Müslüman bilim adamları ve icatlar

Müslüman bilim adamları ve icatlar


Bilinenin aksine fen ve bilim alanında Avrupa’nın gerisinde kalındığı düşünülen İslam dünyasında yapılan icatlar, keşifleri ve önemli ilim adamlarını sizler için listeledik.

Haber Seyret- Medine Gülbe| Tarih kitaplarında, fen derslerinde bize öğretilenler daima batı kaynaklı icatlar, buluşlar olmuştur.

Günümüz Türkiyesi'nde, Newton'un, ağacın altında tembellik yaparken kafasına elma düşmesiyle oluşan travmadan sonra bilim adamlığına soyunması gibi hikayeleştirilen hatta masallaştırılıp çocuklara bilimin gerçekte Batı kaynaklıymış gibi gösterilmesi, lise ders kitaplarında dahi yer alması, fakat 9. yüzyılda İspanya Endülüs'te, Müslüman bilim adamı Abbas ibn Firnas'ın, Leonardo da Vinci'den asırlar önce bir uçuş makinesi çizimi yaptığından bihaber olunması. Nedense Leonardo'nun hiçbir zaman hayata geçirilmeyen çizimi, kendisinden hemen hemen 600 yıl önce yapılan ve başarıyla denenen bu dizayndan çok daha popüler. Bizde İslam dünyasında yapılan icatlar, keşifleri ve önemli ilim adamlarının büyük başarılarını derledik..

1- Kameranın Atası: İbn Heysem

Dünyada ilk kez ışığın mercek içinden kırılarak geçmesiyle dünyanın göründüğünü keşfeden 10.yy’da yaşamış Müslüman bir alim olan İbn Heysem.

İbn-i Heysem, optikte gölgenin nasıl meyda­na geldiğine dair bir teori ortaya attı. Fotoğrafın ilk modelini ve karanlık odayı ilk defa o denedi. Karanlık oda içerisine duvardaki mercekten gelen ışınların ters bir şekilde duvara yansımasını keşfeden matematikçi Heysem’in buluşu bugünkü kameraların atası olarak kabul ediliyor. Özellikle ışığın yansıması konusunda fizik ve optiğe getirdiği yenilikler, altı asır boyunca dünya bilim çevrelerini etkilemiştir.

2-  İlk Kanser Ameliyatını Yapan Alim: Ali Bin Abbas

Ali Bin Abbas (? - 994) 1000 sene önce ilk kanser ameliyatını yapan müslüman bilim adamıdır.

Ali bin Abbas, 10. asırda ilk defa alt karın kanserleri hakkında yazılar yazdığı gibi kanser ameliyatları da yapmıştır. Kanser ameliyatının bugünkü şekline ışık tutmuştur. Kılcal damar sistemini ilk defa ortaya atan bilim adamıdır. Eski çağın en büyük hekimlerinden olan hipokratesin (Hipokrat) dogum olayi görüşünü kökünden yıktı.

3- Satranç

M.S. 6. yy’da İran’da geliştirildi.

M.Ö. 2000 li yıllarda bulunan ancak şuan ki formu ve oynayış şekli ilk kez M.S. 6. yy’da İran’da geliştirildi. M.S. 10.yy’da tüm Asya ve Ortadoğu’da bilinen satranç Emeviler sayesinde İspanyollara tanıtıldı.

4- Uçan Makine: Abbas İbn Firnas

Tarihte ilk uçmayı deneyen ve bunun için bir makine icat eden Abbas İbn Firnas’tır.

9.Yüzyılda kanatları olan ve görüntüsüyle bir kuşu andıran uçan bir makine yapmıştır. İspanya Cordoba’da ilk denemesinde birkaç dakika havada kalmış, düşüp belini incitmesine rağmen ilk uçuşunu başarıyla gerçekleştirmiştir. Leonardo da Vinci’nin bu denemeden yüzyıllar sonra uçan bir makine dizaynı yaptığını ama bu makinenin hiçbir zaman uçmadığını biliyoruz.

5- Sabun

Araplar bitki yağlarını harmanlayarak günümüz algısınca sabunu oluşturdu.

