Beyin tümörlerinde en kıymetli risk faktörü radyasyon: İşte beyin tümörü belirti, teşhis ve tedavi metotları

Medical Park Bahçelievler Hastanesi Beyin ve Hudut Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Abuzer Güngör, beyin tümörü hakkında açıklamalarda bulundu. Beyin tümörünün tarifini yapan Prof. Dr. Güngör, “Beyin tümörü, denetimsiz bir halde büyüyen ve çoğalan hücrelerin oluşturduğu olağandışı bir doku kitlesidir. Olağanda hücrelerin büyümesini durduran hücresel sistemler hasar görüp çalışmadığında tümör oluşur ve vakitle büyüyebilir. Bu tümörler düzgün huylu (benign) ya da makûs huylu (malign) olabilir. Güzel huylu tümörler çoklukla daha yavaş büyür ve etraf dokulara çok da yayılma eğilimi göstermezken, makûs huylu tümörler süratli ilerler, etraf dokulara ve bazen uzak bölgelere yayılabilir” diye konuştu.

Toplumda beyin tümörünün görülme sıklığından bahseden Prof. Dr. Güngör, “Beyin tümörleri toplumda ender görülür. Her yıl yaklaşık 100 bin şahısta 25-30 yeni olguya rastlanır. Her yaşta ortaya çıkabilse de, en çok ileri yaşlarda teşhis konur. Çocuklarda da görülebilir, fakat bu periyotta farklı tümör tipleri ön plandadır” dedi.

Prof. Dr. Güngör, beyin tümörlerinin birçoklarının ailede emsal hastalık olmadan geliştiğini; genetik yatkınlığın ender olaylarda değerli olduğunu, en bilinen risk faktörünün bilhassa çocuklukta baş bölgesine alınan radyasyon olduğunu söyledi. Prof. Dr. Güngör, cep telefonu yahut kimyasallar üzere öteki faktörlerin tesirinin kesin olarak kanıtlanmadığını ve bir beşerde tümör oluşma riskinin genetik, sıhhat geçmişi ve çevresel tesirlerin birleşimiyle belirlendiğini lisana getirdi. Prof. Dr. Güngör, MR görüntüleme formülünün ise radyasyon açısından bir sıhhat riski taşımadığının altını çizdi.

Belirtilerden bahseden Prof. Dr. Güngör, şu bilgileri paylaştı:

“Beyin tümörleri çok farklı belirtilerle kendini gösterebilir. En sık karşılaşılan şikâyetler ortasında baş ağrısı, nöbet, konuşma yahut düşünme zahmeti, kişilik ve davranış değişiklikleri, bedenin bir tarafında uyuşma ya da güçsüzlük, istikrar kaybı ve baş dönmesi, görme yahut işitme sıkıntıları, hafıza kaybı, açıklanamayan mide bulantısı, kusma ve yorgunluk sayılabilir. Bilhassa yeni başlayan ve giderek şiddetlenen baş ağrıları, nöbet, ani görme ya da konuşma bozuklukları üzere bulgular dikkate alınmalı ve vakit kaybetmeden bir uzman tarafından değerlendirilmelidir.”

Tanı konma süreci hakkında bilgi veren Prof. Dr. Güngör, “Öncelikle görüntülemede MR tercih edilir. MR ile tümörün yeri, boyutu ve etraf dokularla münasebeti detaylı görülebilir. Bilgisayarlı tomografi (BT) de bilhassa acil durumlarda yahut kemik yapılarla alakalı tümörlerin değerlendirilmesinde kullanılabilir. Kesin teşhis ise birçok vakit tümör dokusundan alınacak biyopsi ile konur. Beyin tümörlerinde erken teşhis, hastalığın gidişatını ve hastanın ömür kalitesini büyük ölçüde değiştirebilir. Tümör şimdi küçükken ve etraf dokulara yayılmadan teşhis konduğunda, cerrahiyle büsbütün çıkarılma bahtı artar. Böylelikle hastalığın denetim altına alınarak hastanın daha uzun ve kaliteli bir hayat sürmesi mümkün olur” sözlerini kullandı.

