Hamas’ın ABD Başkanı Donald Trump’ın barış planına olumlu geri dönüş yapması, 2 yıldır İsrail eliyle oluşan insani krizin sona ermesine yönelik umutları arttırırken, ateşkes için yapılan baskılar, ferdî çıkarları uğruna savaşı sürdüren Başbakan Binyamin Netanyahu’yu adeta köşeye sıkıştırdı. Trump’ın kamuoyu önünde yaptığı “ateşkesi kabul edin” davetinin akabinde Washington’un süreci süratle sonlandırmak istemesi, Netanyahu’nun hareket alanını daralttı. İsrail iç siyasetinde ateşkese karşı çıkan çok sağcı ortaklarının baskısıyla hareket eden Netanyahu, artık hem memleketler arası hem de iç kamuoyu baskısı altında. Tüm bu gelişmeler, uzun müddettir tıkanan Gazze savaşında diplomatik bir dönüm noktasına yaklaşıldığına işaret ediyor.
Hamas Siyasi Ofis Üyesi Musa Ebu Merzuk, El Cezire televizyonuna yaptığı açıklamada, Hamas’ın Trump’ın planına verdiği karşılığa ait konuştu. “Prensipte ana çizgileriyle ABD planı üzerinde anlaştık” diyen Ebu Merzuk, barış gücüyle ilgili tüm ayrıntıların açıklığa kavuşturulması gerektiğini, Hamas’ın silahlarını gelecekteki Filistin devletine devredeceğini ve bu silahların Gazze’yi yönetenlerin elinde olacağını söz etti.
Ebu Merzuk, Gazze’nin idaresinin Filistin idaresi yetkisinde bağımsız bir heyete devredilmesi konusunda ulusal bir mutabakatın bulunduğunu hatırlattı. Hamas’ın karşılığında, “Gazze’nin idaresini Filistin ulusal konsensüsü, Arap ve İslam ülkelerinin takviyesine dayanan Filistinli bir heyete devretmek için onayımızı yeniliyoruz” denişmişti. Trump’ın planına nazaran, bölgenin işleyişini denetleyecek “teknokratik ve apolitik bir Filistin komitesinin geçiş yönetimini” öngörüyor. Filistin komitesi ise ABD Başkanı Donald Trump’ın başkanlık edeceği, İngiltere Başbakanı Tony Blair’in yanı sıra da ‘daha sonra açıklanacak öteki devlet başkanları’nın yer alacağı ‘barış kurulu’nun nezareti ve kontrolü altında olacak.
Trump da akşam saatlerinde Truth Social’dan açıklamalarda bulundu. İsrail’in, rehinelerin hür bırakılması ve barış muahedesinin tamamlanmasına fırsat vermek için bombardımanı süreksiz olarak durdurmasını memnuniyetle karşıladığını söz eden Trump, “Hamas süratli hareket etmeli, yoksa tüm bahisler ortadan kalkar” kelamlarını sarf etti. “Birçok kişinin olacağını düşündüğü gecikmeye ya da Gazze’nin tekrar bir tehdit oluşturacağı rastgele bir sonuca tahammül etmeyeceğim” diyen Trump, “Hadi bunu çabuk halledelim. Herkes adil biçimde muamele görecek” sözlerini kullandı.
Trump, ABD merkezli haber sitesi Axios’a yaptığı açıklamada ise, Netanyahu’nun ateşkes planından tereddüt ettiğini belirterek, “Netanyahu’ya ‘bu senin zafer şansın’ dedim. O da bunu sorun etmedi. Etmemeli esasen, bir seçeneği yok. Benimle konuşurken bir şeyleri sorun etmemelisiniz” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı, İsrail’in Gazze’ye yönelik hücumlarına değinerek, “Netanyahu Gazze’de çok ileri gitti ve bu yüzden İsrail dünya genelinde büyük dayanak kaybetti. Artık ben de bu takviyesi geri kazandıracağım” dedi.
Amerikan Axios sitesinde Barak Ravid, X hesabından, ismini paylaşmak istemeyen İsrailli bir yetkiliye dayandırarak İsrail Başbakanı Netanyahu’nun, Hamas’ın Gazze’de ateşkes planı yanıtına ilişkin ABD Başkanı Donald Trump’ın yaptığı açıklamaya şaşırdığı aktarıldı. İsrailli yetkili, Netanyahu’nun Hamas’ın karşılığı ve Trump’ın bu karşılığa ait yaptığı açıklama ortasında geçen müddette yaptığı istişarelerde, Hamas’ın yanıtını Trump’ın planının reddi olarak değerlendirdiğini vurguladı. Buna rağmen istişarelere katılan İsrailli yetkililerin Hamas’ın karşılığını muahedeye varılmasına yol açıcı “olumlu bir tepki” olarak gördüğü ifade edildi. ABD Başkanı Trump da Hamas’ın karşılığına ait açıklamasında, “Hamas tarafından az evvel yapılan açıklamaya dayanarak onların kalıcı bir barışa hazır olduklarına inanıyorum” demişti.