Haçlı Seferlerindeki Hristiyan askerlerin çok nadir banyo yapmaları ve çok kötü koklamalı Müslüman askerler tarafından şaşkınlıkla gözlemleniyordu. Eski Mısır döneminde sabun kullanılıyordu ancak Araplar bitki yağlarını harmanlayarak günümüz algısınca sabunu oluşturdu. Araplar şampuanı da keşfetmiştir. Şampuanın İngiltere’ye ilk geliş tarihi 1759’dur.

6- Büyük Türk Seyyahı: Evliya Çelebi

Evliya Çelebi ( 1611 - 1682 ) Büyük Türk seyyahı ve meşhur seyahatnamenin yazarıdır.

Seyahatname, Evliya Çelebi tarafından 17. yüzyılda yazılmış olan çok ünlü bir gezi yazısı kitabıdır. 10 ciltten oluşur. Evliya Çelebi`nin  Seyahatname`si, bütün görmüş ve gezmiş olduğu memleketler hakkında oldukça önemli bilgiler içermektedir. Eser bu yönden Türk kültür tarihi ve gezi edebiyatı açısından önemli bir yere sahiptir.

7- Cerrahi Alanda Ansiklopedi Sayılan Bir Eser Yayınlayan Alim: El-Zahrawi

1.000’li yıllarda doktor El-Zahrawi, 1.500 sayfalık resimli anlatımı içeren, cerrahi alanda bir ansiklopedi sayılan bir eser yayınlayan alim.

Daha 500 yıl öncesine kadar Avrupa’da kullanılan bir kitaptır bu eser. Birçok buluşunun yanı sıra yaraları dikmek (koyunun bağırsağından elde edilen doğal fiberlerle), iyileşme sonunda da sütürlerin alınması tekniğini ilk kullanandır. Ayrıca tarihte ilk sezeryanı gerçekleştiren, forsepsleri yapan ve kullanan kişidir.

8- Osmanlı Tarihinin Unutulmaz Padişahı: Fatih Sultan Mehmet

Fatih Sultan Mehmet ( 1432 - 1481 ) İstanbul'u feth eden ve havan topunu icad eden, yivli topları döktüren padişah.

 

Fatihin kendi icadı olan ve adı "şahi" olan topların ağırlığı 17 ton ve bakırdan dökülmüş olup 1.5 ton ağırlığındaki mermileri 1 km ileriye atabiliyordu bu topları 100 öküz ve 700 asker ancak çekebiliyordu..

9- Doktorların Sultanı: İbni Sina
 
İbni Sina (980 - 1037 ) Eserleri Avrupa üniversitelerinde 600 sene temel kitap olarak okutulan dahi doktor.
 

İbn-i Sina, çok genç yaşta çağının tüm bilim dallarına hâkimdi. Daha çok felsefe ve tıp alanlarında çalışmalarıyla tanındı. Matematik, astronomi, geometri ve tıp alanlarında geniş çalışmalar yaptı. Ancak İbn-i Sina dendiğinde, onun adıyla özdeşleşmiş ve Batı ülkelerinde 16. yüzyılın ve Doğu ülkelerinde ise 19. yüzyılın başlarına kadar okunmuş ve kullanılmış olan "el-Kânûn fî't-Tıb" (Tıp Kanunu) adlı eseri akla gelir.

10- Kahve
 
Kahve ağacının il bulunduğu yer olan Habeşistan’ın Kaffa yöresinin Arapça karşılığı “qahwah”dır.
 
Araplar bugün ki kahveyi henüz bilmiyorken "qahwah" keyif veren içki anlamına geliyordu. Bu kelime Türkçe’de kahveye dönüşmüştür. Buradan da Avrupa’ya café,coffee gibi benzer şekillerde geçmiştir. İngiltere’ye kahveyi ilk götüren kişi Yine İngiltere de ilk kez kahvehane açan Pasqua Rosée’dir. Yani Paşa Rıza isimli bir Türk.

11- Bilgisayarın Babası: Cezeri 

Cezeri (1136-1206) İlk sistem mühendisi ve ilk sibernetikçi ve elektronikçi Bilgisayarın babasıdır.

