Anadolu Ajansı’nın Editör Masası programına konuk olan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, gazetecilerin sorularını yanıtlıyor. Bakan Tekin, açıklamalarında şu tabirlere yer verdi:
1 Eylül itibariyle, 2025-26 eğitim öğretim yılı başladı. Bu hafta içinde temel eğitime birinci kere başlayacak olan çocuklarımız ile bütün arkadaşlarımız okullarında. Çocuklarımız ahenk haftası aktifliği yaparken öğretmenlerimiz de seminer haftasında. Bu yıl okula başlayacak olan çocuklarımızın velilerine güzel olsun diyorum. Bütün öğretmenlerimiz çocuklarımıza kendi çocuğu üzere bakan fedakarca çalışmakta.
Başladığımız yıldan itibaren her yaz aylarında bir dizi yenilik ile başlatıyoruz okulları. Bu yılki genelgemizde 56 tane konu var. Yönetimci ve öğretmenlerimiz ile paylaştık. 56 yeniliği nereden çıkardınız diyorlar. Kimileri düzgünleştirme bunların. Pazartesi itibariyle ben ve bakan yardımcılarımız Anadolu’yu dolaşacağız. Öğretmen arkadaşlarımız ile veliler ile sohbet ediyoruz. Bu yılki genelgede neleri yaptık yapıyoruz sorularının yanıtını alıyoruz. Öğretmen arkadaşlarımız da sorunları iletiyor ve bunları yıl içinde biriktirip bunları paylaşıyoruz. Bu yıl 56 genelge ile başlıyoruz.
Geçtiğimiz pazartesi online toplantı ile öğretmenlerimiz ile yenilikleri paylaştık. Bunlardan biri eğitim öğretimin ana temalarından biri. Aile yılı ilan edilmesi nedeniyle öğretmenlerimizden aile temalı etkinliklere yoğunlaşmalarını istiyoruz. İkincisi de bu yaz ormanlarımız yandı, geçtiğimiz yıllara oranla daha yüksek sayıda orman yangını oldu. Bu manada farkındalık için tarım Bakanlığı ile çocuklarımız için bir dizi uygulama kararı aldık.
“Çocuklarımız yeni bir fidan birinci dersimiz Yeşil Vatan” mottosu ile yeni eğitim öğretimimize başlıyoruz. Mavi Vatan geçen yıl eleştirilmişti, işin tuhafı Yunanistan da muhalefet de eleştirdi.
Serbest kıyafete geçiş düzenlemesinin yapıldığı devirde öğretmenlerimizin bile kıyafet serbestisi yoktu; inancı gereği başörtüsünü takmak istediğinde bu yasaktı. O periyot şartlarında bu düzenleme yapıldı ve öğrenci öğretmenler için uygulama başlatıldı. Bu o devrin şartlarında gerekliydi. Özgürlükçü bir bakış açısı ile gerekliydi. Artık ise hür kıyafetten kaynaklanan sıkıntılar ortaya çıktı. Biri pedagojik sorunlar. Okul kimliği oluşmamasından tutun öğrenciler ortasındaki ayrımcılığa kadar…
İkinci boyutu da veliler üzerinde oluşturduğu yük. Bu da beraberinde öteki meseleler getiriyordu. Veliler okul kıyafetinin aile bütçesine yük teşkil ettiğini söylüyordu. Öğretmenlerimizle yaptığımız toplantılarda bu problemlerden bahsedildi ve bu bahiste düzenlemeye gittik.
Üçüncü boyutu da şu; velilerimiz okulun tanımladığı üniformaları satın alırken makus örneklerle karşılaşabiliyordu. Okul yönetimi rastgele bir konfeksiyon mağazasına yönlendiriyor, ortalarında öbür türlü münasebet var üzere şaibe ve tenkitler ortaya çıkmıştı. Bu aksilikleri ortadan kaldıralım diye bir düzenleme yaptık. İdarecilerimiz okulun kıyafetinin tanımlamasını yapacak. Rastgele bir marka ya da alışveriş sitesini tanımlamadan, okul kıyafeti ile ilgili bu türlü bir tanımlama yaparak veli bunu nereden istiyorsa alsın. Mümkün olduğunca kendi şartlarında alsın, kimse zan altında kalmadan çocuklarını eğitim öğretime hazırlamış olsun istedik. Birtakım yerlerde esnaf okul kıyafeti üzerine arma işleyerek olağan fiyat üstünde sattığını duyduk. Bunun da olmamasını istiyoruz.
