img

Gürbüz Sezgin

07 Temmuz 2015 20:15

Önkabulün Önkabulle İmtihanı


Ulus-devlet sürecinin, yani modernizmin olmazsa olmaz kültürü laiklik-sekülerizm idi. Her türlü ideolojik fikirler kabul edilebilirdi ama din her alandan uzak tutulmalıydı. Bunun mantığını da din-bilim karşıtlığı üzerinden kurdular. Sanki inançlı biri bilimi kesinlikle reddediyormuş, bilimsel olamazmış gibi bir algı yaratıldı ve insanlar da bu algıyı yedi. Evrenin ve insanın Tanrı tarafından yaratılması önkabülü, bilimin önünde bir engel oluşturduğu önkabulüyle reddedildi. Önkabülün önkabülle reddedilmesi nedense filozoflar tarafından bile tutarsızlık olarak görülmedi, atlandı, es geçildi. Zira felsefenin din-bilim ilişkisini incelemekten daha önemli işleri vardı, demokrasi-diktatörlük, faşizm-sosyalizm, birey-toplum ilişkisi gibi. Tüm bu ilişki biçimlerinde bile inancın rolü yadsınamazken, her nedense yok hükmünde sayıldı. Aile hakkında bile ciltler dolusu kitap yazılırken, Marx sadece tek bir cümle kurabildi. "Din halkın afyonudur" demişti ya, yeter artardı bile bu cümle. Böyle olunca İran'da devrim gerçekleşirken faşist Şah rejimiyle Humeyni arasında kalıp, Marx'a danışacak, ondan görüş çalacak hiçbir şey bulamayınca sessizce geçiştirilmesi tercih edildi. Sanki susunca her şey görünmez kılınıyormuşcasına. Sol kültür çok sıkıştırılmaya gelmez. Alışkın değildir zira. Kültür dünyası solu bir önkabül olarak algıladığından sıkıştırmazdı da. İki taraftan birini tercih edecek argümanlar bulamazlarsa söylenecek söz basitti: "Yesinler birbirini".
Modernizm, ideolojiler çağı olarak bilinir ama aslen varolan sadece iki ideolojidir; faşizm ve sosyalizm. Bu iki ideolojinin kaynağı da fransız devriminin gerçekleşmesinden sonra, yani burjuvazinin aristokrasiyi tahttan indirdikten sonraki kavgaya dayanır. Açıkçası, aristokrasinin gerillasıyla, burjuvazinin kontr-gerillası arasında tam bir yüzyıl sürecek kavga. Nihayetinde anlaşmayla, "yok aslında birbirimizden farkımız" farkındalığıyla sonlanacak, fakat gerisinde milyonlarca ölü, sakat, sürgün bırakacak, hafızalardan zor silinecek bir savaş.
Modernizm, aslen bir siyaset, bir uzlaşma kültürü değildir. Savaş üzerine kurulur. Mutlak bir düşman gerekir ve düşman üzerinden de kendini olumlar. Ne onunla ne onsuz misali. İşçi sınıfının burjuvasız, burjuvazinin işçisiz yapamayacağı, zıtların birliği, yani diyalektik üzerinden yürütür savaşı. Diyalektiği kur da, hangi karşıtlık üzerinden kurarsan kur, istersen sol-sağ, istersen din-bilim üzerinden. Gömlek uyduramadık pantalon verelim, yeter ki alışveriş olsun mantığı.

Öyle de oldu. Burjuvazi ve aristokrasi ebedi anlaşmayı imzaladıktan sonra yeni bir düşman yaratmakta gecikmedi, henüz modernizmin kanı kurumadan. Modernizmde hiçbir şey tesadüflere, olayların kendi içsel gelişmelerine, toplumun özgüvenine bırakılmaz. Her şey yaratılabilir, belirlenebilir, kontrol edilebilir, denetlenebilir. Bir "yaratıcı" felsefenin başka bir yaratıcıyı kabullenebilmesi asla olacak iş değildir. O halde yeni düşman zaten kendiliğinden beliriverir: Din.

Modernizmin doğduğu topraklardaki din, hristiyanlık modernizme uyumlu hale getirilmişti. Çok da zor olmadı hani. Zaten hristiyanlığın bir ceza hukuku yoktu, affediciydi. Ama islamiyet öyle miydi ya! Hem "biz"den değildi, hem "biz"im yasalarımıza karşı yasa koymaya kalkmıştı. Ne "hak"la! Onlar hep neyin iyi, neyin kötü olduğunu kendilerinden emin bir şekilde belirleyebilirdi. Gerisi medyanın, sanatın, edebiyatın, siyasetin işiydi. Daha da olmazsa askerin, o da olmazsa gerillanın işi. Önkabüller sağolsun.
Peki ya postmodernizm! Batı postmodernizmi kendine, modernizmi doğuya mı layık görecekti... Ama birileri çıkar modernizmi başlarına yıkar. Sonra "I am N.Y.Times", "Ich bin der Spiegel", "je suis le Figaro" diye ağlamasın kimse.

Yazarın Diğer Yazıları

Yazarın tüm yazıları için tıklayın

Bu Yazı Hakkında Ne Söylemek İstersiniz?

  • UYARI: T.C. kanunlarına uymayan, konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren, inançlara saldıran, şiddete teşvik eden ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Gündem
3 komutan DAEŞ'den ayrılıp muhaliflere katıldı
Türkiye
Düğünde dolara izin yok
Dünya
Suriyeliler de dolara karşı harekete geçti

Hava Durumu

Detaylı Hava Raporu