Çağdaş çağın sessiz salgını ‘Anksiyete’: Türkiye’de her 5 gençten 2’sinde anksiyete tespit ediliyor
Uzman Klinik Psikolog İrem Beril Şen, günümüzün süratle değişen toplumsal ve ekonomik dinamiklerinin, insan ruhunu daha evvel hiç olmadığı kadar yorduğuna dikkat çekti. Birçok kişinin farkında olmadan çağdaş çağın getirdiği bu “sessiz salgın” olan anksiyete ile çaba ettiğini belirten Şen, derdin aslında bir düşman değil, bir sinyal sistemi olduğunu söz etti.
Türkiye’de her 5 gençten 2’sinde anksiyete tespit ediliyor
Kaygı hissinin daima hale gelmesiyle ortaya çıkan anksiyete bozukluğunun, bireyin hayat kalitesini önemli biçimde düşürdüğünü vurgulayan Uzman Psikolog Şen, çarpıcı istatistikleri şöyle paylaştı:
“Türkiye Klinikleri tarafından yürütülen bir çalışmaya nazaran, 18-24 yaş ortası gençlerin yüzde 48,4’ünde orta ya da şiddetli seviyede anksiyete tespit edildi. Bu oranın, bilhassa pandemi sonrası süreçte daha da arttığı bildirildi. Genel epidemiyolojik çalışmalarda ise, Türkiye’de toplumunun yaklaşık yüzde 17’sinin ruh sıhhatiyle ilgili sorun yaşadığı ve anksiyetenin bu meseleler ortasında birinci sıralarda yer aldığı belirtildi.”
Küresel artış alarm veriyor: Dünya nüfusunun 8’de 1’i risk altında
Uzman Psikolog Şen, artışın sadece Türkiye’ye mahsus olmadığını, global bir sorun haline geldiğini bilimsel bilgilerle ortaya koydu:
“Dünya Sıhhat Örgütü (WHO, 2023) bilgilerine nazaran, dünya genelinde yaklaşık 301 milyon kişi anksiyete bozukluğu yaşıyor. Pandemi sonrası periyotta bu oranda yüzde 25 artış gözlemlendi.
Harvard Üniversitesi’nin (2022) araştırmasına nazaran, dünya nüfusunun yaklaşık her 8 yetişkininden 1’i, hayatı boyunca en az bir defa klinik seviyede anksiyete deneyim ediyor.”
Anksiyeteyi tetikleyen esas faktörler
Anksiyetenin ortaya çıkışında birçok etkenin rol oynadığını söz eden Şen, en kıymetli nedenleri şöyle sıraladı:
“Yoğun çalışma kuralları ve muvaffakiyet baskısı,
Ekonomik ıstıraplar ve belirsizlik hissi,
Dijital dünya ve toplumsal medya: Daima karşılaştırma hissi ve görünür olma baskısının bilhassa gençlerde ‘geleceğe dair endişeler’ ve ‘yetersizlik hislerini’ çoğalttığı belirtildi.”
Fiziksel belirtilere dikkat edilmeli
Anksiyetenin yalnızca zihinsel değil, tıpkı vakitte fizikî belirtilerle de kendini gösterdiğini belirten Şen, “Kalp çarpıntısı, titreme, mide rahatsızlıkları, nefes almakta zorluk, terleme ve uyku sorunları üzere belirtiler uzun müddet devam ettiğinde, kişinin fonksiyonelliği önemli ölçüde ziyan görebilir” ihtarında bulundu.
Bilişsel davranışçı terapi en tesirli yöntem
Tedavi konusunda en tesirli yaklaşımın Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) olduğunu belirten Şen, çevrim içi BDT uygulamasıyla anksiyete puanı 17’den 7’ye düşen olgu çalışmalarının bulunduğunu aktardı.
Uzman Psikolog İrem Beril Şen, profesyonel takviyenin yanı sıra hayat usulü değişikliklerinin de kıymetine değinerek şu tavsiyelerde bulundu:
- “Düzenli fizikî aktivite, istikrarlı beslenme, kâfi uyku, kafein üzere uyarıcıları azaltmak, nefes idmanları ve mindfulness uygulamaları dert belirtilerini hafifletmekte değerli rol oynar.”
“Sadece stres” diyerek göz arkası etmeyin
Şen, anksiyetenin yalnızca kişisel bir sorun değil, toplumsal bir sorun olduğunu vurgulayarak son olarak şunları ekledi:
“İş yerlerinde ve eğitim kurumlarında ruh sıhhati merkezlerinin yaygınlaşması, dijital farkındalık eğitimlerine ehemmiyet verilmesi ve ruhsal dayanak hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması gerekiyor. Anksiyete çağımızın en yaygın lakin en az konuşulan meselelerinden biridir. Onu ‘sadece stres’ diyerek göz arkası etmemek, erken farkındalıkla yönetmeyi öğrenmek, hayatın denetimini yine elimize almamızı sağlayacaktır.”