Bir veli çocuğunu okula kaydettiğinde kıyafetler daima değişmesin, velinin aldığı kıyafetle 4 yıl boyunca devam etsin diye bu türlü bir karar aldık. Olumlu dönüşler var. İyi uğurlu olsun.
Lisede gençlerimizin kaydını yaptırırken adresine dayalı olarak bir yerleştiriliyor. İmtihan ile yerleşiyorsa aslında kaydı yapılıyor. Ortaokul ve ilkokul öğrencileri de sokak sokak adresine nazaran eşleştiriyoruz. Biz bütün öğrencilerimizi otomatik olarak kaydını yapıyoruz. Bir veli benim çocuğumun kaydı için bizde fiyat istiyorlar diyorsa burada bir eksiklik, yanlış anlaşılma var. Her okula kimin kayıt yaptıracağı muhakkak. Kimse benden kayıt parası istiyorlar diyemez. Bu durumdan biri veliden kaynaklanıyor, veli bizim tanımladığımız okula değil öbür okula kaydettirmek istiyor; hakkınız yok, hesaplamalar yapıyoruz. Hakkı olmadan bir yere kayıt yaptırmak istiyor ve orada benden para istediler diyor. Bu büsbütün hukuka karşıt gayrinizami durum. Buna müsaade etmiyoruz, okul idaresinin de yetkisi yok. Hiçbir çocuğu kayıt yaptırmamış biçimde bırakmıyoruz.
Bazı okullarımızda çocuklarımıza ekstra imkan sunulması isteniyor. Okul aile birliği de şu hizmeti sunacağız ve şu bağışı alacağız diyor. Bunu okul değil okul aile birliği oluyor. Bu türlü bir zorlamaya kimsenin kimseye yapma hakkı yok. Bunu okul aile birlikleri yapıyor. Bunu yasaklayamayız, pürüz de olamayız. Biz velilerden mecburî bağış almalarını istemiyoruz. Bu türlü bir durum olursa gerekli olduğunda inceleme ve kontrol süreci de başlatıyoruz. Zarurî bağış diye bir şey yok biz esasen çocuklarımızın kaydını yapıyoruz.
Resmi ve özel okullarla ilgili bakanlığımızın tek başına yetki kullanabildiği alanlar var. Biz fiyatsız kitap dağıtıyoruz, kıyafetlerle ilgili karar alıyoruz. Yardımcı kitap aldırmalarını yasak kıldık. Bu okullar hizmet verirken hizmetlerini de denetleme yetkimiz var. Okullarda sunulan hizmetler, yani eğitim, yemek, kırtasiye ve kıyafet hizmeti.. Bunları enflasyon oranında artırabileceklerini yönetmelik ile düzenliyoruz. Biz bu özel okullarının hizmetleri sunuş fiyatlarını denetliyoruz. Biz bu alışverişleri elektronik ortamda kayda alınırsa denetleyebiliriz. Resmi olarak görebilirsek fiyat artışını görebilir ve denetleriz. Elden ödeme olursa bunu bilemeyiz. Özel okullarla alakaya giren velilerimiz bu hizmet bedellerini resmi ortamlarda yapsınlar ki biz de takip edelim. Sorumluluğumuzda olmayan mevzu başlıklarından biri de servis. Muhalif belediye hudutlarında servis hizmetleri enflasyon üzerinde artırım yapıldı Onun da kontrolü bizdeymiş üzere bir algı yayıyorlar. Bunu da düzeltmemiz lazım. Bu yetki büyükşehir belediyelerinde.
Modern bir dünyada yaşıyoruz. Biz kendi üzerimize düşen kısımlarla ilgileniyoruz. Biz fiyat konusunu farklı servislerin niteliği konusunda İçişleri ve Ulaştırma bakanlıklarımız ile üç bakanlık olarak ortaklaşa takip ediyoruz. Bir de bu servis hizmetlerini sunan vatandaşlarımız var. Modifiyeleri açısından bu kademeli geçişe mevzu edilmişti lakin kamera her araçta mecburî şu an.
