AFAD tarafından Samsun’da yapılan sarsıntı tatbikatında Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Kısmı Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Geçin tarafından TÜBİTAK-1001 Ulusal Zelzele Araştırma Programları kapsamında geliştirilen ‘Akıllı Sensör Teknolojisi Kullanan Sarsıntı İzleme Sistemi’, birinci sefer denendi.
Binalara yerleştirilen aygıt, binanın ekseninin kaydığını 120 saniye içerisinde merkeze bildiriyor. Akabinde binada sağ kalan şahıslarla irtibat kuruluyor, yaralı ve bina durumuna ait bilgi alıyor.
Cihaz, tüm yapılara yerleştirilerek afet anında anlık bilgi ve irtibat aracı olarak kullanılması hedefleniyor.
Proje iki etaptan oluşuyor
Projeye ait bilgi veren Mustafa Geçin, “Projemizin ismi, ‘Akıllı Sensör Teknolojisi Kullanan Sarsıntı İzleme Sistemi.’ TÜBİTAK’ın Ulusal Zelzele Araştırma Programları kapsamında dayanak alan bir proje. Projemiz, 2 kademede değerli bir çalışma prensibi ortaya koyuyor. Bunlar zelzele esnası ve sarsıntı sonrası. Bugün, burada tatbikatta sarsıntı sonrası yıkılmış bir bina içerisinde yer alan enkazzedelerden ses almak üzerine çalışma ortaya koyuyoruz. Birinci etapta ise bina sarsıntısı algıladığı andan itibaren saniyeler içerisinde hangi binaların yıkılıp yıkılmadığıyla alakalı bilgileri, merkezi sistemde toplayarak kusur raporlarının ayıklaması üzere her şeye dair 120 saniye içerisinde, afet bittikten sonra hangi binaların yıkıldığıyla ilgili bilgileri afet idare sistemi iletmek. Bu kaideler altında elimizdeki kurtarma operasyonları için kullanılacak materyaller, teçhizat ve insan gücünü verimli bir formda ortaya koymak için çalışıyoruz. İkinci kademede ise yıkılmış bir bina içerisinde kalan, üretmiş olduğumuz proje kapsamındaki aygıtlardan enkazzedelerin seslerini algılayarak sıhhat durumlarını belirleyebilmek, yanlarında varsa onlarla birlikte canlı olan şahısların sayılarını bilebilmek. Enkaz altında canlı tespiti sağlamak maksadıyla şu an bu proje burada gerçekleştirilmiş durumda” dedi.
‘Merdiven boşluklarında olması gereken bir cihaz’
Cihazın zarurî hale getirilmesi gerektiğini belirten Geçin, “Bir yangın söndürme tüpü binalarda zaruriyse bu aygıtların da aktif bir biçimde kullanılabilmesi için her katta olması gerekiyor. Mecburî olarak merdiven boşluklarında olması gereken bir aygıt. Bu aygıtlar bina yıkıldıktan sonra etrafa dağılacaklar. Hasebiyle elimizdeki görmüş olduğunuz enkaz haberleşme aygıtı ile bir enkazda yer alan 20’ye yakın aygıtla uzaktan bağlanabiliyoruz. Seçmiş olduğumuz aygıtlara bağlanarak enkaz altında ‘Sesimi duyan var mı’ formunda konuşarak, daha net bir formda onların bizi duymasını, bizim de onların duymasını sağlıyoruz. Zelzelelerin gece olması sebebiyle İHA’ların kalkması, hava kuralları üzere dezavantajlar oluşabiliyor. Uydulardan çekilen fotoğrafların bir ortaya getirilmesi, hangi binaların yıkılmasının anlaşılması, bunlar 1 günün üzerine çıkabilen parametreler. Bu sistem şayet hayata geçmiş olursa, muhtemel bir zelzele sonrasında yıkılan binaların sayılarını saniyeler içerisinde merkezi idaresi sisteminde bunları görebilecek ve hangi binaların yıkıldığını tespit edecektir” diye konuştu.
