Atatürk, menkul ve gayr-ı menkul zenginiydi

Atatürk, menkul ve gayr-ı menkul zenginiydi


Mustafa Kemal Atatürk, sahip olduğu mal varlığı ile Cumhuriyet tarihimizdeki en zengin Cumhurbaşkanlarından biriydi. Tasarrufunda; maaşı, hisse gelirleri ve hediyeler, bağışlar yoluyla edindiği, işletilerek arttırılan ve değer kazanan muazzam bir servet bulunmaktaydı.

Mustafa Kemal Atatürk, sahip olduğu mal varlığı ile Cumhuriyet tarihimizdeki en zengin Cumhurbaşkanlarından biriydi. Tasarrufunda; maaşı, hisse gelirleri ve hediyeler, bağışlar yoluyla edindiği, işletilerek arttırılan ve değer kazanan muazzam bir servet bulunmaktaydı. 5 Eylül 1938’de vasiyetini yazarak Beyoğlu noterine teslim eden Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal, kız kardeşi Makbule Hanım’ın, medeni yasa gereğince mal varlığının %25’i üzerinde hak iddia edememesi için 1933 yılında, 2307 numaralı “Gazi Mustafa Kemal Hazretlerinin Kanun-u Medeni’nin 452. Maddesine Göre Olan Tasarruflarının, Mahfuz Hisseler Hakkındaki Hükümden Müstesna Olduğuna Dair Kanun” u çıkarttırdı.

1937 yılından itibaren de tasarrufunda bulunan mal varlığını hazineye ya da yerel yönetimlere bağışlamaya başladı. Bu yöndeki ilk adımı Bursa’da attı ve Çelik Palas Oteli’ndeki hisseleri ile beraber bahçesindeki köşkü belediyeye devretti. 12 Haziran 1937’de de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde okunan Başvekâlet Tezkeresi ile sahip olduğu çiftlikleri, üzerinde bulunan bütün tesisat, hayvanat ve demirbaşları ile beraber hazineye hediye ederek, gereken kanuni düzenlemenin yapılmasını istedi.

Aslında CHP’nin 1927’deki 2. Kurultayı’nda tüm mal varlığını partiye bağışlayacağını duyuran Mustafa Kemal, İsmet İnönü’nün, bu tezkerenin okunmasının ardından yaptığı konuşmada: “Bu çiftlikleri Atatürk Cumhuriyet Halk Fırkası’nın malı olarak saklıyordu. Şimdi Hazineye terk etmesi, bir defa çiftliklerin köylüler için bir mekteb, teşvik edici bir vasıta halinde kullanılması Devlet elinde ameli nokta-i nazardan daha kolay ve daha mümkün olacağını ümit etmesindendir. İkincisi; Cumhuriyet Halk Fırkası’nın bugün memlekette faaliyeti, Hükümetten ayrı bir siyasi teşekkül olmaktan çıkmış, Hükümetle mümteziç milletin ve Devletin müşterek bir müessesesi haline girmiş olmasındandır. Bununla Atatürk, devleti, fırkasını ayırt etmeyerek fırkaya ait olan, fırkaya ait olması düşünülmüş olan malların Hazineye ihdasında ayrıca bir âli cenablık göstermiştirki, bu da mensup olmakla müftehir olduğumuz Cumhuriyet Halk Partisi’nin bütün efradı için ancak haz, şeref, sevinç verecektir.” şeklinde ifade ettiği gibi, CHP’nin artık tamamen devletle bütünleştiğini, devletin ve sistemin partisi haline geldiğini gördüğü için bunlar üzerinden ayrıca bağış yapmaya gerek duymadı.

 

ATATÜRK’ÜN HAZİNEYE HEDİYE ETTİĞİ MAL VARLIĞININ TBMM TUTANAKLARINDA YER ALAN LİSTESİ

Başvekil İsmet İnönü’nün, CHP üyelerinin haz, şeref ve sevinç duyması gerektiğini söylediği, “Parti-Devlet Bütünleşmesi”nden sonra Hazineye bağışlanan malvarlığı içerisinde, yüzölçümleri 154.729 dönüm olarak hesaplanan araziler, bunların üzerindeki tesisler, fabrikalar, mallar, çok sayıda canlı hayvan, demirbaş eşya, binek ve yük arabaları ve mağazalar bulunmaktaydı.  Bunların dışında kendisine hediye edilen evler ve adına kurulan müzeler de kamuya geçti.

 

 

Açıklanan vasiyetnamesinde ise, sahip olduğu bütün nukut ve hisse senetleriyle Çankaya’yı, Çankaya’daki menkul ve gayr-i menkul bütün mallarını şartlı olarak CHP’ye bıraktı. Bu şartlara göre; yaşadığı sürece Çankaya’daki evde kız kardeşi Makbule’nin oturmasını, Hint Hilafet Komitesi aracılığı ile Hindistan ve Güney Asya Müslümanları tarafından gönderilen paralarla kurulan ve CHP tarafından yönetilen, İş Bankası’ndaki payının yıllık gelirleriyle, kız kardeşi Makbule Hanım’a, manevi kızları Afet İnan, Sabiha Gökçen, Rukiye, Nebile ve Ülkü’ye aylık ödenmesini, bunun dışında kalan önemli bir kısmının müessisi olduğu Türk Tarih Kurumu ile Türk Dil Kurumu arasında bölüştürülmesini, Sabiha Gökçen’e ev alabileceği ayrıca bir para ödenmesini, İsmet İnönü’nün çocuklarına yüksek öğrenimlerini ikmal etmeleri için gereken paranın verilmesini istedi.

Kaynaklar:

Alptekin Müderrisoğlu, Kurtuluş Savaşı’nın Mali Kaynakları, s. 564, Ankara, 1990.

Resmi Gazete, Nr: 2431, Sayfa 2741, 19 Haziran 1933.

TBMM Zabıt Ceridesi, Devre V, Cilt 19, İçtima 2, 75.İnikad, Sayfa 266, 267, 268, 12 Haziran 1937.

 

Kaynak:dunyabulteni

Bu Haber Hakkında Ne Söylemek İstersiniz?

  • UYARI: T.C. kanunlarına uymayan, konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren, inançlara saldıran, şiddete teşvik eden ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Gündem
Karadenizli esnaf Türk lirasına sahip çıkıyor
Türkiye
Ek iş olarak başladılar, 20 tonluk üretime ulaştılar
Dünya
Haydi Müslümanlar, şimdi !!!

Hava Durumu

Detaylı Hava Raporu