Brent petrol, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hindistan’a uyguladığı ek gümrük vergilerinin yarattığı telaşlar ve ABD’de yaz seyahat periyodunun sona ermesiyle talebin zayıflayacağı beklentileriyle üç aylık yükseliş trendini kırarak ağustosta 4 dolardan fazla bedel kaybetti.
Trump’ın Avrupa Birliği’ne yönelik karşılıklı gümrük tarifeleri için son tarihi uzatma kararı almasının akabinde global güç talebine ait görünüm güçlendi. Bu gelişmeyle Brent petrol mayısta bir evvelki aya nazaran yüzde 2,6 artışla ayı 62,60 dolardan kapattı.
Haziranda Trump’ın Çin ile ticaret muahedesine vardıklarını duyurması, dünyanın en büyük petrol tüketicisi ve ithalatçısı olan iki ülkenin talebini artırarak fiyatlar üzerinde üst taraflı baskı oluşturdu. Böylelikle Brent petrol ayı yüzde 6,2 artışla 66,46 dolardan tamamladı.
Küresel ticaret mutabakatlarına yönelik iyimserliğin ekonomik faaliyetleri canlandıracağı ve bunun petrol talebine de olumlu yansıyacağı beklentileri, temmuzda fiyatların yükselişini destekledi. Washington idaresinin, İran ve Rusya’dan petrol taşındığı gerekçesiyle yeni yaptırımlar açıklaması, arz daralması tasalarını artırarak Brent petrolün temmuz ayını yüzde 7,9 artışla 71,71 dolardan kapatmasına yol açtı.
Ancak ABD’nin Hindistan’dan gelen mallara uyguladığı gümrük vergilerini yüzde 50’ye yükseltmesi ve ABD’de yaz seyahat döneminin bitişiyle talebin zayıflayacağı beklentileri, üç aylık yükseliş trendini ağustosta bilakis çevirdi.
Brent petrol, ağustosu yüzde 6 bedel kaybıyla 67,37 dolardan tamamladı. Böylelikle Brent petrolün varil fiyatı, temmuza kıyasla yaklaşık 4,34 dolar gerilemiş oldu.
Washington Arap Körfez Ülkeleri Enstitüsü Konuk Öğretim Üyesi Kate Dourian, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, yılın son çeyreğine yaklaşılırken arz fazlası beklentisinin petrol fiyatları üzerinde aşağı istikametli baskı oluşturduğunu söyledi.
Dourian, petrol üreticilerinden oluşan OPEC+ kümesinin üretim artışlarına karşın fiyatların nispeten istikrarlı seyrettiğini belirterek, “Yılın son aylarında arz fazlası oluşması halinde fiyatlarda zayıflama görülebilir. Bununla birlikte, ilerleyen devirde piyasayı istikrarda tutacak kadar güçlü bir talebin olup olmayacağı fiyatları belirleyecek.” diye konuştu.
İran’a yönelik yaptırımların tekrar devreye girmesi yahut Washington’un Rusya’nın güç bölümüne daha sert yaptırımlar uygulaması halinde piyasa istikrarlarının değişebileceğine işaret eden Dourian, yıl boyunca fiyat oynaklığını artıran jeopolitik ve ticari belirsizliklerin de tesirini sürdürdüğünü tabir etti.
Uluslararası bilgi şirketi Primary Vision Network Güç ve İktisat Analisti Osama Rizvi de ilerleyen aylarda sırf ham petrol piyasasında değil, eser tarafında da arz fazlasının oluşabileceğini aktardı.
Rizvi, global rafineri faaliyetlerinin çok yüksek düzeylerde olduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:
“Ancak bunun kâfi talep ile karşılanmaması, ki bu epey muhtemel, stokların artmasına yol açacak. Avrupa’da elektrik üretimi nedeniyle artan dizel talebi fiyatlara bir ölçü takviye sağlayabilir. Lakin temel belirleyici öge Çin’in stok iştahı olacak. İlerleyen periyotta fiyatların dar bir bantta seyretmesini bekliyorum, 70 dolar yerine 50 dolara yanlışsız gerileme ihtimali daha yüksek görünüyor.”
