Diyarbakır’da düzenlenen “Adli ve İdari Yargıda Ferdi Müracaat İhlal Kararları ve İhlalin Sonuçlarının Ortadan Kaldırılması” başlıklı bölge toplantısında konuşan Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, bireysel müracaat sisteminin 13 yıllık datalarını kamuoyuyla paylaştı. Özkaya, “2012 Eylül’ünden bu yana Mahkememize 702 bin 53 ferdi müracaat yapıldı. Bunların 600 bin 14’ü karara bağlandı” dedi.
Özkaya’nın verdiği bilgilere nazaran 600 bin 14 kararın 531 bin 134’ü kabul edilemezlik, 81 bin 841’i ise hak ihlali istikametinde sonuçlandı. Bu ihlallerin 56 bin 443’ü makul müddette yargılanma hakkının ihlali, 23 bin 914’ü adil yargılanma, mülkiyet hakkı, söz özgürlüğü üzere öteki hak kümelerine ait oldu.
Mahkemenin kararlarına karşın hala 84 evrakın icra süreci tamamlanmadı. Özkaya, “Toplam müracaatların yaklaşık yüzde 76’sı kabul edilemezlikle sonuçlandı; makul müddet hariç hak ihlali oranı ise yüzde 3,4’tür” dedi.
Bireysel müracaatın yanlış algılandığına dikkat çeken Özkaya, “Anayasa Mahkemesi bir harika temyiz mercii değildir. Sırf temel hakların ihlal edilip edilmediğine bakar” diye konuştu. Yüksek mahkeme kararlarının Yargıtay ve Danıştay ile hiyerarşik değil, “anayasal iş kısmına dayalı” bir bağ içinde olduğunu vurgulayan Özkaya, kişisel müracaatların adalet odaklı, ideolojik ya da kimlik temelli ayrım yapılmadan incelendiğini belirtti.
Özkaya ayrıyeten hâkim ve savcılara seslenerek, “Kimseyi bilerek kıl kadar haksızlığa uğratmamalıyız. Ziyaya talip olmalıyız, nara değil” sözlerini kullandı.
Toplantının açılışında konuşan Yargıtay Başkanı Ömer Kerkez ise ihlal kararlarının uygulanmasının kıymetini vurguladı. Kerkez, “Anayasa Mahkemesi bir ihlal tespit ettiğinde tüm kurumların gereğini yerine getirmesi gerekir. İhlalin giderilmemesi de yeni bir hak ihlalidir” dedi.
Kerkez, kişisel müracaat sisteminin tıkanmadan sürdürülebilmesi için hem idari hem yargısal makamların sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirterek, “Hakkı ihlal edilen vatandaşın yerine kendimizi koymayı bilmeliyiz” tabirini kullandı.
Diyarbakır’da bir otelde düzenlenen programa Avrupa Kurulu yetkilileri, Yargıtay Birinci Başkanı Ömer Kerkez, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Muhsin Şentürk, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcısı Mustafa Çelenk, bölge adliye mahkemesi liderleri ve çok sayıda yargı mensubu katıldı.
Toplantının konut sahibi Diyarbakır İsimli Yargı Adalet Komisyonu Başkanı Erhan Çavuşoğlu, bireysel müracaatın Türkiye yargı sisteminde temel bir teminat olduğunu belirterek iştirakçilere teşekkür etti.
