu da inşallah hızla devam ettireceğiz. Burada Dışişleri Bakanım, İstihbarat Liderim bilhassa bölgedeki muhataplarıyla görüşmelerini devam ettiriyor. Birlikte ne yaparız, nasıl yaparız bunun çalışmalarını sürdürüyorlar.

‘Trump ile kurduğumuz bu diplomasi çok çok önemli’

İsrail’e inanç olmayacağını az evvel siz de vurguladınız. Ne yazık ki sağlam bir taraf ülke değil. Değerli bir eşik aşıldı, bundan sonrası daha kuvvetli bir süreç. Bu süreçte bir ihlal olursa, yine bir mazeret ve münasebetle tekrar saldırırsa İsrail’i muahedede kalmaya zorlamak için bir düzenek kurulabilir mi? Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu ya da diğer bir formülle nasıl bir yol izlenebilir?

İnşallah Gazze’de şu an prestijiyle çatışmalar sona ermiş durumda. Bunun Sayın Trump tarafından ilan edilmiş olması çok çok değerli. Bu işin birinci derecede takipçisi Sayın Trump olacak. Bunu kendisiyle yaptığımız görüşmelerde de tabir etti. En son ayrılırken ayaküstü de “Bu süreçte bana ne düşüyorsa telefonla irtibatlarımızı kuralım ve bu telefon diplomasimizi ihmal etmeyelim” dedi. Görüşmelerimizi her düzeyde sürdüreceğiz. Sayın Trump ile kurduğumuz bu diplomasi çok çok kıymetli. İnşallah bu hassasiyet içerisinde bunu devam ettireceğiz ve bir huzur ikliminin oluşturulması için ne gerekiyorsa inşallah yapacağız. Mısır’da bir ortaya gelen tüm ülkeler, bu huzur ikliminin garantisi olacaktır.

‘Netanyahu boş koltuklara konuştu’

Sayın Cumhurbaşkanım bu tarihi tepe bizim son iki yıldır şahit olduğumuz bu soykırımcı İsrail’in saldırganlığına, topraklarını genişletme gayretlerine, bu işgalci tavırlarına set çekebilecek nitelikte mi? Yani Lübnan’dan, Suriye’ye kadar bölgede bombalamadık yer bırakmayan İsrail’i bu tarihi tepe dizginledi mi? Dizginleyebilecek mi? Bu niteliği taşıyor mu?

Yıllardır süren İsrail saldırganlığına, işgal siyasetlerine ve bölgeyi istikrarsızlığa sürükleyen emellerine artık “dur” demek için bu Zirve’deydik. İsrail terörüne, güç gösterisine karşı, yalnızca ülkemizin değil insanlığın vicdanını savunan bir duruş sergiledik. Mısır’a da onun için geldik. Gazze deneyimi İsrail’e saldırganlıkla bir yere varamayacağını açık bir halde gösterdi. Tıpkı biçimde Hamas’ın direniş iradesinin kırılmadığını da gördüler. Bu da çok çok değerli. Gazze halkı 70 bine yakın şehit verdi ancak işgale, soykırıma, barbarlığa teslim olmadı. Çok kıymetli. Demek ki yalnızca elinizdeki bombaların devamlı gökten her yerden atılması, yaptığınız hücumlar işe yaramıyor. “İmandır o cevher ki ilahi ne büyüktür. İmansız olan paslı yürek sinede yüktür.” bu farklı bir ruh. Şurası çok net ki; İsrail komşularını işgal ederek hiçbir sonuç elde edemez. Netanyahu hükümetinin soykırım tersi reaksiyonları, antisemitizm ile ilişkilendirme çabası de görüldüğü üzere burada sonuçsuz oldu. Ateşkesle birlikte milletlerarası toplumun misyonu bitmedi, yeni başladı. İşte Birleşmiş Milletler Genel Şurasında ne oldu? Herkes salonu boşalttı, Netanyahu orada koltuklara konuştu. Gazze’nin yanında daha güçlü durmaya devam etmeliyiz. Soykırımın unutulmaması için gayretimizi sürdürmeliyiz. Sorumluların hesap vermesi için eforlarımızı artırmalıyız. Türkiye olarak tüm insanlığın vicdanı olmaya devam edeceğiz.

‘Ahmed Şara’yı, arkadaşlarını yalnız bırakmak diye bir durum kelam konusu değil’

Sayın Cumhurbaşkanım, ben SDG ile ilgili bir soru soracağım. Suriye ordusuna entegrasyonun yakın vakitte başlayacağı konusunda birtakım bilgiler yansıdı. Dışişleri Bakanlığı’nın da birtakım temasları oldu. SDG tıpkı vakitte Şam’da temaslarda bulundu. Siz sanki bu entegrasyonun, ne kadar yakın vakitte olacağını kıymetlendiriyor ve düşünüyorsunuz? Beklentiniz ne? Entegrasyon bir anda mı gerçekleşir, yoksa kademeli bir geçiş süreci olur mu? Bu mevzudaki fikirlerinizi alabilir miyim?