Times of Israel’in haberine nazaran Hamas’ın Trump planına olumlu dönüşü sonrası Netanyahu acil toplantı kararı aldı. Toplantıya savaş kabinesi ve İsrail bakanları çağrıldı. Çok sağcı isimler olan Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bazael Smotrich toplantıya davet edilmedi.
Hamas’ın, Trump’ın planına ait açıklaması sonrası Gazze’de iki yıldır on binlerce sivili öldüren İsrail’in, Gazze’deki esirlerin hür bırakılması için planın birinci basamağını uygulamaya hazırlandığı belirtildi. Hamas’ın karşılığına işaret edilen açıklamada, “İsrail, tüm rehinelerin derhal özgür bırakılmasını öngören Trump’ın planının birinci etabını uygulamaya hazırlanıyor” tabiri kullanıldı. Birinci evreye nazaran İsrail ordusunun Gazze kentindeki kara hareketleri büsbütün askıya alınacak, Hamas’a yönelik hiçbir atak operasyonu yürütülmeyecek.
İsrail hükümetinin talimatları doğrultusunda İsrail Savunma Kuvvetleri, Gazze Şeridi’nde sadece savunma operasyonlarına geçerek, Gazze Kenti’nin denetimini ele geçirme operasyonunu durdurdu. Tıpkı vakitte, savunma yetkilileri, İsrail’in mutabakat kapsamında hür bırakmayı kabul edeceği tutuklular listesine hangi Filistinli tutukluların dahil edilebileceğini kıymetlendirmek için toplantı düzenledi.
İsrail daha evvel varılan ateşkes mutabakatlarını tekraren defa ihlal etti. Hamas bu kere varılan mutabakatın bir garantiye dayandırılması beklentisini taşıyor. Temmuz 2024’de varılan ateşkeste İsrail, Beit Lahia’da 93 kişiyi öldüren bir hava saldırısı düzenledi. 14 Ocak 2025’te yürürlüğe giren ateşkes sona erene kadar, “350’den fazla ihlal” raporlandı. Akınlar hem jet uçakları hem İHA ve dronlar hem de keskin nişancılar aracılığıyla yapıldı. Ateşkes hâlâ yürürlükteydi; lakin İsrail 18 Mart’ta “savunma odaklı operasyon” diyerek yine hücuma geçti bu hücum tıpkı vakitte o dönemki ateşkesin fiilen bozulduğu tarih olarak görülüyor. Kelam konusu taarruzları mayıs ayında Gideon Otomobilleri ismini verdiği kara işgali izledi. Lübnan’la yaşanan çatışmalarda da Kasım 2024’te ateşkese varılmasına karşı İsrail tarafından 2 binden fazla kere ihlal edildi.
İşgali durdurma açıklamasına karşın İsrail, Gazze’deki Filistinlileri göçe zorlamaya devam ediyor. İsrail Ordusu Sözcüsü Avichay Andraee, toplumsal medya platformu X’te yaptığı son paylaşımda, “Gazze’nin kuzeyinde kalan bölge hala tehlikeli bir çatışma alanıdır. Ordu hala Gazze Şehri’ni kuşatma altında tutuyor; kente geri dönmeye çalışmak çok derecede tehlikelidir” tabirleri kullanıldı.
İsrail’de ana muhalefet partisi “Gelecek Var” başkanı Yair Lapid, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze’de ateşkes planının uygulanmasını desteklediğini tabir etti. Lapid, ABD merkezli X şirketinin toplumsal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, Trump’ın Gazze’de taarruzların sona ermesi ve esirlerin özgür bırakılmasını kapsayan planını “benzeri görülmemiş bir fırsat” olarak kıymetlendirmekte haklı olduğunu belirtti.
Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas, ABD Lideri Donald Trump’ın ortaya koyduğu plana Hamas’ın verdiği karşılığı ve akabinde liderin savaşı sona erdirme daveti yapan açıklamalarını memnuniyetle karşıladı. Abbas, “Bizim için şu anda değerli olan, tam bir ateşkesin derhal sağlanması, tüm rehine ve tutukluların özgür bırakılması” dedi. Filistin İslami Cihad Hareketi, Hamas’ın ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze planına verdiği karşılığın Filistinli direniş güçlerinin ortak tavrını temsil ettiğini bildirdi.
