Avrupa’da evsizlerle çalışan kuruluşların çatı örgütü FEANTSA’nın Yönetici Yardımcısı Owen, 10 Ekim Dünya Evsizler Günü vesilesiyle değerlendirmelerde bulundu.
Owen, Avrupa genelinde evsizliğin giderek derinleştiğini ve bilhassa büyük kentlerde, krizin boyutlarının alarm verdiğini söyledi.
Son bilgilere nazaran Avrupa’da her gece en az 1 milyon 270 binden fazla kişinin sokakta ya da evsizler için konaklama yerlerinde kaldığını kaydeden Owen, bunun sırf görünür evsizliğe odaklı, “muhafazakar” bir varsayım olduğunu lisana getirdi.
NÜFUSUN YÜZDE 5’İ EVSİZ
Owen, Avrupa seviyesinde elde ettikleri yeni istatistiklerin evsizliğin kapsamını genişlettiğini tabir ederek “Artık yalnızca sokakta uyuyanları yahut barınaklarda kalanları değil, birebir vakitte gidecek öteki yeri olmadığı için ailesi yahut arkadaşlarıyla kalan bireyleri de bu tanıma dahil ediyoruz. Bu da AB nüfusunun neredeyse yüzde 5’inin hayatı boyunca bir tıp evsizlik yaşadığı manasına geliyor.” diye konuştu.
Bu oranların evsizliğin sanıldığından çok daha yaygın bir toplumsal sorun olduğunu gösterdiğini vurgulayan Owen, Avrupa’nın birçok kentinde durumun kötüleştiğini, Brüksel’in ise en çarpıcı örneklerden biri olduğunu anlattı.
KONUT MALİYETLERİ ARTTI
Owen, “Brüksel’deki evsiz nüfusun birinci sayımı sanırım 2008’de yapılmıştı, o devir yaklaşık 1700 kişi vardı. Artık ise 10 bine yaklaştı.” dedi.
Artışın birkaç nedeni olduğuna dikkati çeken Owen, “Bunlardan biri kentteki konut maliyetlerinin süratle artması. Oburu ise göç siyasetindeki değişiklikler. Belçika federal hükümetinin artık çok sayıda sığınmacıya kabul şartları sağlamaması, onları direkt evsizliğe itiyor.” değerlendirmesini yaptı.
ALMANYA’DA 530 BİN EVSİZ VAR
Owen, Almanya’nın yaklaşık 530 bin bireyle Avrupa’daki en yüksek evsiz nüfusa sahip ülke pozisyonunda olduğunu bildirdi.
Bunun nedeninin Almanya’nın hem çok âlâ bir sayım sistemi kurmuş olması hem de evsizlik tarifini hayli geniş tutması olduğuna değinen Owen, şunları aktardı.
“İlginçtir ki, Kıbrıs (Güney Kıbrıs Rum Yönetimi) evsiz nüfusu olmadığını argüman eden tek AB üyesi. Fakat AB’nin anketinde insanlara, ‘Hiç halka açık bir yerde uyumak zorunda kaldınız mı?’ ya da ‘Gidecek öbür yeriniz olmadığı için ailenizin yahut arkadaşlarınızın yanında kaldınız mı?’ üzere sorular yöneltiliyor. Kıbrıs’ta nüfusun yüzde 11’i bu durumları deneyimlediğini söylüyor. Hasebiyle durumun farklı olduğu ortaya çıktı.”
DÜŞÜK GELİRLİLER İÇİN UYGUN KONUTLAR İNŞA EDİLMESİ GEREKİYOR
Owen, tahlil tekliflerinin başında konut piyasasını düzenlemek ve toplumsal konutları artırmanın geldiğini vurguladı.
Düşük gelirli kısımların barınma krizinden en fazla etkilendiğine işaret eden Owen, “Çok düşük gelirli beşerler için konutu daha uygun fiyatlı hale getirmemiz gerekiyor. Bunun için konut piyasasının düzenlenmesi, toplumsal konutların inşa edilmesi ve hanelere gelir dayanağı sağlanması gerek.” sözlerini kullandı.
Owen, Avrupa’da evsizliğe tahlil arayışlarında öne çıkan modellerden biri olan “Önce Konut” (Housing First) yaklaşımını şöyle anlattı:
“Bu model evsizlikle gayrette bir ihtilal niteliğinde. Temel fikir çok kolay: Evsizseniz öbür sıkıntılarınız da olabilir ancak en acil gereksiniminiz bir meskendir. Hasebiyle herkes üzere kira mukaveleniz olan bir konuta mümkün olan en kısa müddette erişebilmeniz gerekir. Geri kalan tüm toplumsal takviyeler, meskende kaldığınız mühlet boyunca sağlanır.”
FİNLANDİYA MODELİ
Owen, Finlandiya’nın bu modeli 20 yıldır kapsamlı biçimde uyguladığını belirterek “1980’lerde 20 bin civarında olan evsiz sayısı bugün yaklaşık 3 bine düşürüldü. Bu gerçek bir muvaffakiyet öyküsüydü.” dedi.
Ancak son periyottaki toplumsal yardım kesintilerinin bu başarıyı tehdit ettiğini söz eden Owen, “Finlandiya evsizliğe karşı uğraşta bir referans noktasıydı. Ama şu anda siyasetteki değişiklikler nedeniyle evsizlik oranlarının yine arttığını görüyoruz. Bu da raporumuzdaki en üzücü bulgulardan biri.” diye konuştu.
