The New York Post’ta yer alan habere nazaran, araştırmacılar “Ergen Beyin Bilişsel Gelişim (ABCD)” isimli uzun müddetli çalışma kapsamında 9 ila 11 yaşlarındaki 6 binden fazla çocuğun bilgilerini kıymetlendirdi. Çocuklar, toplumsal medya alışkanlıklarına nazaran üç kümeye ayrıldı:
- Sosyal medyayı hiç ya da çok az kullananlar,
Başlangıçta az kullanan fakat 13 yaşına geldiklerinde günde ortalama bir saatini toplumsal medyada geçirenler,
Ve bu yaşta günde üç saatten fazla vakit geçirenler.
Çalışma boyunca bu kümeler, hem başlangıçta hem de ergenliğin erken periyodunda bir dizi bilişsel teste tabi tutuldu.
Sosyal medya müddeti arttıkça puanlar düşüyor
Sonuçlara nazaran, günde yaklaşık bir saat toplumsal medya kullanan çocuklar, hiç kullanmayanlara kıyasla okuma ve hafıza testlerinde bir ila iki puan daha düşük skor aldı. Günde üç saatten fazla toplumsal medya kullananlarda ise fark beş puana kadar çıktı.
Araştırmada yer almayan Northwell Health Cohen Çocuk Tıp Merkezi Pediatrik Nöroloji Yöneticisi Dr. Sanjeev Kothare, düşük akademik performansın hem az hem de ağır toplumsal medya kullanımında görülmesinin dikkat cazibeli olduğunu belirtti. Dr. Kothare’ye göre bu durumun iki muhtemel nedeni var: “Çocuklar ya derste toplumsal medyaya girerek dikkatlerini dağıtıyorlar ya da gece geç saatlere kadar ekran başında kalıp uykusuzluk çekiyorlar.”
“Sosyal medya, televizyon izlemekten çok daha faal bir süreç”
Dr. Kothare, genel ekran kullanımının (örneğin televizyon izlemenin) daha pasif bir aktiflik olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Televizyon izlerken bir gözünüz ekranda olsa da birebir anda öbür şeylerle ilgilenebilirsiniz. Lakin toplumsal medya farklı; çocuklar burada içeriğe direkt dahil oluyor, bu da beyinlerinden daha fazla dikkat ve güç harcamasını istiyor.”
Bu durum, beynin akademik performansa odaklanmak için kâfi bilişsel kapasite ve hafıza gücü bulamamasına yol açıyor.
Uzmanlardan ebeveynlere: “Sınır koyun, alternatif aktiviteler sunun”
Dr. Kothare, toplumsal medyanın çok kullanımının yalnızca akademik başarıyı değil, çocukların ruh sıhhatini da olumsuz etkilediğini belirtti:
“Çocukların okul saatlerinde ve sonrasında, öğrenmeyi destekleyen daha yapan etkinliklerle ilgilenmesi gerekiyor.”
ABD Sıhhat Genel Direktörlüğü’nün 2023 tarihli raporu da bu uyarıyı destekliyor. Rapora nazaran ağır toplumsal medya kullanımı, duygusal reaksiyonlarla alakalı beyin bölgelerini etkileyerek dürtü denetimi, toplumsal davranışlar, hatta özgüven üzerinde olumsuz sonuçlara yol açabiliyor. Ayrıyeten, depresyon ve telaş bozukluğu riskini de artırabiliyor.
Okullarda akıllı telefon yasağı yayılıyor
Bu tasalar üzerine ABD’nin birçok eyaletinde okullar, sınıf içinde teknoloji kullanımını sınırlayan adımlar atıyor. New York, bu yıl prestijiyle K-12 seviyesindeki tüm kamu ve özel okullarda, ders zili çaldıktan sonra akıllı telefon kullanımını yasakladı. Uygulamanın akabinde öğretmenler, bu kararın “öğrenciler ve eğitim ortamı için en olumlu gelişmelerden biri” olduğunu söylüyor.
Uzmanlar, ebeveynlere de misal formda çocukların okul dışında toplumsal medya kullanımına hudut koymaları davetinde bulunuyor.
“Pozitif ödüllerle uzak durmayı teşvik edin”
Dr. Kothare, çocukların toplumsal medyadan uzaklaşması için olumlu pekiştirme tekniklerinin işe yaradığını vurguladı:
“Hafta sonu sinema izleme, ekstra spor vakti tanıma ya da sevdikleri bir yemeği hazırlama üzere ödüllerle çocukları motive etmek mümkün. Bu tıp müspet yaklaşımlar, toplumsal medya kullanımını azaltmanın en tesirli yollarından biri olabilir.”
Uzmanlara nazaran, dijital dünyayla sağlıklı bir istikrar kurmak, sadece bugünün değil, geleceğin de en büyük ebeveynlik sınavı olacak.
