img

Çağatay Şener

Siyaset Günlükleri

21 Nisan 2017 14:12

Yeni Sistem: 2019


Millet, 16 Nisan 2017 tarihi itibariyle, meclis çoğunluğunu elde eden partinin hükümeti tek başına kontrol etme hakkına sahip olduğu mevcut sistemden, yeni bir düzene geçme kararı verdi.

 

Mevcut sistemde meclis çoğunluğunu elde etmek demek, hemen hemen istediğiniz tüm yasaları çıkarma gücünüzün de olduğu anlamına gelirdi.

 

Aynı zamanda, meclis çoğunluğuna sahip olmak hükümeti de tek başına kontrol etmenizin yegane şartıydı.

 

Türkiye Cumhuriyeti siyasi tarihi, koalisyon hükümetlerinden muzdarip olmuş halkın tek parti iktidarına yöneldiği her tecrübenin, darbeler, suikastler ve benzeri gayrimeşru müdahaleler ile kesildiğine her 10 yılda bir konu olmuştur.

 

60 darbesi, 10 yıllık Demokrat Parti iktidarını; 71 muhtırası 6 yıllık Adalet Partisi iktidarını, 93 yılında Uğur Mumcu, Eşref Bitlis, Adnan Kahveci suikastleri ve Özal’ın şüpheli ölümü ise dolaylı yollardan da olsa 8 yıllık ANAP’ın sonunu getirmiştir.

 

Bu darbeleri takip eden yıllar bir buçuk senede bir düşen zayıf koalisyon hükümetleri ve ekonomik krizlerin yaşandığı yıllar olmuştur.

 

Dolayısıyla millet yine istikrar kaygısıyla hareket ederek son 15 yıldır, öncekilere nazaran daha güçlü bir şekilde AK Parti’yi ve bu desteğin hakkını veren Recep Tayyip Erdoğan liderliğini desteklemiştir.

 

Öte yandan, aynı 15 yıl içerisinde muhalefet partileri, hem yasama hem yürütme erklerine hakim olan iktidar partisi lideri Erdoğan’a tek adamlık eleştirileri yöneltmelerine sebep oldu.

 

Ancak son yıllarda bu düzeni erklerin ayrılması lehine değiştirme talebiyle seçmenin karşısına çıkan Erdoğan yine aynı eleştiriyle karşı karşıya kaldı.

 

AK Parti 15 yıllık yönetim zarfında bir çok önemli konuda hukuki reformlar yapmaya çalışdıysa da, bu süre zarfında 1982 yılında yazılan ve darbe koşullarında ortaya çıkan bir anayasa zihniyeti ile mücadele etme durumunda kaldı.

 

16 Nisan itibariyle bu zihniyeti değiştirmeye yönelik ilk adım küçük bir farkla da olsa atılmış bulunmaktadır.

 

Referandum ile birlikte sistem değişmiştir.

 

Yeni düzenin en önemli maddesi meclisin ayrı, hükümetin ayrı seçilecek olmasıdır.

 

Bu yeni durum, hükümet istikrarını garanti ettiği gibi, hükümeti kontrol eden partinin meclise hakim olamama ihtimalini de ortaya çıkarmıştır.

 

İstikrar kaygısı ortadan kalkan bir milletin, aynı günde yapılsa bile cumhurbaşkanı için ayrı meclis için ayrı partilere yönelme olasılığı yüksektir.

 

Bu ihtimal en başta, 15 senedir iktidar olan ve son 5 yılında daha çok lider merkezli olan AK Parti için riskli bir değişikliktir.

 

Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Erdoğan’a yönelen kitlelerin o güne kadar kadrolarda radikal bir değişim olmaz ise aynı sempatiyi AK Parti yöneticileri ve kadroları için beslediğini söylemek bugün için mümkün değildir.

 

İstikrar kaygısının ortadan kalkması ve eğer AK Parti’deki bu durum değişmezse, 2019 seçimlerinde mecliste başka hükümette başka parti temsilcisine oy verenlerin oranını arttıracaktır.

 

2014’deki yerel seçimlerde 4’ü büyük 17 şehirde seçmen, belediye başkanını ayrı, il meclisini ayrı partilerden seçmiştir. İlçe belediyelerinde bu sayı çok daha fazladır.

 

Ancak bu durum ortaya çıksa bile meclis ile cumhurbaşkanlığı hükümeti arasında oluşabilecek fikir ayrılıkları, 70’lerde ve 90’larda yaşanan hükümet krizlerine benzer tecrübelere dönüşme ihtimali yoktur.

 

Aksine gerek yasa değişikliklerinde, gerek hükümeti denetleme konularında partiler arası işbirliklerini ve istişareleri arttıracağı ihtimalleri kuvvetlidir.

 

Dolayısıyla meclisin ayrı, hükümetin ayrı siyasi eğilimlerden seçilmesi durumunda bile yeni sistemin erklerin bağımsızlığına ve demokratik kültüre katkı yapacağı söylenebilir. 

Yazarın Diğer Yazıları

Yazarın tüm yazıları için tıklayın

Bu Yazı Hakkında Ne Söylemek İstersiniz?

  • UYARI: T.C. kanunlarına uymayan, konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren, inançlara saldıran, şiddete teşvik eden ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Gündem
Darbe girişimi davasında avukat krizi
Türkiye
İstanbul'da ticari taksilere denetim
Dünya
Suriyeli aşiretler PYD'ye karşı direniş başlattı

Hava Durumu

24°
Detaylı Hava Raporu