Beyin tümörlerinin tedavisinin, tümörün çeşidi, yeri ve hastanın genel durumuna nazaran belirlendiğini söyleyen Prof. Dr. Güngör “İyi huylu tümörlerde çoklukla cerrahi ile çıkarma hedeflenir; şayet tümörün çıkarılması mümkün değilse de gayeye odaklanmış ışın tedavileri (Gamma Knife, CyberKnife) uygulanabilmektedir. Berbat huylu tümörlerde ise cerrahiye ek olarak radyoterapi, kemoterapi, immünoterapi ve elektriksel alan tedavileri (TTFields) kullanılabilir. Kimi merkezlerde yeni çıkan tedavi seçeneklerinden lazer ablasyon yahut amaca yönelik ilaçlar da denenmektedir. Her beyin tümöründe cerrahi tedavi her vakit birinci seçenek değildir; küçük ve âlâ huylu tümörler radyolojik görüntülemelerle yalnızca sistemli aralıklarla takip edilebilir. Ameliyat olmasının hasta açısından çok riskli olduğu ya da tümörün çıkarılamadığı durumlarda ise radyoterapi, kemoterapi, gayeye yönelik ilaçlar yahut gayeye odaklanmış radyocerrahi üzere tedavi sistemleri seçenekleri de mevcuttur. Son yıllarda elektriksel alan tedavileri ve lazer ablasyon üzere teknikler de cerrahiye uygun ya da tümör kalıntısı olan hastalarda alternatif sunmaktadır. Günümüzde tedavi her hasta özelinde kıymetlendirilerek cerrahi, radyoterapi ve kemoterapi üzere yolların biri yahut kombinasyonu ile planlanmaktadır” diye konuştu.

Yapay zeka ve robotik cerrahinin, beyin tümörlerinin tedavisinde giderek daha fazla kullanıldığının altını çizen Prof. Dr. Güngör, şöyle konuştu:

“Yapay zekâ dayanaklı görüntüleme ve tahlil sistemleri, tümörün sonlarını daha net belirlemeye yardımcı olarak cerrahların daha hassas ve inançlı operasyon yapmasını sağlar. Robotik cerrahi teknolojileri ise bilhassa güç ulaşılan bölgelerde cerrahın elini destekleyerek ameliyatların daha kısa müddette, daha az yanılgı ile ve sağlıklı dokulara ziyan vermeden yapılmasına katkıda bulunur. Bu sayede hem tümörün daha aktif çıkarılması hem de hastaların ömür kalitesinin korunması mümkün olabilmektedir.”

Beyin tümörlerinin tedavisi sonrası hayat kalitesinin değişebileceğini aktaran Prof. Dr. Güngör “Tümörün cinsine, yerine, uygulanan tedavi tekniklerine ve hastanın genel sıhhat durumuna bağlı olarak tedavi sonrası ömür kalitesi de değişir. Güzel huylu ve büsbütün çıkarılabilen tümörlerde hastalar ekseriyetle kısa müddette günlük hayatlarına dönebilirken, makus huylu tümörlerde tedavi süreci daha uzun ve zorlayıcı olabilir. Radyoterapi ve kemoterapi yorgunluk, hafıza ve konsantrasyon zahmeti üzere yan tesirler bırakabilir. Güzelleşme mühleti bireyden bireye değişir. Cerrahi sonrası birkaç hafta içinde toparlanma görülebilse de, tam ahengin sağlanması aylar alabilir” dedi.

Beyin tümörlerinden büsbütün korunmayı sağlayacak kesin bir yol olmadığını kaydeden Prof. Dr. Güngör “Ancak kollayıcı hekimlik kapsamında genel sıhhati destekleyen kimi önlemler ve tertipli denetimlerle riskler azaltılabilir. Radyasyondan kaçınmak, kimyasal ve ağır metal maruziyetine karşı korunmak, sağlıklı ve istikrarlı beslenmek, tertipli idman yapmak, sigara ve alkol üzere risk faktörlerinden uzak durmak alınabilecek birtakım önlemlerdir” dedi.