Trump, toplumsal medya hesabından hususa ilişkin paylaşımda bulundu.
ABD Başkanı Trump, Çin’in 1 Kasım’dan itibaren ürettikleri neredeyse tüm eserlere, hatta kimileri kendi üretimi olmayan eserlere bile geniş kapsamlı ihracat denetimleri uygulayacaklarını belirten son derece “düşmanca” bir mektup göndererek ticaret konusunda harikulâde agresif bir tavır sergilediğini belirtti.
Bunun istisnasız tüm ülkeleri etkilediğini ve yıllar öncesinden tasarlanmış bir plan olduğunu kaydeden Trump, “Uluslararası ticarette katiyen duyulmamış bir şey ve başka ülkelerle bağlarda ahlaki bir utanç” değerlendirmesinde bulundu.
“Çin’in bu gibisi görülmemiş tavrı göz önüne alındığında ve benzeri tehditlerle karşı karşıya olan başka ülkeler ismine değil, sadece ABD ismine konuşarak, 1 Kasım’dan itibaren (veya Çin’in alacağı öbür tedbirler yahut değişikliklere bağlı olarak daha erken bir tarihten itibaren), ABD, Çin’e şu anda ödediği tarife üzerine yüzde 100 oranında gümrük vergisi uygulayacak. Ayrıyeten, 1 Kasım’da tüm kritik yazılımlara ihracat denetimi uygulayacağız.”
Trump toplumsal medyadan yaptığı birinci açıklamasında, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşmeyeceğini söyleyerek, “Başkan Şi ile konuşmadım, zira buna gerek yoktu. Bu gelişme benim için olduğu kadar, özgür dünyanın tüm önderleri için de gerçek bir sürpriz oldu. Lider Şi ile iki hafta içinde Güney Kore’deki APEC toplantısında görüşmem gerekiyordu, fakat artık bunun da bir manası kalmadı üzere görünüyor” tabirlerini kullanmıştı.
Trump daha sonra Beyaz Saray’da basın mensuplarının sorularını yanıtlarken, Şi ile APEC Tepesi’ndeki görüşmesini iptal edip etmediği soruldu. Trump, “İptal etmedim ancak olup olmayacağını bilmiyorum, tekrar de orada olacağım” dedi.
Trump, Çin’in kendilerini çok şaşırttığını vurgulayarak, “Başkan Şi ile çok düzgün bağlantılarım var ve onlar bunu yaptı. Bu benim kışkırttığım bir şey değil. Bu yalnızca onların yaptığı bir şeye verilen bir reaksiyondu ve aslında bizi gaye almamışlardı, tüm dünyayı gaye aldılar.” diye konuştu.
Çin Ulaştırma Bakanlığı, cuma günü yaptığı açıklamada, ABD gemileri yahut ABD’ye ilişkin, ABD bayrağı taşıyan ya da ABD’de inşa edilmiş gemiler için yeni liman fiyatları getirileceğini duyurdu. Uygulama salı günü yürürlüğe girecek.
Bu karar, ABD’nin Çin gemilerine getirdiği yeni liman fiyatlarına misilleme niteliğinde. Çin’in açıklamasına nazaran bu fiyatlar, 2028’e kadar kademeli olarak artırılacak. Başlangıçta ton başına 400 yuan (yaklaşık 56 dolar) olacak fiyat, 2027’de 880 yuana (123 dolar), 2028’de ise 1.120 yuana (157 dolar) yükselecek.
Aynı formda ABD de 14 Ekim’den itibaren Çin üretimi yahut Çinli şirketlere ilişkin gemilerden liman başına fiyat alacak. Büyük konteyner gemilerinde bu fiyatın 1 milyon doları aşabileceği iddia ediliyor.
Çin Ulaştırma Bakanlığı, ABD’nin uyguladığı liman fiyatlarını “açıkça ayrımcı” olarak nitelendirdi ve bunun global tedarik zincirinin istikrarını bozduğunu, milletlerarası ticaret tertibine önemli ziyan verdiğini savundu. Çin Ticaret Bakanlığı ise yaptığı ayrı açıklamada, alınan karşı tedbirlerin “adil rekabeti müdafaaya yönelik yasal bir savunma” olduğunu belirtti.
ABD ile Çin ortasındaki 90 günlük ticaret ateşkesi mühleti kasım başında sona ererken, iki ülke ortasındaki karşılıklı yaptırımlar ticaret bağlantılarını tekrar gerginleştirdi. Bilhassa ABD’nin tarım ve güç eserleri ihracatı sert formda düşerken, Çinli ithalatçılar bu eserleri almaktan kaçınıyor.
Trump’ın açıklamalarının akabinde gözler borsaya çevrildi. Pek çok Amerikan şirketi ve Bitcoin başta olmak üzere kimi kripto para ünitelerinde, kayda kıymet düşüş gözlendi.
New York borsası, haftanın son süreç gününü sert düşüşle tamamladı.
New York borsası, ABD Başkanı Donald Trump’ın nadir toprak elementlerinin ihracatına getirdiği kısıtlamalar nedeniyle Çin eserlerine yönelik tarifelerde büyük bir artışı değerlendirdiklerini belirtmesi sonrası haftanın son süreç gününü sert düşüşle tamamladı.
Bitcoin’de de sert bir düşüş yaşandı. Gün içinde en yüksek 122 bin 500 dolar düzeyini gören Bitcoin 102 bin dolara kadar geriledi. Ethereum (ETH) 3 bin 673 dolara, Solana (SOL) ise 176 dolar düzeyine geriledi.