Tam ismi, Cizreli Ebul-iz (Ebû’l İz İbni İsmail İbni Rezzaz El Cezerî ) ya da Avrupa’nın bildiği ismiyle El-Cezeri / al-Jazari. Cezeri 12.yüzyılda yaşamış otomasyon ve otomatik sistemlerinin kurucusu kabul edilen kişidir. En ünlü kitabı Makine Yapımında Faydalı Bilgiler ve Uygulamalar’dır. Bu kitabında elli aracın nasıl kullanılacağını anlatarak ayrıntılı çizimlerini göstermiştir.

12-Havada Uçan İlk Türk: Hazerfen Ahmed Çelebi 

Hazerfen Ahmed Çelebi, Planörcülüğün öncüsü.

Hezarfen Ahmed Çelebi, 1632 yılında, lodos rüzgarının olduğu bir havada, yapay kuş kanatlarına benzer bir araçla Galata Kulesi’nden boşluğa kendini bırakmıştır. Bu şekilde uçarak, İstanbul Boğazı’nı da geçmek suretiyle, 3358 metrelik mesafeyi katedip, Üsküdar’daki Doğancılar’a indiği varsayılmaktadır. Hezarfen Ahmed Çelebi, bu yönü ile, Türk havacılık tarihinin en önemli kişilerinden bir tanesi olmuştur.

13- Aşı

Bilinenin aksine aşı İslam dünyası tarafından geliştirilmiştir.

Çiçek Aşısı Avrupa’dan 50 sene önce Osmanlı'daki çocuklar üzerinde kullanılıyordu. Aşıyı gören İngiltere elçisinin karısı Lady Montagu, aşıyı ülkesine götürmek için kampanyalar yürüttü ancak bilim adamları ve klise tarafından tepki gördü.

14-Göz Doktorlarının Dahisi: Huneyn Bin İshak 

Huneyn Bin İshak, Göz doktorlarına öncülük yapan bilgin.

Huneyn bin İshak’ın babası eczacıydı. Babasının laboratuvarındaki malzeme ve aletler, Huneyn bin İshak’ta ilme karşı bir ilgi uyandırdı. Bağdat’a giderek, Yahya bin Maseveyh ve başkalarından tıb ilmini tahsil etti. Huneyn bir İshak, tıbbın göz sahasında meşhur oldu. Gözle ilgili eseri, sahasında en kıymetli eserler arasında yer aldı. Bu alanda ilk eser verme şerefi Huneyn bir İshak’a ait olup, tıptaki bilgisi, devrine göre en üst seviyedeydi.

15- Trigonometri ve Dünyanın Dönmesi: Biruni

Biruni dünyanın döndüğünü ilk bulan bilim adamıdır.

Ümit Burnu, Amerika ve Japonya’nın varlığından bahseden Biruni Kristof Colombun keşfinden 500 sene önce Amerika’yı bildirmiştir. Matematik, Jeoloji, Coğrafya, Tıp, Felsefe, Fizik, Astronomi gibi dallarda uzmanlığı olan Biruni trigonometriyi kullanarak bir dağın yüksekliğini ölçmüştür. Sonrasında yükseltisini bildiği bir noktadan ufuk alçalmasının açısını ölçmesi yoluyla meridyen yayı uzunluğu hesaplamasın da geometrik olarak büyük bir hareket yapmıştır.

16-Kimya'nın Babası: Jabir İbni Hayyan

Jabir İbni Hayyan, sıvıları dağişik kaynama noktalarına göre birbirinden ayırma da ilk kez Müslüman bilim insanı Jabir ibni Hayyan tarafından bulundu.

Ampirik çalışmaya çok önem veren bu seçkin bilim insanının en önemli araştırması, asitler üzerinedir. Eski dünyada, sirkeye tadını veren asetik asitten daha güçlü bir asit bilinmemekteydi. Günümüzde kimya endüstrisinin vazgeçilmezlerinden olan sülfürik, nitrik ve nitromuriyatik asitleri keşfeden Jabir, kimyasal deney olasılıklarını önemli ölçüde artırmıştır.

17- Kubbe ve Kemer

Kubbe ve kemer şeklindeki yapılar İslam mimarisinin ürünüdür.

Özellikle kubbe mimarisi konusundaki teknikler Avrupa'ya İslam bilginleri aracılığıyla taşınmıştır. Ayrıca İngiltere Kralı V Henry'nin sarayının mimarı da bir Müslümandı.

