Uzmanlara nazaran şu anda her gün 1 ila 2 Starlink uydusu denetimli yahut denetimsiz halde Dünya’ya düşüyor.
8 BİNİN ÜZERİNDE UYDU FIRLATILDI
SpaceX, 2019’dan bu yana yine kullanılabilir roketleriyle 8 binden fazla Starlink uydusunu yörüngeye yerleştirdi. Sırf 2025 yılı içinde 2 binden fazla yeni uydu fırlatıldı.
- Ancak SpaceX bu yarışta yalnız değil: Amazon, kendi internet ağı Project Kuiper için 3 bin 200 uydu planlıyor.
- Smithsonian Gözlemevi’nden astrofizikçi Jonathan McDowell, “Her gün 1 ila 2 Starlink uydusu atmosfere giriyor ve bu sayı süratle artıyor,”diyerek uyarıyor.
- McDowell’e nazaran birkaç yıl içinde dünya yörüngesinde 30 binden fazla düşük irtifa uydusu olacak. Çin’in ise 20 bin uydu fırlatma gayesi var.
BEŞ YILDA YOK OLUYORLAR LAKİN…
Starlink uydularının ortalama ömrü beş yıl. Vazife müddeti dolan uydular denetimli halde atmosfere sokuluyor ve yanarak yok oluyor. Lakin bilim insanları, bu süreçte ortaya çıkan metal kalıntıları ve kimyasalların üst atmosferde kalıcı kirliliğe yol açabileceğinden kaygılı.
Bazı araştırmalara nazaran, bu kalıntılar ozon katmanında zincirleme bir bozulma süreci başlatabilir. McDowell bu mevzuda,
“Yanıtlar ‘önemsiz’ ile ‘artık çok geç’ ortasında değişiyor. Lakin belirsizlik o kadar büyük ki, tahminen de üst atmosferi çoktan etkilemeye başladık,” ifadelerini kullanıyor.
ÇARPIŞMA VE DÜŞME RİSKİ
ABD Federal Havacılık İdaresi’nin (FAA) 2023 tarihli raporu, 2035 yılına kadar her yıl 28 bin Starlink kesiminin atmosfere tekrar gireceğini öngörüyor. Rapora nazaran bu durum, yeryüzünde bir insanın uzay çöpü nedeniyle ölme mümkünlüğünü yüzde 61’e kadar çıkarabilir — geçmişte “olasılıksız” denilen bir riskin artık gerçek olabileceğini gösteriyor.
“KESSLER SENDROMU” TEHLİKESİ
McDowell’in en büyük tasası ise “Kessler Sendromu”: Yörüngedeki birkaç çarpışmanın yeni enkazlar üretip daha fazla çarpışmaya yol açtığı zincirleme bir felaket senaryosu. Bu durum gerçekleşirse, insanlığın uzaya çıkışı onlarca hatta yüzlerce yıl durabilir.
GÜNEŞ FIRTINALARI DA TEHDİT
Bilim insanları, güçlü bir güneş fırtınasının bir anda yüzlerce uydunun denetimini kaybettirebileceği konusunda da uyarıyor. “Güneş maksimumu” periyotlarında atmosferik sürtünme arttığı için, daha fazla Starlink uydusunun denetimsiz halde düşmeye başladığı gözlemleniyor.
Uzmanlara nazaran artık bu tehlikeyi görmezden gelmek mümkün değil. McDowell’ın sözüyle,
“Uzay çöplüğü, yavaş ancak kaçınılmaz bir kriz haline geliyor. Artık tedbir alınmazsa, gökyüzünü bile kaybedebiliriz.”
