img

Gürbüz Sezgin

07 Aralık 2015 20:41

Kapitalizmde İslamı Yaşamak


Rahmetli Erbakan "kanlı mı, kansız mı" derken dönüşüm veya devrimin kaçınılmazlığını öngörüyordu ve biçimini tartışmaya açıyordu. Her iki seçeneğin kendine göre sonuçları olacaktı elbet. "Kanlı" olan klasik, alışılagelmiş devrimlerde olduğu gibi kendinden olmayanı öldürmek, baskılamak, sürgüne göndermek ve bunun akabinde milli sınırlar içinde kendi başına kalmak, uluslararası baskı, yaptırım, müdahalelere açık hale gelmek ile özdeş idi. Onun öğrencileri "kansız" olana karar verip iktidara geldi. Yani uluslararası ilişkileri düzgün tutacak genel sistemi kabullenmeyi, kimseyi dışlamadan birlikte yaşamayı, silahla değil, seçimle gelmeyi, baskılamayı değil, ikna etmeyi.

Devrim sistemi değiştirmeyi varsayar. Ancak sistem dediğimiz tek hücreli organizma değildir. Bunun ekonomik olanı, sosyolojik olanı, hukuksal olanı var tabi. Sosyalizmler ekonomik olanı öncelemişti ve bu nedenle Marks "Das Kapital"i yazmıştı. İran ise hukuksal olanı önceledi, eski hukuku kaldırıp Şeriat hukukunu koydu yerine. Hepsi "kanlı" olanı, tek tipçi olanı tercih etti. Zaten modernizm dönemiydi, başka türlüsü bilinmiyordu. Postmodernizm rüzgarıyla Ak Parti belki de ilk kez sosyolojik ve çoklu dönüşümü denedi ve başarılı da oldu. Dışarıdan bakıldığında dönüşüm başarıyla gerçekleşmişti ama kendi içinde, yeniyle eski sosyolojinin biraradalığının sorunlar çıkaracağı da aşikardı. Nitekim sürpriz olmadı.

Ak Partiyi yaratan islam ahlakı ve yaşamsal kuralları postmodernizmle çatışmıyordu ama sonuçta postmodernizm aynı zamanda postkapitalizmdi. Her ne kadar "post" da olsa kapitalist ahlakla islam ahlakının çatışmalı noktaları bir yerlerde buluşacaktı. Bir taraftan muhalefetin modernizmiyle savaşırken kapitalizmle de savaşmak gerekiyor muydu? Diğer bir deyişle sosyolojinin ötesinde ekonomik dönüşüm duvarlara toslayacak mıydı?

Ak Partinin ekonomik devrim öngörüsü ve amacı yoktu. Ancak sosyolojik dönüşüm sırasında ekonomiyi elinde tutan eski devletçi burjuvazinin yeni sosyolojiye uyumu ve kabullenmesi zor ve çatışmalı olması beklenen bir durumdu. Asıl sorun parti tabanını oluşturan muhafazakarların kapitalizmle imtihanının nasıl geçeceğinin bilinmemesiydi. Daha da önemlisi kapitalist ahlakın müslüman topluluğun ahlakını ne derece etkileyeceği sorunuydu. Başlangıçta, yani partinin modernizmle savaşında bu sorun gözardı edildi ama sonsuza kadar gözardı edilemeyecek kadar vahim bir sorundu. 13 yıl sonra yüzleşmeyle karşı karşıyayız.
Ticaret, arz ve talep ilişkisi, karlılık, zenginleşme tamam da, bu ilişkilerin bireyselleşmeyi, aile yapılarını bozmasını, bencilleşmeyi, paradan para kazanmayı, yani faiz sistemini şart koştuğunu, bu şartların islam ahlakındaki yardımlaşma, dayanışma, paylaşma, tefekkür anlayışlarını yavaş yavaş yıpratacağı ve buna itirazların yükseleceği belliydi.

Kapitalizm kötülüklerine rağmen insanlara sağladığı kolaylıklar, yenilikler, imkanlar, tatmin ve estetik duygusuyla özellikle kadınların gözünde vazgeçilmez gibi duruyor. Bu özellikleriyle sosyalizmin de sonunu getirdiği bilinen bir gerçek. Bugün antikapitalist geçinenlerin bile nasıl kapitalist hayat sürdürdüklerini gözlemliyoruz. Şaşırtmıyor artık. Kapitalist hayat tarzından özellikle gençleri vazgeçirmenin yolunun ancak baskı, engelleme, yasaklardan geçtiğini düşünürsek, bu bizi ancak sosyalizme götürür ve islam ahlakını da hayale dönüştürür. Dolayısıyla tek çare kapitalizmle islam ahlakının ortak yönlerini arayıp bulmak, sert tarafları törpülemek, kinizmi etkinleştirmek, olmazsa olmazları inceltmek.

Kendimize hep şu soruyu sormalıyız: "Hiç taviz vermeden küçülüp, küçük küçük cemaatlere mi dönüşeceğiz, yoksa yaşantımızdan (islam ahlakından değil) küçük tavizler vererek büyüyecek miyiz?" Nasıl bir müslüman, çevresindeki oruç tutmayanlara rağmen etkilenmeyip oruç tutabiliyorsa, kapitalizme rağmen islam ahlakını yaşayabiliriz. İmkansız sadece zayıf insanlara özgüdür, sağlam karakterlere işlemez.

Yazarın Diğer Yazıları

Yazarın tüm yazıları için tıklayın

Bu Yazı Hakkında Ne Söylemek İstersiniz?

  • UYARI: T.C. kanunlarına uymayan, konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren, inançlara saldıran, şiddete teşvik eden ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Gündem
Karadenizli esnaf Türk lirasına sahip çıkıyor
Türkiye
Ek iş olarak başladılar, 20 tonluk üretime ulaştılar
Dünya
Haydi Müslümanlar, şimdi !!!

Hava Durumu

Detaylı Hava Raporu