18-Rüzgar Değirmeni

Rüzgar değirmeni ilk olarak İran'da keşfedilmiş ve Arap ülkelerinde de geliştirilmiştir.

İlk olarak İran'da keşfedilen Rüzgar Derğirmeni, Avrupa'da 500 yıl sonra kullanılmaya başlamıştır.

19- Ünlü Denizci: Piri Reis

Piri Reis, Amerika kıtasının varlığını Kristof Kolomb'dan önce bilen ünlü denizci.

Piri Reis, Türk denizciliğine bir çok değerli deniz bilimcisi ve amiraller armağan eden ve o dönemlerde, “Denizciler Yatağı” olarak adlandırılan Gelibolu’da doğmuştur. Piri Reis, uzun yıllar Akdeniz’de dolaşmış; tüm limanları ve kıyıları dikkatle gözlemlemiş ve tüm faaliyetlerini kayıt altına almıştır. Piri Reis, Kitab-ı Bahriye adı ile bilinen “Bahriye” eserinde o zamanlar Ege ve Akdeniz kıyılarında bulunan şehir ve ülkeleri tarif ederek, resim ve haritalarını yapmış; aynı zamanda denizcilik ve gemicilik için de önemli bilgiler vermiştir.            

20- Halı

Halı da Müslümanlar tarafından Avrupa'ya taşındı.

Halı dokumasındaki tekniklerin hemen hemen tümü de Avrupalılar tarafından Müslümanlardan alındı.

21-Fil Saati Modeli

El-Cezeri’nin (M.S. 1200 dolayları) kitabından alınmıştır.

Müslüman alim El-Cezeri’nin kitabından alınan Fil saati; Filin karnına yerleştirilip suyla çalışan bir mekanizma her yarım saatte bir fil sürücüsünün kollarını ve tepedeki kuşu harekete geçiriyor, çift kuşun ağızlarından, sırayla birer bilye yılanların ağzına düşüyor, yılanların başlarının aşağıya doğru yavaşça inmesiyle kaselere ulaşıyor ve oradan da aşağı düşüyor, sürücü davula vuruyor. Filin sırtında oturan adamın elindeki kalem de her sefer küçük bir sıçrayışla katrandaki yarımşar saat zaman ilerlemesini gösteriyor.

22- Dünya ve Güneş

Dokuzuncu yüzyılda çok sayıda İslam alimi dünyanın güneş etrafında döndüğünü söylüyordu.

Yani Galileo'dan tam 500 sene önce. O zaman yapılan ölçümlere göre dünyanın çapı 40 bin 253 kilometreydi. (Gerçek ölçüden 200 kilometre daha az)

23- Mikrobu ilk tanımlayan alim; Akşemseddin

 Maddet-ül-Hayat adlı eserinde:

“Hastalıkların insanlarda birer birer ortaya çıktığını sanmak yanlıştır. Hastalıklar insandan insana bulaşmak suretiyle geçer. Bu bulaşma gözle görülemeyecek kadar küçük fakat canlı tohumlar vasıtasıyla olur.” diyerek, bundan beş yüz sene önce mikrobun tarifini yaptı.

Pasteur’un teknik aletlerle Akşemseddin’den dört asır sonra varabildiği neticeyi dünyada ilk defa haber verdi. Buna rağmen mikrop teorisi yanlış olarak Pasteur’a mal edilmiştir.

24-Sanat Dahisi: Mimar Sinan

Mimar Sinan, seviyesine bugün dahi ulaşılamayan dahi mimar. Mimar Sinan tam manası ile bir sanat dahisidir.

Mimar Sinan, Osmanlı İmparatorluğu 'nun en güçlü olduğu çağda yaşamıştır. I. Süleyman (Kanuni), II. Selim ve III. Murad olmak üzere üç padişah döneminde mimarbaşılık etmiş, imparatorluğun gücünü simgeleyen mimarlık başyapıtlarının tasarlanıp uygulanmasında birinci derecede rol oynamıştır. Etkisi ölümünden sonra da sürmüş, her dönemde saygınlığını korumuştur. Sanat dahisi, çıraklık döneminde Şehzade Camii, kalfalık döneminde Süleymaniye Camii, ustalık döneminde ise Selimiye Camii’ni yapmıştır.