4+4+4 uygulaması 2011’de hayata geçirildi. Vatandaşımız neden artık değişiklik yapılıyor diye sorabilir. Neden getirildi bu uygulama, bunu anımsayalım. 28 Şubat’ta meslek lisesi ve imam hatip okullarının önünü kesmek için 8 yıllık zarurî eğitim uygulamasına geçilmişti. Bu bir dayatmadır, antidemokratik uygulamadır. Çocuğunu imam hatip ya da meslek lisesine göndermek isteyen veliye ‘yasaklıyorum kardeşim’ demektir. Bu antidemokratik uygulamayı ortadan kaldırmak için 8 yılı 4+4 biçiminde ikiye böldük. Gerçek bir önlemdi. Türkiye’de okullaşma oranı çok düşüktü. 2002 sonrası o güne kadarki dersliklerin tamamından daha fazla derslik yapıldığı için, daha fazla öğretmen alımı yapıldığı için Türkiye memleketler arası ortalamaların üstüne çıktı. Çocuklarımız OECD ortalaması üzerinde bir imkana sahip. Yasakçı uygulamaları ortadan kaldırdıktan sonra artık farklı bir mevzuyu tartışmamız lazım. 12 yıllık zarurî eğitim farklı toplumsal kısımlarda farklı hallerde eleştiriliyor. Kamuoyundan yönelen tenkitleri ortadan kaldırmak için iyileştirmeler yapmalıyız. Bu parametreler ışığında 12 yıllık mecburî eğitimi ele almıştık. Büyük oranda 12 yıllık zarurî eğitimin mühletinin azalması tarafında bir kamuoyu oluştu. 12 yıllık mecburî eğitimin azaltılmasının gerçek olacağına yönelik bir kamuoyu oluştu. Hükümet olarak bir karar almak durumundayız. O kararı aldığımızda paylaşacağız.
Şu an sistemde öğretmen arkadaşlarımızın yüzde 81’i AK Parti iktidarı periyodunda atandı. Öğretmen ihtiyacı minimize edildi. Öğretmen başına düşen öğrenci sayısında memleketler arası göstergelerin örnek gösterdiği ülkelerden biriyiz. Bu muvaffakiyetin beraberinde getireceği bir şey olması lazım. Artık 40 bin 50 bin atamalar mümkün değil. Eski sayıları görmemiz mümkün değil. Umut tacirliği yapmak istemem, bundan sonraki o oranlarda öğretmen ataması yapacak bir Türkiye yok artık.
Biz öğretmen atayacağımız zaman elektronik ortamda bütün okullarımız, bu okullardaki haftalık ders saatleri ve bu ders saatleri üzerinden ne kadar öğretmene muhtaçlık olduğu yapay zeka ile tespit ediliyor. Atama yapacağımız alanları belirlerken biz branşların üzerini kapatırız, kod veririz. Bizim için bütün branşlar eşittir. Bütün branşlardaki öğretmenler pahalıdır. Kendi dönemimde hiçbir branşa olumlu ya da negatif ayrımcılık yapmadık. Bizi eleştirideler, Bu branşlardan az şu branşlardan fazla aldınız diye. Gereksinimim olmayan öğretmeni neden alayım gereksinimim olan varken. Uygunlaştırmayı misyon edinmiş bir şahısım ben. Gereksinimlerimiz büsbütün bilimsel kriterlere nazaran belirliyoruz.
Bu yık ilk defa akademiye giriş sınavı, son sefer da KPSS ile öğretmen istihdamı yaptık. 1 Ocak 2025’te maddeleşti akademilerimiz. Şu anda daha evvel bakanlık bünyesinde hizmet için enstitüsü olarak misyon yapan kurumları akademiye dönüştürdük.
YÖK bünyesinde öğretmen yetiştirme konusunda ilgili bir kurul var. Kontenjanlarla ilgili oturup konuşuyoruz. Bu yılda kontenjanların azaldığını göreceksiniz. MEB akademisini de YÖK ile koordineli yürüteceğiz. Lisans programları için YÖK uyumu da canlı.
