Kent merkezine bağlı Ortaköy’ün 1600 rakımlı Çalışkanlar mezrasında yaşayanlar, yiyecek ve içeceklerini ne vakit yapıldığı kesin olarak bilinmeyen ve adeta doğal buzdolabı misyonunu üstlenen 40’a yakın mağarada saklıyor.
Her mevsim serin olması nedeniyle “buzhane” ismi verilen mağaralar, birbirlerine olan yakınlığı ve giriş kısımlarına sonradan yapılan kapılarıyla dikkati çekiyor.
Peynir, kaymak, yoğurt, et, yağ, patates üzere yiyeceklerini mağaralarda saklayan köy halkı, yazın ise soğuması için sularını koyuyor.
“Buzdolabı olduğu halde yeniden kullanıyoruz”
Mezra sakinlerinden 85 yaşındaki Ali Üstün, “buzhane” ismini verdikleri mağaraların yapılış tarihini net olarak kimsenin bilmediğini söyledi.
Evinin yakınındaki mağarayı daima kullandığını lisana getiren Üstün, “Vatandaşlar meskendeki yiyeceklerini buraya koyuyor, kışlıklarını burada saklıyor. Benim de konutumun yanında buzhanem var, ben de kullanıyorum. Konutumuzda buzdolabı olduğu halde yeniden kullanıyoruz. Ben çocuktum, bunlar vardı. Bu buzhaneleri dedem ve babam kullanmış, ben de kullandım. Artık çocuklarım kullanmaya devam ediyor.” diye konuştu.
Şenlik Uğur ise mağaraların kendilerine miras olarak kaldığını, bunları sonraki kuşaklara de bırakmak istediklerini söz etti.
Mağaraların buzdolabından daha serin olduğunu anlatan Uğur, şöyle devam etti:
“Buraya buzhane diyoruz. Yoğurdumuzu, süzme peynirimizi, tereyağımızı, patatesimizi koyarız. Burası buzdolabından daha uygun. Doğal, resen oluşan buzdolabı. Burada hiçbir yiyeceğimiz zayi olmaz. Acılık, tatsızlık olmaz. Her şey özgünü üzere doğal kalır. Buraları cetlerimiz ve dedelerimiz kullanmış.”
Mağaraların yaklaşık 3 ila 4 metrekarelik büyüklüğe sahip olduğunu anlatan İsmail Dalkılıç da “Yediğimiz besinler bozulmuyor. Her şeyiyle doğal. Burası eserleriniz bozulmasın, tazeliğini korusun diye kullanılan bir yer. Buzdolabının alternatifi lakin buzdolabı tabi daha kullanışlı.” diye konuştu.
“Herkes şaşırarak çok beğeniyor”
Sedat Şükrüoğlu ise asırlar evvel yapıldığına inandıkları mağaraları kendilerinin de kullanmaya devam ettiğini söyledi.
Mezra dışından gelen insanların mağaraları çok beğendiğini lisana getiren Şükrüoğlu, “Sakladığımız meyve ve sebzeler bir ay boyunca bozulmadan duruyor. Kullanıyoruz, kullanmaya devam edeceğiz. Öbür köylerden ve vilayet dışından gelen konuklarımıza gösteriyoruz. İçerideki sebzelerden ikram ediyoruz. Herkes şaşırarak çok beğeniyor.” tabirlerini kullandı.