Suriye ile her alanda ve seviyede kapsamlı temaslarımız devam ediyor. Suriye’nin ve bölgenin kazanımlarının korunması için yakın eşgüdüm ve iş birliğini güçlendirmekte de kararlıyız. Suriye Cumhurbaşkanı Sayın Ahmed Şara’yı, arkadaşlarını yalnız bırakmak diye bir durum kelam konusu değil. Sık sık SDG’yi yanlış yollara tevessül etmemesi, Suriye’nin birlik ve bütünlüğüne takviye olmaları konusunda da uyarıyoruz. Umarız Suriye’nin toprak bütünlüğü bir ve bir arada, müreffeh geleceğe ulaşmaları yolunda tavır takınırlar. SDG’nin Suriye ile bütünleşmesinin en kısa vakitte gerçekleşmesi, Suriye’nin kalkınma atılımlarını de hızlandıracaktır. Suriye idaresinin, ülkenin bütün etnik ve dini ögelerini kapsayan bir anlayışla geleceğe yürümesini takdirle karşılıyoruz. Bu, hem Suriye’nin, hem de Türkiye’nin çıkarınadır. Suriye’yi yine çatışmaya sürüklemeye çalışanlar ise ne Kürtlerin ne Dürzilerin ne de Nusayrilerin düzgünlüğünü istiyor. Malazgirt Meydanı’nda söylediğim üzere, tarafını Ankara’ya ve Şam’a dönenler kazanacak, kendilerine öteki hamiler arayanlar kaybedecek.

‘Özel’den, Avrupalı Türklerden özür dilemesini beklerdik’

Sayın Cumhurbaşkanım, benim sorum iç siyaset ve dış siyaset ekseninde bir soru. CHP’nin yolsuzluk soruşturmalarını münasebet göstererek AP ülkelerine davette bulunması ve Brüksel’de miting düzenlemesi Türkiye’nin milletlerarası prestijini zedeleme uğraşı olarak kıymetlendirilebilir mi? En kıymetlisi CHP, Türk milleti nezdinde kazanamadığı meşruiyeti Avrupa’da mı arıyor? Ayrıyeten bağlı bir soru daha var. Özel, Brüksel’de kendilerine dayanak vermeyen Avrupalı kimi siyasetçileri işaret ederek “onları da not ediyoruz” halinde bir tehditte bulundu. Bunu nasıl değerlendirirsiniz?

Arkadaşlar CHP bizi şaşırtmıyor. Bunlar CHP için alıştığımız şeyler. Geçmişte de kendi halkından bulamadığı karşılığı daima yaban ellerde arardı. CHP’nin ne yaptığını ve neyi planladığını, CHP’yi yöneten takımlar dahi anlamakta zorlanıyor. Belediyeleri düşürdükleri durum ortada. Belediyeleri çapsızlıklarıyla ne hale getirdikleri ortada. Trabzon’da söyledim, yurt dışına şikayet cinsleri düzenliyorlar. Bu türlü rezillik olur mu? Biz aslında Sayın Özel’den, Avrupalı Türklerden özür dilemesini beklerdik. Biliyorsunuz 2 ay evvel milletvekilleri çıktı gurbetçilerimize, affedersiniz “zırzop” dedi. CHP idaresinden bu bahiste bir açıklama, bir düzeltme gelmedi. Madem Brüksel’e gittin, en azından bunun için bir özür lisana. Sayın Özel bu erdemi göstermediği üzere; yoldaşlarına Türkiye Cumhurbaşkanını yuhalatarak çok daha büyük bir skandala imza attı. Nitekim çok yazık. Onlar Brüksel’de laf üretirken biz Anadolu’da eser üretiyoruz. İşte o sıra ben Rize’deydim, öbür tarafta Trabzon’da açılışlar gerçekleştiriyordum. Bu hafta sonu 4 gün oraları dolaştık. Rize’mizin derelerini dolaştım, bütün o yerleri gözden geçirdik ve bakan arkadaşlarımla, oraların tadını aldık. Ülkemizi daima dolaşarak inşallah halkımızla bütünleşmeye devam edeceğiz.

‘Belediyeler direkt millete hizmet etmenin birinci adımıdır.’

Bazı belediyelerdeki yolsuzlukların ortaya çıkmasıyla yetki tartışmaları ziyadesiyle gündemde. Milletin paralarının heba edilmesini önlemek gayesiyle bir düzenleme yapılacağı hazırlığı konuşuluyor. Hangi kademede, bu mevzuda ne söylemek istersiniz?

Zaten bizim maddelerimizde bu tıp yolsuzluklar, çalma, çırpma durumlarıyla ilgili gerekli düzenlemeler var. Bu noktada yargı tarafından verilmiş rastgele bir yakalama kararı vesaire olduğu anda, aslında yargımız gereğini yapar. Bu mahallî idareler kanununda da var. Bütün bunlar zati gayrimeşrudur. Bunlarla ilgili olarak da kanunların buyruğu her an yerine gelir ve biz de bunların üzerine katiyen gideriz. Zira Belediyeler direkt millete hizmet etmenin birinci adımıdır. Bu makamlar millete hizmet için vardır; rant, yolsuzluk, israf için değil.