25- Dolmakalem

İlk dolmakalem de 953 yılında ellerini mürekkeple kirletmekten bıkan Mısır Sultanı'nın isteği üzerine icat edildi.

26- Astronomide Bir Öncü: El Battani

El Battani, dünyanin en meshûr 20 astronomundan biri ve trigonometrinin mûcidi

Battani, Sabiî Cetvelleri adıyla şöhret bulan yıldız kataloglarını hazırlarken Avrupalılar astronomi cetvellerini hesaplamak bir yana, Müslümanlarınkine eş rasatları bile henüz yapamamışlardı. Battani’nin buluşlarını, Batılılar asırlarca sonra kullanabilmiş ve sahip çıkmıştır. Eserlerinden Batı’da çok faydalanılan ve bir deha olarak kabul edilen Battânî, yazdığı eserlerin Lâtinceye tercümelerinde Albategni veya Albategnus adıyla isimlendirilmiştir.

27- Bahçe

Bahçeyi çiçek ve sanat eserleriyle süsleyip meditasyon merkezi haline getirenler Araplardı.

28- Osmanlı Hat Ekolünün Kurucusu: Hattat Şeyh Hamdullah

Hattat Şeyh Hamdullah, İslam yazı çeşitlerine yeni bir üslup kazandıran hattat.

Şeyh Hamdullah asıl gelişmesini Yakut Musat’sımi ve Abdullah Sayrafi’nin yazıları üzerinde yaptığı uzun çalışmalar sonucunda elde etmiştir.
Yazdığı yazı ve kendine has üslubu ile “ Kıbletül Küttab ” diye anılmıştır. Yazı onun elinde o derece gelişip güzelleşmiştir ki zamanındaki ve daha sonraki hattatlar ona benzemeye çalışmışlarsa da sanatına yaklaşabilen çok az olmuştur.

29- Mehter

Dünyanın en eski askeri bandolarından birisidir.

Dünyanın en eski askeri bandosu olan mehtere ilk olarak Orhun Kitabelerinde rastlanmaktadır.  Hun'lar zamanındaki adı Tuğ olan ve vurmalı sazlarla nefesli sazlardan oluşan askeri mızıka okulunun Fatih'ten sonra aldığı isim, Hun'lardan beri Türk savaş tekniğinin vazgeçilmez unsuru olan askeri müziğin amacı, çok uzaklardan duyulan ve gitgide yaklaşan gök gürültüsüne benzer yabancı bir müzmin sesiyle düşmanın moralini bozup savaşacak güç bırakmamak, düşmanı teslim almak suretiyle harbi en kısa zamanda bitirmek ve böylece bir bakıma insan kıyımını önlemektir.

30- Sosyolojiyi kuran mütefekkir: İbni Haldun

İbni Haldun, psikolojiyi tarihe uygulamış, ilk defa tarih felsefesi yapan büyük bir islam tarihçisidir.

14. yüzyıl düşünürü, devlet adamı ve tarihçisi. Fıkıh, Kur’an, Matematik, Mantık ve Kelam eğitimi alan İbn Haldun Tunus, Cezayir, Fas, Endülüs arasında dolaşmış toplum düzeni, insanların gelenek ve göreneklerini yaşayış biçimlerini incelemiş, toplumlar arasındaki ayrılıkları görmüş ve Tarih Felsefesine böyle gözlemci ve deneyci bir açıdan yaklaşmıştır.Tarihsel bilginin yanlışlardan arınması amacıyla yaptığı toplumsal gözlemler sonucunda kurmuş olduğu ümran ilmiyle bugünkü sosyoloji ilminin temellerini atmıştır.Ömrünün büyük bir kısmı idari ve siyasi görevlerde geçmiştir.

Bu Haber Hakkında Ne Söylemek İstersiniz?

  • UYARI: T.C. kanunlarına uymayan, konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren, inançlara saldıran, şiddete teşvik eden ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Gündem
Karadenizli esnaf Türk lirasına sahip çıkıyor
Türkiye
Ek iş olarak başladılar, 20 tonluk üretime ulaştılar
Dünya
Haydi Müslümanlar, şimdi !!!

Hava Durumu

10°
Detaylı Hava Raporu